Dərslərimiz hər gün ciddi bir plana uyğun keçirdi və dinləmə, oxuma, danışma və yazma hissələrindən ibarət idi. Bizim üçün çox faydalı olan külli miqdarda ev tapşırığımız var idi. Professorumuz hər bir tələbənin işini yoxlayır və diqqətlə nəzərdən keçirdikdən sonra səhvlərimizi göstərir, nə üçün səhv və ya düzgün olduğunu izah edirdi. Deyildiyi kimi, keçmiş səhvlərdən öyrənmək tədrisin ən yaxşı vasitəsidir. Dərslər arasında iki fasiləmiz var idi, bu müddətdə bir-birimizlə ünsiyyət qurmaq, müxtəlif mədəniyyətlərlə tanış olmaq, öz ölkələrindəki vəziyyət haqqında soruşmaq və sadəcə danışıq bacarıqlarımızı təkmilləşdirmək üçün söhbət etmək imkanımız oldu.
Dərslərim hər gün saat 9:00-dan 13:00-a qədər davam edirdi. Mən Londonun şərq hissəsində yaşayırdım, akademiyam isə qərb hissəsində yerləşirdi. Məktəbə çatmaq üçün bir saat yarım vaxtım gedirdi. Marşrutumun çox mürəkkəb görünməsinə baxmayaraq, heç bir çətinlik hiss etmədim. Hər səhər 105 nömrəli avtobusla Greenford stansiyasına qədər gedir, sonra metroya keçirdim. Metrodan istifadə etməyi sevirdim, çünki doğma şəhərimdə metro yoxdur. Metroda oturan insanları müşahidə etmək çox maraqlı idi, bəziləri kitab və ya səhər qəzetlərini, məsələn, “Times”, “Morning News” və s. oxuyur, ya da musiqi dinləyir, bir-biri ilə söhbət edirdilər, bəzən hətta metroda ifa edən istedadlı musiqiçilərin çıxışına şahid olub əhval-ruhiyyənizi qaldıra bilərdiniz.
Londonda iki cəhət xoşuma gəldi. Birincisi, londonlular nəzakətli və tərbiyəlidirlər, onlar həmişə kömək etməyə və küçədə azsanız, hansı istiqamətə getməyin daha yaxşı olduğunu göstərməyə hazırdırlar və əgər sizdə nəsə yolunda getmədiyini hiss etsələr, nəzakətlə soruşmaqdan heç vaxt yorulmurlar və ya tənbəllik etmirlər. İkinci şey isə odur ki, onlar qaydalara asanlıqla riayət etməyi, dinləməyi və itaət etməyi bacarırlar. Düşünürəm ki, məhz bu keyfiyyət sayəsində londonlular küçələrdəki tıxac və metrodakı qarışıqlıq problemini həll edirlər, bununla da bütün böyük şəhərlərdə asanlıqla yaranan gündəlik əsəbilikdən qaçırlar.
Yuxarıdakı şəkil Kembric şəhərində, məşhur Cambridge University Press-in yaxınlığında çəkilib. Böyük Britaniya Cambridge University, Oxford castle və kral Kew gardens kimi tarixi yerləri ilə çox məşhur olduğu üçün bu yerləri ziyarət etmədən dayana bilmədim. Londondakı iki həftəm çox sürətlə və hiss olunmadan keçdi. Hər səhər oyananda hara getməli və hansı yerləri ziyarət etməli olduğum barədə plan qururdum.
Yalnız bir şeyi başa düşdüm ki, London həqiqətən də nəhəng şəhərdir və Londonun hər üç hissəsini, yəni Siti, qərb və şərq hissələrini ziyarət etmək üçün bir həftədən çox vaxt lazımdır.
Londonun memarlığını da qeyd etmək lazımdır. Bütün binaların öz tarixi, üslubu və forması var. Bu səbəbdən London dünyanın hər yerindən turistləri intensiv şəkildə cəlb edir.
Qazaxıstandan Londona təkbaşına oxumağa gəlsəm də, o an İngiltərənin ən yaxın şəhərlərinə getməkdən qorxmadım. Oksford və Kembrici ziyarət etmək şansım oldu. Oksfordda Türkiyə və Qazaxıstandan olan yeni dostlar tapdım, onlar səyahət edirdilər və orada iki ildən çoxdur ki, təhsil alırdılar. Xüsusilə Kembric şəhəri məni heyran etdi, bəlkə də tələbə şəhəri olduğu üçün. Küçələr, insanlar və hətta Cambridge library mənə çox isti və yaxın gəldi. Bəlkə də bu, sadə səslənir; lakin mən Cambridge library-yə daxil oldum və kitabxanaçıdan məni daimi oxucu kimi qeydiyyatdan keçirməyi xahiş etdim. Öz diqqətimi buna həsr etdiyimə, vaxtımın bir hissəsini sadəcə o kitabxanada oturmağa, məni maraqlandıran kitabları nəzərdən keçirməyə sərf etdiyimə görə sonsuz dərəcədə xoşbəxt idim və sonda xatirə olaraq oxumaq üçün iki kitab aldım.
Londona gəlməzdən əvvəl ilk dəfə düşündüm ki, bəzən londonlunun ləhcəsini başa düşmək mənim üçün çətin olacaq, çünki bir neçə dəfə eşitmişdim ki, londonluların ingilis dili və onların nitqini başa düşmək dəhşətli dərəcədə çətindir. Lakin Heathrow hava limanına çatanda şübhələrim yox oldu. Nitq aydın idi, danışıq isə xoş və mənə çox nəzakətli gəldi. Buna görə də mənim məsləhətim odur ki, nitqlərinə görə Londona getməkdən qorxmayın, düşünürəm ki, hər şeyi öz gözlərinizlə görmək şübhələnməkdən və həmişə doğru olmayan şayiələrə qulaq asmaqdan daha yaxşıdır.
Yekun olaraq demək istəyirəm ki, London həmişə qəlbimdə qalacaq. Londona səfər məni heyran etdi, canlandırdı, ruhlandırdı, enerji verdi, yaratmaq və irəliyə doğru inkişaf etmək istəyini alovlandırdı və ingilis dilini öyrənməyə davam etmək üçün yeni bir təkan verdi. Bizə belə bir imkan verdiyi üçün International Exchange Center-ə çox minnətdaram.
