Ներածություն

Արժե սկսել նրանից, որ ծրագրի մասին իմացել եմ ավագ ընկերներիցս։ Ես լսում էի նրանց հիացական արձագանքները, զարմանում, ոգեշնչվում։ Հիշում եմ, որ այն ժամանակ նստած էի խոհանոցում, եւ այդ ամենը ինձ թվում էր քնից առաջ հերթական հեքիաթը, որը գոյություն ունի ինչ-որ զուգահեռ աշխարհում։ Հարկ է նշել, որ ես 10 հազար բնակչություն ունեցող քաղաքից եմ, եւ ճանապարհորդելու հատուկ հնարավորություն ես եւ ծնողներս չունեինք։ Իսկ ես ընդամենը 8-9-րդ դասարանում էի, իսկ ծրագիրը միայն ուսանողների համար է։ Այդ պատճառով ԱՄՆ մեկնելը մնում էր միայն հեռավոր երազանք։

Երբ ընդունվեցի համալսարան, սկսեցի ավելի շատ լսել այլ մասնակիցների պատմությունները (շնորհակալություն YouTube-ին) եւ գիտակցել, որ այդ ամենը իրական է։ Ծրագրով մեկնելու իմ երազանքը ինքնաբերաբար վերածվեց նպատակի։ Այլ մարդկանց փորձը շատ օգնեց ինձ։

Հետեւաբար, հարկ է նշել, որ հենց մարդիկ են ինձ նվիրել այդպիսի երազանք, ամեն ինչ սկսվեց սովորական երկխոսությունից։ Հնարավոր է, որ ես ծրագրի մասին նույնիսկ մեկ անգամ չէի լսի, եթե չլիներ հաղորդակցությունը։ Եվ ես հույս ունեմ ԱՄՆ-ում հանդիպել մարդկանց, ովքեր կկարողանան ինձ նույնպես ոգեշնչել արդեն մեկ այլ «հեքիաթի» համար։

Անմիջապես նշեմ, որ այստեղ ես հիմնականում բերել եմ օրինակներ իմ դպրոցական կամ առօրյա կյանքից, քանի որ դեռ փորձ չունեմ մասնակցելու փոխանակման ծրագրերի եւ արտասահմանում ապրելու։ Եվ այս ուղեւորության իմ նպատակն է հավաքել այնքան պատմություններ, այնքան բան փորձել, որ հաջորդ էսսեում, ինչի մասին էլ այն լինի, ես կարողանամ բավարարվել միայն այս ուղեւորության պատմություններով։

Աշխարհի տարբեր պատկերների մասին

Քանի դեռ մենք չենք անվանել իրը, այն գոյություն չունի։ Համապատասխանաբար, կոնկրետ լեզուն ներկայացնում է աշխարհի կոնկրետ պատկեր։ Եվ նույնիսկ երկրորդ լեզու սովորելիս մենք հաճախ հիմնվում ենք մեր մայրենի լեզվի վրա, մենք թարգմանում ենք այն, ինչ կա մեր լեզվում։ Սակայն մեկ այլ լեզու կարող է սովորեցնել մեզ այլ կերպ մտածել։ Վերցնենք նույն մոդալ բայերը, միայն մեկ ռուսերեն «dolzhen» (պարտավոր եմ) բառի համար կարող են պատասխանատու լինել have to, must, should, ought to, need, be to եւ այլն։

Եվս մեկ օրինակ՝ անգլերենում կան salary եւ wages բառերը։ Մեզ համար, փաստորեն, դրանք տարբերություն չունեն։ Աշխատավարձ եւ աշխատավարձ։ Սակայն կրողների համար առաջինը կունենա հարմարավետության եւ կայունության երանգ, մինչդեռ երկրորդը ասոցացվում է անկայուն վաստակի հետ։

Փոխանակման ծրագրերը լեզուն «զգալու» հնարավորություն են։ Ինձ համար՝ որպես լեզվաբանի, սա հատկապես կարեւոր է։

Եվս մեկ օրինակ։ Ես հիմա գրում եմ թարգմանության տեսության վերաբերյալ ռեֆերատ։ Այն կոչվում է «Does hybrid work actually work?»: Ես բախվեցի թարգմանության հետ կապված դժվարությունների՝ սկսած հենց վերնագրից։ Բանն այն է, որ մինչ ամերիկացիների համար hybrid work-ը համեմատաբար հին հասկացություն է, մեզ մոտ դրան բախվեցին միայն համավարակի ժամանակ (բացառություն, հնարավոր է, ծրագրավորողներն են), ուստի դեռ չկա մի բառ, որը կարմատանար մեր լեզվում։

Ինչի՞ մասին է խոսքը։ Ես չեմ կարող ասել, թե ինչ եմ ուզում իմանալ ԱՄՆ-ում, քանի որ ես հնարավոր է նույնիսկ չեմ կասկածում դրա գոյության մասին։ Ինչպես երգում են Smash mouth-ը՝ You’ll never know if you don’t go.

Ինքնություն

Մի անգամ ես մեկնեցի ամառային ճամբար։ Ասել, որ ինձ համար դժվար էր՝ նշանակում է ոչինչ չասել։ Մեր յուրաքանչյուր րոպեն գրված էր, ամեն ինչ որոշված էր մեր փոխարեն։ Մեծամասնությանը դա շատ էր դուր գալիս, քանի որ դա նրանց թույլ չէր տալիս ձանձրանալ։

Սակայն ես ինձ կաշկանդված էի զգում, ինձ համար ժամանակ չէր մնում։ Այդ պահին ես հասկացա, որ ինձ համար շատ կարեւոր է ազատությունը եւ ինքս ինձ հետ մնալու ժամանակը։ Մինչ այդ ես ինձ էքստրավերտ էի համարում, բայց ինչպես պարզվեց, իմ սոցիալական մարտկոցը շատ ավելի թույլ է, քան մյուսներինը։

Եվ ցանկացած ուղեւորություն, որում դու արմատապես փոխում ես կյանքի պայմանները, օգնում է քեզ հասկանալ ինքդ քեզ։ Ոմանք կասեն, որ դրանք փոխում են քեզ։ Ես չեմ համաձայնի։ Այդպիսի ուղեւորությունները քեզ ավելի են մոտեցնում ինքդ քեզ, այդ պատճառով առաջանում է «նոր ես»-ի զգացողություն։ Բայց դա միշտ էլ եղել է քո մեջ։

Ինքդ քեզ ճանաչելը ազատություն է տալիս։ Դու գիտես, թե ինչ ես ուզում, իսկ դա հնարավորություն է տալիս առանց ափսոսանքի հրաժարվել այն ամենից, ինչը քեզ համար առաջնային չէ։

Ամերիկա մեկնելով՝ ես կհայտնվեմ ընտանիքիցս, սովորական ամեն ինչից շատ հեռու։ Այդպիսի իրավիճակում դու ստիպված ես լինում լուծել հարցեր, որոնք սովորական պայմաններում չէին առաջանա։ Դու ոչ թե դուրս ես գալիս քո հարմարավետության գոտուց, քեզ այնտեղից դուրս են շպրտում։ Իսկ դա շատ կարեւոր է անձնային զարգացման համար (կարծում եմ՝ այստեղ ոչինչ պետք չէ բացատրել, շատ հոդվածներ են գրվել)։

Մշակույթների բախում

Փոխանակման ծրագրերի հաջորդ կողմը մշակույթների բախումն է։

Անգլերենի իմ դասախոսը՝ Մայա Դորոնինան, կարողացավ կազմակերպել լեզվի կրող-դասախոսների այցը մեր գիմնազիա։ Իմ դերը մեր քաղաքի եւ ընդհանրապես մշակույթի մասին տեղեկատվություն պատրաստելն էր, ավելի ճիշտ՝ այդ տեղեկատվությունը ամերիկացիների ընկալման համար համակարգելը։ Սա ինձ համար խթան դարձավ իմ ավանդույթներն ու պատմությունը ուսումնասիրելու համար։ Ամերիկացիները, ի դեպ, նույնն էին անում։

Արդեն այն պահին, երբ մենք կիսվում էինք երաժշտությամբ, խաղերով, ավանդական ուտեստներով եւ ընդհանրապես քննարկում էինք կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքը՝ այդ պահին ես տեսա, թե որքան տարբեր ենք մենք։ Նույնիսկ այնպիսի մանրուքներում, ինչպիսիք են դպրոցի համար հագուստի ընտրությունը եւ հարկերի վճարումը։

Այդպիսի հակադրության վրա ես զգացի իմ ազգային ինքնությունը, ինչպես երբեք առաջ։

Այսպիսով, փոխանակման ծրագրերը մեզ մղում են ոչ միայն այլ մշակույթներ ուսումնասիրելուն, այլեւ սեփականը։

Աշխատանք եւ ֆինանսներ

Պետք չէ նույնիսկ ասել, որ փողը շատ կարեւոր է ինձ համար այս ծրագրում։ Սա գլխավոր պատճառներից մեկն է։ Սակայն եթե ավելի խորանանք, ապա դա զուտ քանակական օգուտ չէ։

Այս ամառ ես աշխատել եմ ժամում 1$-ով։ ԱՄՆ-ում ինձ կվճարեն 15$ + թեյավճար (որոնք, ըստ պատմությունների, այնտեղ շատ լավն են)։ Չեմ կարող ասել, թե ինչ կզգամ, երբ ստանամ իմ առաջին pay-check-ը (հավատում եմ, որ դա տեղի կունենա), բայց ենթադրություններ կան։

Կսկսեմ իմ աշխատանքի եւ իմ ժամանակի արժեքի զգացումից։

Ես արդեն աշխատում եմ որպես մենեջերի օգնական։ Ինձ վճարում են աշխատած ժամերի համար։ Բայց երբեմն ես կարող եմ կանգնեցնել ժամաչափը եւ շարունակել ավարտին հասցնել ինչ-որ առաջադրանք, պարզապես այն պատճառով, որ ինձ թվում է, թե ես արդեն շատ ժամանակ եմ ծախսել այդ առաջադրանքի վրա, մեկ ուրիշը կարող էր ավելի արագ գլուխ հանել եւ այլն, եւ այլն։ Սփոյլեր՝ սովորաբար դա պարզապես իմ անվստահությունն է։

Ես ուզում եմ այս ծրագրի ընթացքում գոնե մասամբ ազատվել ինքս ինձ ներկայացվող իմ չափազանցված պահանջներից եւ ավելի գնահատել իմ ժամանակը։

Ես բացահայտեցի ինձ համար ամենաարժեքավոր կետը, բայց ընդհանուր առմամբ այս կատեգորիայի տակ ընկնում է շատ բան՝ ԱՄՆ-ում սպասարկման ոլորտում աշխատանքի կազմակերպվածությունը իմանալու ցանկությունը, ծնողներից ֆինանսական անկախության զգացումը, Բելառուսում աշխատանքի ընդունվելիս ռեզյումեի համար հսկայական պլյուսը, սթրեսակայունությունը, ֆինանսների բաշխումը, պատասխանատվությունը, ինքնուրույնությունը եւ այլն։

Մարդիկ

Իմ մայրիկը սուպեր շփվող մարդ է եւ ունի շփման լայն շրջանակ։ Ես առանձնացնում եմ 2 գլխավոր պատճառ, թե ինչու է այդպես ստացվել.

1. Նա շատ բաց եւ անկեղծ մարդ է, նա նախապաշարմունքներ չունի եւ ընդհանրապես գիտի, թե ինչպես կառուցել հաղորդակցություն։

2. Նրա գլխավոր աշխատանքը հյուրեր ընդունելն է (մեր ընտանեկան բիզնեսը ագրոկալվածք է)։ Համապատասխանաբար, նրա որոշ մտերիմ ընկերներ անցյալում եղել են սովորական հյուրեր։

Որպես արդյունք, եթե նա որոշի մեկնել եւ՛ Լիտվա, եւ՛ Լատվիա, եւ՛ Շվեդիա, եւ՛ Գերմանիա (այս ցուցակը կարող է երկար շարունակվել)՝ նա կունենա ում մոտ կանգ առնել եւ ում այցելել։ Երբ նա որոշեց սովորել սնոուբորդ վարել՝ նա 5 րոպեում իր համար մարզիչ գտավ։ Երբ ես մտածում էի քոլեջ ընդունվելու մասին՝ նա կարողացավ ինձ համար կազմակերպել հանդիպում պաշտոնատար անձի հետ։ Եվ այլն։

Ինչի՞ մասին է խոսքը։ Իմ մայրիկը նեթվորքինգի զարգացման առումով գուրու է։ Նա միշտ անկեղծորեն կհետաքրքրվի մարդուց հենց իր մասին, կպատմի իր մասին։ Եվ դա հեշտությամբ կարող է վերածվել ինչ-որ ավելի մեծ բանի։ Արդյունքում, երբ առաջանում են ինչ-որ խնդիրներ, նա կարող է լուծում գտնել ծանոթների շրջանակում, դիմել նրանց խորհրդի համար։ Մյուս կողմից, նրան նույնպես կարող են առաջարկներ ստացվել, որոնց նա չի սպասում։ Որոշ մարդիկ դա անվանում են «բախտ»։ Բայց դա պարզապես գրագետ նեթվորքինգ է (թեկուզ երբեմն էլ՝ չգիտակցված)։

Վերադառնամ պատճառներին։

Առաջինը՝ soft skills-ի մասին։ ԱՄՆ-ում սպասարկման ոլորտում աշխատելով՝ ես հաստատ կզարգացնեմ դրանք, ես պարզապես ընտրություն չեմ ունենա :) Գումարած՝ դա հաղորդակցության (այդ թվում՝ միջմշակութային) մասին իմ տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու հնարավորություն է։

Երկրորդ պատճառը՝ հետաքրքիր մարդկանց հանդիպելու վայր։ Այս ծրագրով մեկնում են ուսանողներ ամբողջ աշխարհից։ Բացի այդ, ես չեմ կասկածում, որ դրանք շատ նպատակասլաց, կյանքով տարված մարդիկ են։ Ինձ համար դա ամենակարեւորն է։ Ի՞նչ ասեմ, այս պահին ես արդեն ծանոթացել եմ 8 հիանալի տղաների հետ, ովքեր կամ պատրաստվում են մեկնել ծրագրով, կամ արդեն անցել են այն։ Իսկ ես նոր-նոր անցկացրեցի առաջին հարցազրույցները գործատուների հետ։ Կարելի է պատկերացնել, թե որքան կարող է ընդլայնվել իմ շփման շրջանակը ծրագրի ավարտին։

Ֆիլմերում գլխավոր հերոսին միշտ օգնում են այլ մարդիկ։ Դե ինչ, այս հարցում ֆիլմերը հաստատ չեն ստում։

Եզրափակելով՝ կասեմ, որ այս ծրագրի արժեքը ես լիովին կգիտակցեմ միայն այն ժամանակ, երբ վերադառնամ տուն։ Եվ գլխավոր պատճառները նույնպես։