Չեմ կարող հավատալ, որ արդեն 42 տարեկան եմ։ Ժամանակն այնքան անողոքաբար արագ է անցնում։ Բայց ես ափսոսալու ոչինչ չունեմ։ Կյանքը մեզ տրվում է միայն մեկ անգամ, ուստի այն պետք է ապրել այնպես, որ ծերության տարիներին ափսոսանք ապրենք ոչ թե արածի, այլ այն բանի համար, ինչին այդպես էլ չհամարձակվեցինք։ Իմ կյանքն այնպես է դասավորվել, որ ես ինձ բավականին երջանիկ մարդ եմ զգում։

Իրականացավ այն ամենը, ինչ ես այդքան ցանկանում էի եւ ձգտում էի։ Ես ունեմ մեծ, համերաշխ ընտանիք՝ սիրող ամուսին եւ երեք երեխա։ Ավագը՝ Ժաննան, շուտով կդառնա 18 տարեկան։ Նա անհամբեր սպասում է իր չափահասությանը, նա այնքան է ձգտում դառնալ ինքնուրույն եւ անկախ։ Ժաննան հիշեցնում է ինձ երիտասարդությանս տարիներին. ես էլ էի ծանրաբեռնված ծնողական խնամքից։

Մայրիկիս ժամանակին բավականաչափ իմաստություն հերիքեց ինձ ինքնուրույն թողնելու համար։ Իսկ ես պարզապես երազում էի արկածների մասին։ Այդ պատճառով 18-ամյակից հետո որոշեցի մասնակցել International Exchange Center-ի այն ժամանակ հայտնի «Work and Travel USA» ծրագրին, որպեսզի 4 ամիս ամբողջությամբ ընկղմվեմ ինձ համար այն ժամանակ այլ աշխարհում, այլ մշակույթում։ Հիշում եմ՝ արտասահմանում անցկացրած այդ առաջին 4 ամիսները փոխեցին ինձ, փոխեցին ոչ թե արտաքնապես, այլ ներքնապես։ Դրանք իսկապես դարձան կյանքի կարեւոր փորձ, ստիպեցին սովորական իրերին նայել այլ տեսանկյունից...

Հաջորդ տարի ես կրկին որոշեցի մասնակցել ծրագրին՝ վճարելով արդեն ՍԵՓԱԿԱՆ գումարով, ինչը այդ պահին ինձ համար հատկապես կարեւոր էր։ Ֆինանսական անկախությունը, որին ես առաջին անգամ հասա ԱՄՆ-ում, ինձ տվեց զարմանալի ազատության զգացում։ Եվ դա դարձավ իմ գլխավոր խթանը։

Ինստիտուտի վերջին կուրսում ես կասկածում էի հերթական ճամփորդության վերաբերյալ, որովհետեւ իմ կյանքում եկել էր բեկումնային պահ, երբ պետք էր որոշել, թե ինչ անել հետո։ Ծրագրին գրանցվելու ավարտին մնացել էր երկու շաբաթից քիչ ժամանակ, իսկ ես դեռ կասկածում էի իմ որոշման մեջ։ Օգնեց պատահականությունը. International Exchange Center-ը իր 20-ամյակի պատվին հայտարարեց «IEC-2029» թեմայով շարադրությունների մրցույթ, որի արդյունքներով լավագույն «ֆուտուրոլոգը» ստանում էր մրցանակ՝ անվճար ուղեւորություն «Work and Travel USA» ծրագրով։ Այն ժամանակ ես ակտիվորեն զբաղվում էի լրագրությամբ եւ, չնայած նրան, որ դա ընդամենը հոբբի էր, իմ հոդվածները հաճախ տպագրվում էին երիտասարդական թերթերում, իսկ որոշ ժամանակ անց ես ունեցա նաեւ սեփական խորագիր տեղական թերթում՝ «Հարցազրույց աստղերի հետ»։ Այնպես որ, կարելի է ասել, գրչի փորձ այդ պահին ես ունեի։

Հիմա ծիծաղելի է հիշել, բայց այն ժամանակ ես այնպիսի եռանդով ձեռնամուխ եղա շարադրության աշխատանքին՝ որոշելով, որ կփորձեմ ճակատագիրը. եթե շահեմ մրցույթը՝ կգնամ, եթե ոչ՝ ուրեմն ոչ։

Ես կարդացի բազմաթիվ աղբյուրներ՝ ապագայի վերաբերյալ ամենատարբեր կանխատեսումներով, ուսումնասիրեցի տասնյակ դեռ չիրականացված գիտական նախագծեր, որոնք պարունակում էին սկզբունքորեն նոր տեխնիկական մշակումներ. գիշերները չէի կարողանում քնել գլխումս պտտվող մտքերից...

Մի գեղեցիկ օր Մուսան գթաց ինձ. նստեց կողքիս եւ շշնջաց ապագան. ես շարադրությունը գրեցի մեկ նստելով։ Եվ ճակատագիրը, այնուամենայնիվ, ժպտաց ինձ։ Ես շահեցի մրցույթը եւ թեթեւացած շունչ քաշեցի. հիմա ես գիտեի, թե ինչ եմ անելու հետո, անորոշությունը անհետացավ։ ԵՍ ԱԶԱՏ ԵՄ!!!

Հիմա, 19 տարի անց, ինձ սարսափելի է նույնիսկ մտածել, թե ինչ կլիներ, եթե ես այն ժամանակ ուշադրություն չդարձնեի այդ մրցույթին եւ չշահեի այն։ Չէ՞ որ ես կրկին չէի մեկնի ԱՄՆ, չէի վաստակի բավարար միջոցներ լրագրության ֆակուլտետում հեռակա ուսուցման համար վճարելու համար, չէի կարողանա կրկին ձեռք բերել ուսանողի կարգավիճակ եւ մասնակցել International Exchange Center-ի «Work and Travel France» ծրագրին, 2011 թվականի ամռանը Ֆրանսիայում չէի հանդիպի ապագա ամուսնուս՝ Ժանին, մեր երեխաները չէին ծնվի։ Եվ եւս շատ այդպիսի «չ»...

Իհարկե, այն ամենից, ինչ ես այն ժամանակ գրել էի շարադրության մեջ, շատ բան չիրականացավ։ Հեշտ է զբաղվել երեւակայությամբ, գրել այն մասին, որ 19 տարի անց մարդիկ կերթեւեկեն արեւային մարտկոցներով ավտոմեքենաներով, կկարողանան կարդալ ուրիշների մտքերը եւ հաղթահարել հսկայական տարածություններ լույսի արագությամբ, բայց առաջընթացն այնքան արագ չէ, որքան մենք գուցե կցանկանայինք...

Բայց...

2029 թվականին Ռուսաստանն իսկապես վերադարձրեց իր նախկին աշխարհաքաղաքական ազդեցությունը աշխարհում։ Այն դարձավ գերտերություններից մեկը՝ Հնդկաստանի եւ Չինաստանի հետ միասին։ Ռուսերենը դարձավ միջազգային նշանակության լեզու։ Եվ, չնայած արեւմտամետ քաղաքական գործիչների, մշակույթի եւ ԶԼՄ-ների բոլոր ջանքերին, Ռուսաստանը պահպանեց իր ինքնատիպությունը։ Հիմարները մնացին (առանց նրանց ինչպե՞ս. ձանձրալի կլիներ! ), բայց ճանապարհները, նշեմ, զգալիորեն լավացան։ Հայտնի ռուսական մենթալիտետը չկոտրվեց. ռուսները նույնպես հույսը դնում են «հանկարծակիի» վրա եւ իրենց արկածախնդրությամբ նվաճում են ամբողջ աշխարհը։ Ռուս մարդու հինգերորդ կետի ֆենոմենը, որը բնությունից օժտված է արկածների համար ավելի մեծ ձգողական ուժով, քան որեւէ այլ ազգի մոտ, լրջորեն ուսումնասիրվում է մանրակրկիտ գերմանացի հետազոտողների կողմից։ Մինչդեռ ռուս գիտնականները հայտնագործություն են անում հայտնագործության հետեւից։ Եվ հիմա արդեն կարեւոր չէ, թե ով է առաջինը վայրէջք կատարել լուսնի վրա՝ ռուսները, թե ամերիկացիները, որովհետեւ առաջին բազան այնտեղ կառուցել են հենց ՄԵՐՈՆՔ։ Իսկ այն բանից հետո, երբ տիեզերական տուրիզմի արդյունաբերությունը զարգացավ այնքան, որ ցանկացած առողջ մարդ կարող է որոշակի գումարի դիմաց իր համար տիեզերք ուղեգիր գնել, հենց ռուսները առաջինը խոսեցին միջմոլորակային տուրիստական կայանների կառուցման մասին։

Այս բոլոր տարիներին ռուսական տնտեսությունը արագորեն թափ էր հավաքում եւ դուրս եկավ մեկ շնչին ընկնող եկամուտների մակարդակով առաջին տեղը։ Կենսաթոշակային տարիքի մարդիկ, որոնց երիտասարդությունը անցել է ԽՍՀՄ «երկաթե վարագույրի» հետեւում, հնարավորություն ստացան ճամփորդել ամբողջ աշխարհով։ Շատ երկրների տնտեսությունը սկսեց կախված լինել հենց Ռուսաստանից։ Մոսկվան դարձավ համաշխարհային ֆինանսական կենտրոն։ Ռուսաստանով սկսեցին հետաքրքրվել։

Համաշխարհային զինաթափումը, չնայած թերահավատների բոլոր կանխատեսումներին, տվեց իր պտուղները. աստիճանաբար մարեց սպառազինությունների մրցավազքը, բաց ռազմական հակամարտությունները սկսեցին ավելի հազվադեպ պատահել, նվազեց ահաբեկչության սպառնալիքը։ Աշխարհի բոլոր երկրներում զենք պահելու եւ կրելու վերաբերյալ խիստ սահմանափակումներ մտցվեցին։ Ապրելը դարձավ ավելի անվտանգ։ Մարդիկ դարձան ավելի հանգիստ։

2029 թվականին աշխարհի տուրիստական գործակալությունների մեծ մասը ստիպված եղան փակվել International Exchange Center-ի հետ սուր մրցակցության պատճառով, որը սկսեց ակտիվորեն կիրառել նոր տուրիստական ծառայություն՝ արձակուրդ փոխանակումով։

Այժմ International Exchange Center-ի մասնաճյուղերը աշխատում են աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում, ինչը նրա առջեւ բացում է գրեթե անսահմանափակ հնարավորություններ։ Այժմ, ստեղծված միջազգային տեղեկատվական բազայի շնորհիվ, ցանկացած ընտանիք, որը ցանկանում է երկշաբաթյա արձակուրդ անցկացնել, օրինակ՝ Մալդիվյան կղզիներում եւ դիմել է International Exchange Center, կարող է հույս ունենալ, որ իրենց կընտրեն մալդիվցիների ընտանիք, որոնք իրենց հերթին վաղուց երազում էին այցելել Ռուսաստան, եւ տեղի կունենա փոխանակում։

Ճամփորդելը, ի դեպ, դարձավ ավելի հեշտ եւ հարմարավետ. լեզվական արգելքի մասին այլեւս ոչ ոք չի մտածում։ Գիտնականները հայտնագործել են «Պոլիգլոտ» շարքի հաբեր։ Այդպիսի մեկ «պոլիգլոտ» հաբը գործում է 24 ժամ՝ հնարավորություն տալով ցանկացած մարդու սկսել հասկանալ եւ խոսել իրեն անհրաժեշտ օտար լեզվով։ Ի ընդհանուր ցնծություն, իսկ հատկապես «մաշա-ռաստերյաշա» (ցրված) տիպի երկրացիների համար, 2029 թվականին զգալիորեն պարզեցվեց վիզային ռեժիմը եւ փաստաթղթաշրջանառությունը։ Երկրի յուրաքանչյուր բնակչի մասին բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները վաղուց արդեն կարելի է ստանալ ծնվելիս ներդրված միկրոչիպից։ Կյանքի ընթացքում չիպի մեջ պարզապես մուտքագրվում է լրացուցիչ տեղեկատվություն, օրինակ՝ ավարտել է ինստիտուտը, դիպլոմային գնահատականները էլեկտրոնային աղյուսակի տեսքով գրվում են այդ սարքի վրա, ամուսնացել է՝ էլեկտրոնային կնիք չիպի մեջ, երեխաներ են հայտնվել, գրվում են նոր տվյալներ... Այս գյուտի շնորհիվ պակասեց թղթաբանական քաշքշուկը, զգալիորեն կրճատվեց աշխարհի շատ երկրների բյուրոկրատական ապարատը։

Այս բոլոր տարիներին International Exchange Center-ը գնում էր մոլորակի ամբողջ առաջընթացից առաջ։ Forbs հեղինակավոր ամսագրի կարծիքով՝ 2029 թվականի արդյունքներով նրա հաջողությունը եւ ազդեցությունը կարելի էր համեմատել, թերեւս, այնպիսի ընկերությունների հաջողության հետ, ինչպիսիք են Apple-ը կամ Microsoft-ը հեռավոր 2010 թվականին։

International Exchange Center-ը համագործակցության էր հրավիրում լավագույն մտքերին։ Արդյունքները երկար սպասեցնել չտվեցին. նրա մասնագետները մշակեցին հատուկ ծառայություն ֆիզիկական եւ մտավոր սահմանափակ կարողություններ ունեցող մարդկանց համար, նրանց համար, ովքեր չէին կարող այս կամ այն պատճառով տեղաշարժվել կամ կաթվածահար էին. նրանց համար, ովքեր տառապում էին Դաունի համախտանիշով. նրանց համար, ովքեր անբուժելի հիվանդ էին... Այդ մարդկանց համար International Exchange Center-ը առաջարկեց վիրտուալ ճամփորդություն դեպի վիրտուալ աշխարհ։ Նախագծի հեղինակներին ոգեշնչել էր Ջեյմս Քեմերոնի հին «Ավատար» ֆիլմը։ Աշխատանքի սկզբունքը պարզ է. մարդը պառկում է պատիճի մեջ, սահմանում է մարմնի համամասնությունները, աչքերի գույնը, մազերը եւ այլն, ընտրում է վիրտուալ աշխարհի նպատակակետը եւ, հայտնվելով այնտեղ, շփվում է իր նմանների հետ։

Հինգ տարի առաջ International Exchange Center-ը սկսեց առաջարկել շուրջերկրյա ճամփորդություն...

Ես 42 տարեկան եմ։ Ես 20 տարի աշխատել եմ որպես լրագրող, եղել եմ աշխարհի ավելի քան 78 երկրներում։ Անգլերենից բացի սովորել եմ արաբերեն եւ իսպաներեն։ Այժմ ես ուզում եմ ինձ փորձել գրողի ասպարեզում։ Երազանքս ինքնակենսագրական վեպ գրելն է։

Դուստրս՝ Ժաննան, 2029 թվականի հունիսի 1-ին դարձավ 18 տարեկան։ Նրա երկար խնդրանքներից հետո ամուսնուս հետ նրա ծննդյան օրվա համար գնեցինք International Exchange Center-ի «Շուրջերկրյա ճամփորդություն 80 օրում» ուղեգիրը։

Ես վախենում եմ աղջկաս համար, բայց հավատում եմ, որ ճամփորդությունը նրան միայն օգուտ կտա, իսկ International Exchange Center-ը կհոգա նրա անվտանգության եւ բարեկեցության մասին։

Լիրա Պիեռ, 2029 թվականի հունիսի 11