Իմաստ չկա նկարագրել, թե յուրաքանչյուր ուսանող որքան ժամանակ է ծախսում DS-ը լրացնելու վրա՝ կա՛մ բաց թողնված տող, կա՛մ մոռացված նշում։ Բայց նման խնդիրները հեշտությամբ կարելի է լուծել համակարգողի եւ ինտերնետ-սրճարանի օգնությամբ, որտեղ ստիպված էի վազել մոտ 5 անգամ՝ ամեն ինչ կատարելության հասցնելու համար։ Կարծում եմ՝ արժե սկսել հենց այն օրվանից, երբ ես գնացի վիզայի, մի օր, որն այնքան անսպասելիորեն մոտեցավ եւ որը կնկարագրվի ստորեւ...

2010 թվականի փետրվարի 10, 04:25

Այսօր, բառի բուն իմաստով, պատմություն էր կերտվում, թող ոչ այն մեծ պատմությունը, որը կարող էր ազդել բոլորի վրա, բայց իմ ճակատագրի պատմությունը, եւ նրանց ճակատագրերը, ովքեր նույն օրը եւ նույն ժամին հայտնվեցին Միացյալ Նահանգների դեսպանատան շեմին։ Բայց ամեն ինչ հերթով...

Ալմաթի-Աստանա գնացքը քնած քաղաքում կանգ առավ առավոտյան ժամը 4:10-ին։ Կարագանդան այն դիմավորեց ցրտով՝ 30 աստիճան սառնամանիքով եւ քամով, որն այդ ցուրտը վերածում էր սաստիկ սառցե փոթորկի։ Ուղեկցորդը, իմ տոմսը պտտեցնելով իր սառած ձեռքերում, նայեց վկայականիս եւ անմիջապես վերադարձրեց փաստաթղթերը՝ ասելով. «Տասներեքերորդ տեղ, խնդրում եմ, անցեք»։

«Տասներեքերորդ տեղը՞, ահա սա էլ հրաշք»,- անցավ մտքովս,- «լավ թիվ է»։ Եվս մեկ անգամ նայելով հարթակում կանգնած ծնողներիս, ովքեր, անկասկած, ինձ վրա ավելի շատ էին հավատում, քան ես ինքս, ես մտնում եմ քնած վագոն։ Մի քանի րոպե անց գնացքը շարժվեց՝ ինձ տանելով հարազատ փոքրիկ քաղաքից դեպի մայրաքաղաք՝ դեպի նոր իրադարձություններ եւ զգացողություններ, որոնք ես պետք է անցնեի այդ օրը։ Հազիվ թե հնարավոր լինի նկարագրել այն մարդու վիճակը, ով շփոթության մեջ կարծես վստահ է իր գիտելիքների եւ հնարամտության վրա, բայց հասկանում է սպասվող միջոցառման ողջ լրջությունը եւ այն, թե ինչպես հուզմունքը կարող է ազդել դրա արդյունքի վրա։ Նրանք, ովքեր նման բան են զգացել, իհարկե, կհասկանան։ Գնացքը աստիճանաբար արագություն էր հավաքում, եւ անիվների ձայնը հանգստացնում էր եւ քնկոտություն առաջացնում, ինչը անում էին ինձ հետ նույն կուպեում հայտնված մարդիկ։ Ես փակում եմ աչքերս։ Ի՞նչը կարող է ավելի պարզ լինել։ Պարզապես պետք է մտովի «խաղալ» ամբողջ իրավիճակը գլխումդ, «հորինել» ապագան, եւ այն այլ ելք չի ունենա, քան իրականանալը։ Ես երբեք չեմ տառապել երեւակայության պակասից, ուստի վառ պատկերները անցնում են գլխովս՝ թողնելով բավարարվածության եւ հանգստության զգացում. ամեն ինչ լավ կլինի։ Դրանում կասկած չկա։

• Դեմ չե՞ք։ – խախտեց իմ «կանխատեսումը» ինչ-որ մեկի ձայնը։
• Խնդրեմ։
  Հարգարժան ծերունին տաք թեյի բաժակով նստում է դիմացս եւ հարցնելով, թե ով եմ ես եւ որտեղից եմ գալիս, որոշում է, որ ինձ չձանձրացնելը իր այսօրվա առաքելությունն է։ Իսկապես ասում են՝ ինչեր ասես, որ չես լսի գնացքում, իսկ ամենակարեւորը՝ որքան կարող է ձգվել զրույցը։ Պատուհանից դուրս արդեն լուսացել էր, երբ ավարտվեց նրա տոհմի վերջին՝ յոթերորդ նախնու մասին պատմությունը, եւ վերադառնալով ներկա՝ աքսակալը սկսեց նախատել իր անգործ թոռանը։

Աստանան, մինչդեռ, նույնպես այնքան էլ հյուրընկալ չէր եղանակի առումով։ Ես չմտածեցի եւ սպասասրահում 30 րոպե նստելուց հետո տաքսի վերցրի եւ ուղեւորվեցի դեսպանատուն։ Այնտեղ պետք էր հասնել մինչեւ 10-ը, բայց նրանց, ովքեր ավելի շուտ էին եկել, ողորմածաբար ներս թողեցին։

Ոչ մի սարսափելի բան չկա իրերդ հանձնելու, մետաղորսիչով անցնելու եւ մեկ այլ սենյակ մտնելու մեջ, որտեղ աթոռներին շարքերով նստած էին կանչին սպասող ուսանողները եւ նրանք, ովքեր ինչ-ինչ այլ պատճառներով ստիպված էին դիմել վիզայի համար։ Ամենասարսափելին եւ ծանրը այն հանգստությունը պահպանելն էր, որին ես նախապես տրամադրվել էի։ Այնուամենայնիվ, անսովոր միջավայրը ուժեղ ազդում է ենթագիտակցության վրա։ Նայում եմ պահակին, որը ինձ համար բացում է դռները մեկը մյուսի հետեւից (դե, իսկական ջենթլմեն է!) եւ եզրակացնում եմ, որ նա ինձ ինչ-որ բան է ասում, ցավոք, չհասկացա, թե ինչ։ :-) Հերթին սպասողները ձանձրույթից զննում են «նորեկին», եւ վերջին շարքից ինչ-որ մեկի ձեռքը ողջունելով թափահարում է։ Դե, վերջապես, ծանոթ մարդ։ Ալիսան ժամանել էր մեկ ժամ շուտ եւ արդեն հասցրել էր հարմարվել նոր միջավայրին։ Ահա վախի վերջին ալիքը, որին կհետեւի կա՛մ լիակատար հանգստություն, կա՛մ անզուսպ խուճապ։ Ես նստում եմ եւ, ընկերուհուս հետ մի քանի բառ փոխանակելով, նորից փորձում եմ ինձ դրական տրամադրել։ 30-40 րոպեից ես վերջապես կիմանամ՝ կստանամ վիզա, թե ոչ, եւ հետեւաբար՝ կգնամ Ամերիկա, մի վայր, որի մասին մենք ընկերներով երազում ենք այն օրվանից, երբ դարձանք ծրագրի մասնակիցներ։

Ես հետաքրքրությամբ զննում եմ նստած մարդկանց։ Նրանք բոլորն էլ եկել են այստեղ նույն նպատակով, ինչ ես։ Ուրեմն որտեղի՞ց այդ միտքը, որ ես կարող եմ մնալ առանց վիզայի։ Ահա հնչում է հյուպատոսի ձայնը, եւ ամուսնական զույգը տեղից վեր է թռչում եւ ուղղվում դեպի պատուհանը։ Ստանդարտ հարցեր՝ լեզվի իմացություն, այցի նպատակ, հարազատներ եւ ընկերներ Նահանգներում։ Նրանց հետեւից պատուհանի մոտ կանչվեց ալեհեր ծերունին, որը ոչ ավել, ոչ պակաս՝ ԱՄՆ վիզա էր խնդրել վետերանների շրջանում աթլետիկայի մրցումներին մասնակցելու համար։ Ահա սա էլ երիտասարդ։ Կուզենայի նրա տարիքում նույնպես չկորցնել կյանքի հանդեպ հետաքրքրությունը։ Պապիկին ուշադիր լսեցին, իսկ հետո, ինչպես նախորդ բոլոր դեպքերում, հյուպատոսը ասաց. «Դուք ձեր վիզան կստանաք երեկոյան»։ Ոգեշնչող արտահայտություն։ :-)

Մարտական ոգին բարձրացնելու համար, ի դեպ, դեսպանատանը պտտում են նույն հոլովակը՝ 5-8 րոպե տեւողությամբ։ Էկրանին ցուցադրվում են բոլոր տարիքի, սոցիալական շերտերի եւ ազգությունների ամերիկացիների երջանիկ դեմքերը, որոնք ողջունելով թափահարում են ձեռքը եւ ժպիտով արտասանում են այն նվիրական եւ մոգական ուժ ունեցող բառը՝ Welcome! Welcome! WELCOME! Եվ եթե այս կենսուրախ եւ դրական տեսանյութի դիտումը ձեզ չհամոզի գործի բարեհաջող ելքի մեջ, ապա չգիտեմ, թե էլ ինչը կարող է ձեզ օգնել։ Հնարավոր է՝ միայն հյուպատոսի հմայիչ ժպիտը՞։

Մինչդեռ, ոչ ծրագրով վիզայի համար դիմող մարդիկ գնալով քչանում են, եւ պահակը հայտնում է, որ մենք պետք է փաստաթղթերը հանձնենք 1-ին պատուհանին, իսկ հետո անցնենք մատնահետքերի սկանավորման ընթացակարգը։ Պատուհանի մոտ չպետք է լինի 3-ից ավելի մարդ։ Այստեղ ոչ մի խնդիր չկա, բոլոր աշխատակիցները խոսում են ռուսերեն, ուստի անհրաժեշտ է հստակ կատարել նրանց խնդրանքները եւ հանգիստ սպասել ձեր հերթին։ «Ավանդական» 30 րոպե ուշացումով ժամանում է Աստանայի Work & Travel գրասենյակի համակարգողը, իսկ այդ ժամանակ առաջին ուսանողներն արդեն մոտենում են հյուպատոսին հարցազրույցի։ Առաջին վայրկյաններին մենք՝ սպասողներս, լարում ենք լսողությունը՝ որսալու այն ամենը, ինչ հարցնում է հյուպատոսը։ Հարցերի մեջ ոչ մի նորություն չկա՝ ուղեւորության նպատակը, գտնվելու ժամանակը, ուսման վայրը։ Ամենանենգ հարցերը, իմ դիտարկումներով, դարձան հենց այն հարցերը, որոնց վրա մեր համակարգողները փորձում էին ուշադրություն հրավիրել։ Ուսանողների մեծ մասը հարցական նայում է դեսպանին եւ սկաների առաջ պտտում է ամբողջ ափը, երբ նա խնդրում է ցուցամատը (կամ այլ մատը) դնել սկաների վրա։ Նման դեպքում պարոն Ա. Օրը համբերատար կրկնում է իր խնդրանքը ռուսերենով։ Ուստի հուսահատվել, եթե նման վրիպակ պատահի, պետք չէ։ “What do you study?” հարցը ոչ պակաս դժվարություններ առաջացրեց, թեեւ համակարգողի հետ խորհրդակցություն անցած ուսանողները առանց դժվարության հայտնում էին այն առարկաների եւ կարգապահությունների ցանկը, որոնք զբաղեցնում են իրենց ժամանակը համալսարաններում։ Լսելով մի քանի ուսանողների պատասխանները՝ մենք հանգստանում ենք. ամեն ինչ այդքան էլ վատ չէ։ Հաջողության շերտը ավարտվում է այն բանից հետո, երբ երջանկությունից փայլող աչքերով ընկերուհիս դուրս է գալիս դահլիճից։ Ոչ, մի՛ մտածեք, որ որեւէ մեկին մերժել են վիզա տալ։ Պարզապես հյուպատոսը խորհրդավոր կերպով անհետացավ, եւ 40 րոպե մենք զրկված էինք նրա ձայնը լսելու հնարավորությունից։ Հյուպատոսի բացակայության պատճառը մեզ միայն հակիրճ բացատրեցին, եւ ուրիշ ոչինչ չէր մնում, քան սպասել։ Բոլորին հայտնի է, սպասումը մեծ նյարդային լարվածություն է։ Ուսանողները մի փոքր զրուցեցին եւ կատակեցին, որ հյուպատոսը փախել է ճաշի։ Իսկ մինչդեռ մեր համակարգողը որքան կարող էր, զվարճացնում էր ձանձրացած ճանապարհորդներին։ Ինչեր ասես, որ չլսեցինք՝ որտեղ ապրել, որտեղ աշխատել, ինչից վախենալ, իսկ ինչը պետք չէ գլխում պահել։ Ուզես-չուզես, բայց մի բան իմացող մարդը չի համեմատվի փորձ ունեցող մարդու հետ։

Ժամանակը կարծես կանգ էր առել, երբ մութ թագավորության մեջ լույսի շողի պես հնչեց դեսպանի ձայնը, եւ սպասողների ամբողջ բազմությունը թեթեւացած եւ ուրախացած շունչ քաշեց։ Հերթական ուսանողը (իսկ եթե ճշգրիտ լինեմ՝ ուսանողուհին) ուղղվեց դեպի պատուհանը։ Հարցազրույցը երկար չի տեւում, ընդամենը 5-7 րոպե։ Իսկ ուսանողներից նրանց, ովքեր արդեն եղել են արտասահմանում կամ ունեն հարազատներ եւ ընկերներ ԱՄՆ-ում, սպասում էր ավելի երկար զրույց։ Երկար՝ դա չի նշանակում դժվար։ Ուստի ձեր կենսագրության ոչ մի փաստ թաքցնել պետք չէ։

Իմ հերթում մնացել էր 5 մարդ։ Հուզվո՞ւմ եմ արդյոք։ Այո, անշուշտ։ Մեկը մյուսի հետեւից պատուհանի մոտից հեռանում են ուսանողները։ Մնացել է 4 մարդ, 3, 2... Եվ ահա վերջապես ես լսում եմ իմ անունը «ամերիկյան մշակմամբ»։ Այժմ արդեն ոչ օրեր, ոչ ժամեր, ոչ րոպեներ են ինձ բաժանում հարցազրույցից, այլ ինչ-որ 15 վայրկյան, որոնց ընթացքում ես հասցնում եմ մոտենալ պատուհանին։ Իսկ ինչո՞ւ ուսանողներից ոչ ոք չէր ժպտում, ինչպես մեզ սովորեցնում էին համակարգողները։ Իսկ ես ուզում եմ ծիծաղել։

• Hello! How are you?
  Անկեղծ ասած, հյուպատոսը մի փոքր շփոթված էր, որ այդ օրվա ընթացքում առաջին անգամ ինչ-որ մեկը հետաքրքրվում է իր գործերով, ուստի նա որպես իսկական ամերիկացի պատասխանում է, որ ամեն ինչ լավ է, բայց որոշակի դադարից հետո։ Միգուցե այդ պատճառով ես, իմ ուրախությամբ տարված, բաց թողեցի, թե որ մատը պետք է դնել սկաների վրա, բայց այդ սխալը մնում է աննկատ։ Պարոն Ալեքսանդր Օրը՝ ոչ բարձրահասակ, բաց գույնի մազերով եւ ուրախ աչքերով երիտասարդ տղամարդը, արագ սեղմում է ստեղները եւ թերթում իմ փաստաթղթերը։ Միաժամանակ նա տալիս է եւս մի քանի հարց, իսկ հետո մի կողմ է դնում իմ անձնագիրը եւ վերադարձնում իմ փաստաթղթերը՝ հայտնելով, որ վիզայով անձնագիրը կփոխանցվի համակարգողին։ Վերցնելով փաստաթղթերը եւ պատասխանելով լավ օրվա մաղթանքին՝ ես հեռանում եմ պատուհանից, որին սեւեռված էր իմ ուշադրությունը վերջին 2 ժամվա ընթացքում։ That’s it! Արագ, առանց խնդիրների եւ ավելորդ հուզմունքների։ Իմ ձեռքերից անմիջապես գոլորշիանում է DS 2019-ը, որը պետք է մնա համակարգողի մոտ, եւ ես վերադառնում եմ իմ տեղը, հագնվում եմ եւ հաջողություն մաղթելով մնացած ուսանողներին՝ դուրս եմ գալիս։

Դեսպանատան շենքի մոտ կանգնած է տաքսի, ինչ-որ մեկի կանչած եւ, ըստ երեւույթին, մոռացված։ Դեսպանատան մոտ կայանել չի կարելի, եւ պահակը ապարդյուն փորձում է դա ներշնչել վարորդին, որը իր հերթին չի ցանկանում կորցնել հաճախորդին։ Ինձ հետ դեսպանատնից դուրս է գալիս եւս մեկ ուսանողուհի, որը անմիջապես համոզում է ինձ գնալ կայարան հենց այդ «անտեր» տաքսիով։ Ինչը եւ մենք անում ենք։

Ահա եւ Աստանա-Կարագանդա ավտոբուսը։ Տունդարձի ճանապարհին ես շատ եմ մտածում (իսկ էլ ի՞նչ անել) այն մասին, թե ինչն է ստիպում ինձ եւ այլ ուսանողներին այդքան հուզվել հարցազրույցն անցնելու օրը։ Ինքնավստահության պակա՞ս։ Ոչ, միգուցե վախ նոր բանի հանդեպ։ Եվ պետք է ասել, սա հաճելի հուզմունք է, որն արժե զգալ գոնե մեկ անգամ կյանքում, չէ՞ որ նման առաջին անգամը այլեւս երբեք չի կրկնվի։ Պետք է միայն հավատալ լավագույնին, չկասկածել ձեր հնարավորություններին, եւ հաջողությունը անպայման կժպտա ձեզ Միացյալ Նահանգների հյուպատոսի դեմքով :-)