Ջուրաեւ Մուլլոհոջի, Խուջանդի պետական համալսարանի ակադեմիկոս Բ. Գաֆուրովի անվան տնտեսագիտական ֆակուլտետի 1-ին կուրսի ուսանող։

Անկասկած, Ամերիկան աշխարհի զարգացած երկրներից է, սակայն Տաջիկստանը ապագայում պետք է դառնա աշխարհի ամենագրավիչ երկրներից մեկը։

Ես ցանկանում եմ շարադրությունս սկսել խորհրդային ժամանակների նկարագրությամբ։ Ես հաճախ եմ նստում եւ զրուցում ավագ սերնդի մարդկանց հետ, եւ նրանք շատ են համեմատում ու վիճում այն մասին, թե ինչպիսին էր կյանքը Խորհրդային Միությունում եւ ինչպիսին է այն հիմա։ Եվ երբ ես նրանց ասացի, որ ցանկանում եմ մեկնել ԱՄՆ՝ Work and Travel ծրագրով, նրանք հաճույքով հիշեցին, թե ինչպես էին իրենց արձակուրդներն անցկացնում ուսանողական շինարարական ջոկատներում, ինչը նրանց հնարավորություն էր տալիս այցելել նախկին Խորհրդային Միության այլ քաղաքներ։ Դա, անշուշտ, նրանց հնարավորություն էր տալիս ուսումնասիրել այլ ժողովուրդների մշակույթը, ավանդույթներն ու սովորույթները։ Բայց պետք է ասել, որ նրանք հազվադեպ հնարավորություններ եւ պահեր ունեին Խորհրդային Միությունից դուրս գալու համար։ Միջազգային փոխանակման կենտրոնը ստեղծվել է խորհրդային ժամանակներում՝ 1989 թվականին։ Կարծում եմ՝ ծրագիրը նոր աշխարհ է բացել երիտասարդ սերնդի համար։ Սա ծրագիր է նրանց համար, ովքեր ծարավ են ընդլայնելու իրենց աշխարհայացքը։ Այս ծրագիրը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ արեւմտյան մշակույթին, հատկապես ամերիկյանին, որին մենք ծանոթ ենք ֆիլմերից եւ ուրիշների պատմություններից։ Բայց այն մեզ հնարավորություն է տալիս անձամբ հանդիպել մարդկանց, շփվել եւ աշխատել նրանց հետ։ Անկասկած, Ամերիկան աշխարհի զարգացած երկրներից է։ Սակայն ո՞րն է նրա հաջողության գաղտնիքը։ Միգուցե նրանք ավելի բարենպաստ բնությո՞ւն ունեն։ Միգուցե դա կախված է այնտեղ ապրող մարդկանց բնավորությունից։ Եվ գուցե նրանց բարգավաճման գաղտնիքը ազատության նկատմամբ նրանց ձգտման մեջ է, երբ յուրաքանչյուր անձ հնարավորություն ունի ինքնադրսեւորվելու։ Այս եւ այլ հարցեր միշտ հուզել են ինձ, եւ ես կարծում եմ, որ եթե հայտնվեմ Ամերիկայում, ամեն կերպ կփորձեմ պատասխանել այդ հարցերին։ Այնուամենայնիվ, իմ երազանքը բնավ այնտեղ մնալը չէ։ Բայց ես արդեն այսօր գիտեմ, որ ցանկանում եմ դիվանագետ դառնալ։ Ով էլ դառնամ, ցանկանում եմ տեսնել իմ երկիրը զարգացած եւ գրավիչ՝ ինչպես Ամերիկան։ Ամեն ինչ ճանաչվում է համեմատության մեջ։ Տաջիկստանը վերջերս դարձավ անկախ երկիր։ Շատ բան է պետք անել, որպեսզի այն անկախ դառնա այս բառի բուն իմաստով, ձեռք բերի տնտեսական, էներգետիկ եւ պարենային անկախություն։ Ինչի՞ց է կախված Տաջիկստանի ապագան։ Ավելի լավ է ասել՝ ո՞ւմից է կախված Տաջիկստանի ապագան։ Միանշանակ կարող եմ ասել՝ երիտասարդությունից։ Ինչպիսի՞ն պետք է լինի երիտասարդությունը։ Երիտասարդը պետք է նպատակ ունենա։ Երիտասարդը պետք է ձգտի գիտելիքների։ Երիտասարդը պետք է սիրի հայրենի երկիրը։ Բայց նա նաեւ պետք է բաց լինի այլ մշակույթների արժեքների ընկալման, այլ երկրների փորձը ուսումնասիրելու եւ այդ փորձը հայրենիքում կիրառելու համար։ Միայն այս կերպ յուրաքանչյուրը կարող է իր լուման ներդնել երկրի զարգացման գործում։ Յուրաքանչյուրը մտածում է ապագայի մասին, ցանկանում է լավ կրթություն ստանալ։ Երբ առաջին անգամ իմացա այս ծրագրի մասին, հասկացա, որ այն ինձ համար է։ Դա ինձ համար անակնկալ էր, քանի որ ցանկանում էի ուսումս շարունակել արտերկրում։ Այս ծրագիրը կարող էր օգնել ինձ իրականացնել իմ երազանքը։ Ես հնարավորություն կունենամ հանդիպելու իմ հասակակիցներին տարբեր երկրներից՝ Արեւելքից եւ Արեւմուտքից, նրանց մշակույթի, հոգեբանության, կյանքի հանդեպ նրանց վերաբերմունքի եւ շատ այլ բաների հետ։ Շատ օտարերկրացիներ պատկերացում չունեն Տաջիկստանի մասին, եւ քանի որ ես տաջիկ եմ, կարող եմ նրանց պատմել մեր մշակույթի, մեր ավանդույթների եւ սովորույթների մասին։ Ես ցանկանում էի դիվանագետ դառնալ, իսկ ապագա դիվանագետը պետք է բոլորի հետ ընդհանուր լեզու գտնի։ Դիվանագետի համար անհրաժեշտ է իմանալ լեզուներ, ժողովուրդների պատմություն, տիրապետել առաջնորդի հմտությունների, եւ ամենակարեւորը՝ ձեւավորել իր մեջ ուրիշներին հասկանալու կարողություն, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ուրիշներին։ Ես վստահ եմ, որ Work and Travel ծրագիրը կարող է մեկնարկային փուլ դառնալ իմ կրթության եւ ապագա կարիերայի համար։ Իսկ ինչպե՞ս եմ ես տեսնում 2009 թվականը Միջազգային փոխանակման կենտրոնի համար։ Կարծում եմ, որ այս ծրագրի գործունեությունը հիմնականում կապված է եղել երիտասարդներին Ամերիկա ուղարկելու հետ, քանի որ այդ երկիրը տեսնելու, աշխատելու եւ սովորելու ցանկությունը շատ ավելի մեծ էր։ Բայց կարծում եմ, որ Տաջիկստանը մինչ այդ կդառնա Կենտրոնական Ասիայի զարգացած երկրներից մեկը։ Մենք գիտենք, որ տաջիկները վաղնջական ժամանակներից եղել են գիտության, արվեստի եւ կրթության հետեւորդներ։ Տաջիկստանում մենք ունենք զարմանահրաշ բնություն, շատ լեռներ, լճեր եւ գետեր։ Բնության այս գեղեցկությանը անհրաժեշտ է ավելացնել ջանքեր՝ նոր գեղեցկություն ստեղծելու եւ դրանք եզակի զբոսաշրջային օբյեկտների վերածելու համար։ Ես վստահ եմ, որ Տաջիկստանը 2009 թվականին շատ առումներով գրավիչ կլինի։ Այն կլինի բարձր կրթական մակարդակ ունեցող քաղաքացիներով եւ հեղինակավոր համալսարաններով երկիր։ Երկիր, որտեղ հնարավոր է սովորել տաջիկերեն-պարսկերեն՝ բարձր պոեզիայի, փիլիսոփայության եւ մարդկային բարոյականության լեզուն։ Այս երկիրը գրավիչ կլինի եզակի զբոսաշրջային օբյեկտների տեսանկյունից։ Այսպիսով, կենտրոնը պետք է արմատապես փոխի իր գործունեության ուղղությունը։ Եթե նախկինում կենտրոնի գործունեությունը հիմնականում ուղղված էր մարդկանց արտերկիր ուղարկելուն, ապա 2029 թվականին կենտրոնը կզբաղվի արտերկրից այցելուների ընդունմամբ, հատկապես երիտասարդների, ովքեր երազում են տեսնել Տաջիկստանը այնպես, ինչպես մենք ենք հիմա երազում տեսնել Ամերիկան։