14 հունվարի, 2030 թ. Work and Travel the Moon 2030-ի մասնակցի օրագիրը։
Սկսեցի պատրաստվել դեպի Լուսին թռիչքին՝ Work and Travel ծրագրի շրջանակներում։ 2029 թվականին International Exchange Center-ը նշեց իր 40-ամյակը, թվում է՝ քիչ է, բայց որքան բան է փոխվել այդ ընթացքում։ Ժամանակին ծրագիրը երիտասարդ եւ հավակնոտ ուսանողներին ուղարկում էր ԱՄՆ՝ հաղորդակցման փորձ ձեռք բերելու, այլ երկրում ապրելու, մշակույթին ծանոթանալու, նոր ընկերներ գտնելու եւ անմոռանալի տպավորություններ ստանալու համար։ Այսօր International Exchange Center-ը ուսանողներին ուղարկում է ամբողջ աշխարհով մեկ։ Յուրաքանչյուր երիտասարդ կարող է փորձել իրեն որեւէ մասնագիտության մեջ, եւ դա շատ հետաքրքիր է։ Կարելի է գնալ Հարավային Աֆրիկա՝ ադամանդներ արդյունահանելու, Չինաստան՝ էլեկտրոնիկայի գործարաններ, կամ Բրազիլիա՝ նոր ծառեր տնկելու եւ արեւադարձային բնությունը վայելելու։ Եվրոպական եւ ամերիկյան շատ ուսանողներ գալիս են նաեւ Ռուսաստան՝ տայգայի արգելոցներ եւ նանոտեխնոլոգիական կենտրոններ։ Բայց, իհարկե, ամենահետաքրքիր ճանապարհորդությունը, բոլոր ուսանողների երազանքը, դեպի Լուսին թռիչքն է։ 20 տարի առաջ դրա մասին կարելի էր միայն երազել, բայց այսօր Լուսնի վրա կառուցված են եւ՛ Հելիում-3-ի արդյունահանման գործարաններ, եւ՛ կայանի աշխատակիցների համար տներ, եւ՛ տրանսպորտային ու տիեզերական տերմինալներ, եւ՛ զբոսաշրջիկների համար հյուրանոցներ։ Ես շատ եմ ուզում ինքս զգալ անկշռությունը թռիչքի ժամանակ, իսկ հետո՝ «գոյության անտանելի թեթեւությունը» արդեն Լուսնի վրա, չէ՞ որ այնտեղ ձգողականության ուժը 6 անգամ փոքր է երկրայինից։ Եվ International Exchange Center-ը այժմ ուսանողներին տալիս է այդ հնարավորությունը նոր Work and Travel the Moon ծրագրով։ Փոքր վճարի դիմաց ուսանողը կարող է այցելել Լուսին, զգալ իրեն կայանի աշխատակից, մի փոքր մասնիկ, որն օգնում է էներգիայով ապահովել մեր Երկիրը։ Կարելի է աշխատել տիեզերական տերմինալներում՝ տեսակավորել փոստը, ընդունել ծանրոցներ, կարգուկանոն պահպանել տերմինալում, ստուգել մեքենաների անխափան աշխատանքը։ Կամ ժամանող զբոսաշրջիկների համար նախատեսված հյուրանոցներում՝ դիմավորել հյուրերին, խորհրդատվություն տալ ռոբոտ-սպասուհիների, ռոբոտ-լվացքատների եւ այլնի աշխատանքի վերաբերյալ, աշխատել որպես անիմատոր, չէ՞ որ ինչքան էլ խելացի մեքենաներ ստեղծենք, իրական կենդանի շփումը միեւնույն է անփոխարինելի է։ Կարելի է նաեւ հրահանգավորում անցկացնել ավելի փոքր ձգողականության պայմաններում վարքագծի վերաբերյալ։ Կամ աշխատանքի անցնել որպես գիդ։ Այժմ դա, ի դեպ, շատ ավելի հեշտ է, քան 20 տարի առաջ, չէ՞ որ յուրաքանչյուր զբոսաշրջիկ կարող է կրել ականջակալներ եւ լսել ձեր խոսքը նույն ինտոնացիայով, ձեր իսկ ձայնով, բայց մարդու մայրենի լեզվով։ Եվ, իհարկե, Լուսին արժե գնալ ոչ միայն այնտեղ աշխատելու համար, այլեւ ճանապարհորդելու։ Չէ՞ որ ամենագեղեցիկ լուսնային մայրամուտի մասին մտքից անգամ շունչը կտրվում է, իսկ Առաջին Լուսնային թանգարան այցելությունը, եւ Հելիում-3-ի՝ այսօրվա դրությամբ ամենալավ վառելիքի արդյունահանումը սեփական աչքերով տեսնելու հնարավորությունը։ Ես նաեւ շատ եմ ուզում քշել այն փոքրիկ մեքենաները, որոնք այսօր այնքան շատ են վազում լուսնային մակերեսով, եւ գնալ ամենամեծ խառնարանը՝ Հերցշպրունգ, որի տրամագիծը 100-ից ավելի կմ-ով մեծ է Երկրի ամենամեծ խառնարանից։
Այսօր որոշիչ չափանիշը լեզվի իմացությունը չէ (այժմ կարելի է ամբողջ ժամանակ քայլել թարգմանիչ-ականջակալով), այլ տիեզերքում եւ լուսնային մակերեսին անվտանգության տեխնիկայի իմացությունը, ինչպես նաեւ հիանալի առողջությունը։ Կայանում ամենաշատը չինացիներն են (ինչպես, ի դեպ, եւ աշխարհում), այնուհետեւ՝ ռուսները եւ ամերիկացիները։ Այնպես որ, չինարենի իմացությունը կարող է շատ պետք գալ, թեեւ որոշիչ չէ։
Նավի մեկնարկին մնացել է ընդամենը 5 ամիս, եւ ես ուժեղացված կերպով ուսումնասիրում եմ կանոնները, որպեսզի մերժում չստանամ Միջազգային տիեզերական գործակալությունից, դա Լուսին մեկնելու յուրօրինակ վիզա է։ Եվ մի փոքր նյարդայնանում եմ, չէ՞ որ դեռ պետք է աշխատանք գտնել։ Բայց եւ այնպես, ես կանխազգում եմ, որ այս ամառը լինելու է իմ կյանքի ամենաանմոռանալի ամառը եւ անհամբերությամբ սպասում եմ դրան։
Ահա այսպես եմ ես պատկերացնում իմ դստեր կամ որեւէ այլ ուսանողուհու օրագիրը 20 տարի անց, որը, ինչպես ես այսօր, սպասում է իր կյանքի լավագույն ամռանը Work and Travel ծրագրով։