Məlumdur ki, XXI əsr qloballaşma dövrüdür. Buna görə də zamanla ayaqlaşmaq və hər bir fürsətdən səmərəli istifadə etmək hər bir savadlı və şüurlu gəncin məqsədi olmalıdır. Xüsusilə, dünyanı gəzmək və eşitdiyimiz, lakin öz gözlərimizlə görmədiyimiz fərqli sivilizasiyalı ölkələrlə və yerlərlə tanış olmaq hər kəsin arzusudur.
Keçmiş dövrlərlə müqayisədə, həmvətənlərimin çoxu xaricə sərbəst çıxmaq imkanı qazanıb. Bu, sevindirici haldır. Lakin böyüklər topladıqları vəsait hesabına xaricə gedə bilsələr də, hələ ayaqları üzərində möhkəm dayanmayan gənclər üçün bu daha çətindir. Çünki həmyaşıdlarımın çoxu üçün maliyyə tərəfi çətinlik yaradır. Bəzilərinin isə təhsil səviyyəsi, yəni dil biliyi çatmır. Belə maneələrin qarşısını alan, xaricə getməyi arzulayan gənclər üçün Work&travel USA proqramı böyük imkanlar yaradır. Work&travel USA proqramı vasitəsilə yay fəslinin üç ayında ABŞ xalqı, mədəniyyəti, tarixi, təbiəti, məişəti, yaşayış tərzi və varlığı ilə tam tanış olmaq üçün böyük imkan verilib.
Xaricə getməyi arzulayan çoxsaylı gənclərdən biri kimi, mən də xarici səfərlərə maraq göstərmişəm. İlk dəfə xaricə çıxmağın əhəmiyyəti haqqında bacılarımdan eşitmişdim.
İki bacım Avropa ölkəsinə akademik mobillik proqramı vasitəsilə gedib gəliblər. Xüsusi təəssüratlarla qayıdan bacılarım gördüklərini və bildiklərini bölüşəndə çox maraqlanmışdım. Onlar tez-tez deyirdilər: "Sən də gələcəkdə mütləq xaricə çıxmalısan".
Məktəbdə oxuyarkən Work&travel USA proqramı haqqında çox eşitmişdim, lakin o vaxt belə bir proqramla xaricə getmək mənə mümkünsüz görünürdü. Doğrusu, valideynlərimdən uzaqda, bu qədər uzun müddət qalmadığım üçün bu mənə daha çətin görünürdü. Bilmirəm, bu, özümə olan inamsızlığımdan, yəni "onsuz da keçə bilməyəcəyəm" düşüncəsindən irəli gəlirdi, yoxsa başqa səbəbdən, amma hətta bu proqramda iştirak edəcəyimi düşünməyə belə özümə "icazə" vermirdim. Sonralar tələbə olduqdan sonra marağım daha da artdı. Youtube şəbəkəsindən bu proqram haqqında videolar, xəbərlər izləməyə başladım. Və ötən il bu proqramla Amerika ölkəsinə gedib gələn qohum qardaşımın Amerikadan aldığı təəssüratlar marağımı ikiqat artırdı. Onun maraqlı hekayələrindən sonra belə qənaətə gəldim ki, getmək tamamilə mümkündür. Amma insanı bürüyən qorxu hissini bilirsiniz, cəsarətli addım atmağa qoymur, min bir bəhanə tapdırır. "Universitetdə dərslərim iyunun sonunda bitir, iki aylığa niyə gedim, xərcini də ödəyə bilmərəm" kimi müxtəlif fikirlər beynimi çulğayırdı. Sonra universitetimizdə bizdən bir kurs yuxarı oxuyan qızın təhsillə bağlı çətinliklərə baxmayaraq gedib gəldiyini Instagram şəbəkəsində gördükdən sonra atama və anama deməyə başladım. Lakin valideynlərim əzizləyib böyütdükləri kiçik qızlarını okeanın o tayına, başqa qitəyə göndərməyə ürək etmədilər və tək getməyə icazə vermədilər, "yanına gedəcək adam tapsan, ancaq onda göndərərik" dedilər. Mən rəfiqələrimi birlikdə getməyə razı salmağa başladım, lakin onlar gedə bilmədikləri üçün mən proqram vasitəsilə ABŞ-ı görmək məqsədimdən ümidimi kəsdim. Aradan üç ay keçdi, mən Work&travel haqqında unutmuşdum belə. Bir gün kurs yoldaşım Work&travel haqqında yenidən düşündüyünü və getmək istədiyini dedi. O, valideynlərindən icazə aldıqdan sonra mən öz atama və anama rəfiqəmin də gedəcəyini dedim. Onlar daxilən məni göndərməyə hazır olmasalar da, vədlərinə sadiq qalıb getməyimə icazə verdilər. Bundan sonra yanımıza üçüncü kurs yoldaşımızı da əlavə edib, proqramda iştirak etmək üçün müqavilə imzaladıq.
Xarici ölkələrə getmək gənc-qoca üçün arzudur, lakin ABŞ-ın yeri başqadır. Amerika filmləri və teleseriallarının, dünya ulduzlarının, Amerika azadlığının təsiri olsa gərək, hansı millətin, hansı dövlətin vətəndaşı olmasından asılı olmayaraq, Amerikaya can atması "Amerika arzusu" sözünün yaranmasına gətirib çıxardı. Mən də uşaqlığımdan Amerika seriallarını, sitkomlarını, filmlərini izləyib, bu ölkəni bir dəfə görsəm deyə arzulayırdım. Bu arzumun həyata keçməsinə, qismət olsa, imkan verən Work&travel USA proqramına sonsuz minnətdaram. El görmək, yer görməklə yanaşı, əmək sərf edib pul qazanmaq məqsədim də var. İşə düzəlib insanlarla birbaşa ünsiyyət qurmaq prosesində ingilis dilində danışmağı inkişaf etdirib, söz ehtiyatımı zənginləşdirərdim. Bununla yanaşı, onlar üçün tanış olmayan yurdumun adət-ənənələri, milli naxışları, tarixi, mədəni-ədəbi həyatı, özünəməxsusluqları haqqında danışıb, doğma Vətənim - Qazaxıstan adlı bir ölkənin olduğunu tanıtmaq istəyirəm. Proqramın tələblərindən maneəsiz keçsəm, özümlə Qazaxıstan şokoladı və qurt-irimçik aparıb, xaricdə yaranacaq yeni dostlarıma paylamaq istəyirəm.
Niaqara şəlaləsi, Disneylend, Harri Potter mağazası, Hollivud yazısı, "Azadlıq heykəli" kimi gözəl yerlər haqqında çox eşitmişəm, filmlərdən, bloqerlərdən çox görmüşəm və bir gün gedəcəyimi arzulamışam. Qismət olsa, o yerlərə ayaq bassam, öz gözümlə görsəm, həyatımın yadda qalan ən özəl, ən gözəl dövrü deyərdim.
Öz yurdundan minlərlə kilometr uzaqda üç ayadək özün yaşamağın, doğrudan da böyük məsuliyyət yükləyir, böyüdür deyə düşünürəm. Oradan doğma Vətənimə sağ-salamat gözəl hisslərlə, əzm-şücaətlə, böyük həvəslə, yeni məqsəd, yeni ideyalarla qayıtmaq istəyirəm. Başqa ölkənin mədəniyyəti ilə tanış olub, dünyagörüşüm genişlənib, ingilis dilində sərbəst danışıb gələrəm deyə ümidim də yox deyil. Oradan ağlı kamil, biliyi yerində, fikri və baxışı formalaşmış, arzusu dəqiq, məqsədi bəlli, özünə inamlı, yeniliyə can atan, şücaətli gənclərdən biri olub qayıdaram deyə öz fikrim də var.
Bu proqramın mənim gələcək peşəm üçün nə faydası var? Hazırda mən kibertəhlükəsizlik ixtisasını yiyələnirəm. Amerika Birləşmiş Ştatları rəqəmsallaşma üzrə dünyada ön sıralarda olan ölkələr qrupundadır. Buna görə də Amerikadakı mütəxəssislərin elmi-texniki nailiyyətlərindən öyrənib, yeni texnoloji özünəməxsusluqları, yenilikləri haqqında biliyimi genişləndirib, öz yurduma faydamı verib, töhfə verəcək yeni ideyalar, yeni layihələr düşünüb gəlmək istəyirəm.
Və həmçinin öz əməyimlə vəsait tapıb, magistraturanı Avropada oxumağa hazırlaşdıran kursa qatılardım. Gəldikdən sonra mənim ingilis dilini mənimsəmə səviyyəm bir qədər yüksələcəyi üçün, Avropada oxumaq mənə elə də çətinlik yaratmayacaq deyə düşünürəm.
Qeyd edəcəyim maraqlı bir hal, bacımın rəfiqəsi gələcək həyat yoldaşı ilə bu proqram vasitəsilə tanış olub, indi ikisi balaca körpələrini böyüdürlər. Əlbəttə, bu mənim əsas arzum deyil, lakin həyatda müxtəlif ssenarilər ola bilər.
Mənim fikrimcə, gələcəkdə bu proqram tamamilə özgə cür olacaq. Bəlkə, Work&travel Kazakhstan adlı yeni proqram çıxıb, bizim yurdumuzu görməyə və işləməyə can atan insanlar çoxalar. Bəlkə, Flex proqramı kimi, xaricdəki tələbə ilə yay tətillərini xaricdə işləmək üzrə dəyişmək imkanı yaradılar. Proqramı təşkilatçılar xarici universitetlərlə əlaqə saxlayıb, tələbənin ixtisasına bağlı əlavə kurslara, mühazirələrə qatılmağa imkan versə, əla olardı.
Əslində bu proqram üzrə iki ayda ABŞ-ı görməyə müəyyən edilmiş vəsait miqdarı elə də baha deyil, çünki xaricə səyahət edənlərin bir həftə, on günə gedəndə ödədikləri bu vəsait miqdarına bərabərdir. Lakin bahalıq zamanında gənclərin çoxunun bu proqramda iştirak etməyə imkanı çatmır. "Bir ay işləsən, xərcini ödəyəcəksən" deyə eşidirik. Buna görə də proqramda müəyyən edilmiş bütün vəsait miqdarının 50 faizini gedəndə, gedib gələndən sonra yarım faizini ödəməyə imkan verilsə deyə təklifim var. Bunun üçün iştirakçı hər bir vətəndaş xüsusi müqavilə bağlayıb, qanun tələblərini saxlamalıdır.
Proqram əsasında təşkil edilmiş bu müsabiqənin özü iştirakçılara verilmiş çox böyük imkan hesab edirəm və bəxtimi sınayıb bu esse yazımı təqdim etdiyimə görə də xüsusi sevincliyəm.