Մեզ՝ ԱՊՀ բնակիչներիս համար, սովորական է փողոցում տեսնել աղավնիներ, ճնճղուկներ, շներ, լավագույն դեպքում՝ առնետներ։ Այն էլ՝ պետք է փնտրել։ Սկյուռ կամ եղջերու հանդիպելը անհավանական հաջողություն է։ Իսկ մեր սիրելի արջերը հանդիպում են միայն կենդանաբանական այգիներում եւ կրկեսներում։ Չի բախտավորվի նրան, ով անտառում կհանդիպի այս հիանալի կենդանուն, նույնիսկ եթե ունես ականջակալներով գլխարկ, բալալայկա եւ օղի՝ քեզ լավ բան չի սպասվում։

Ամերիկայում, սակայն, շատ վայրի կենդանիներ գոյակցում են մարդկանց հետ, եւ նրանց բազմազանությունը զարմացնում է։ Այստեղ կարելի է հանդիպել «Անտառային եղբայրություն» մանկական մուլտֆիլմի բոլոր հերոսներին՝ սկունսներ, կրիաներ, խելագար սկյուռներ եւ ջրարջեր։ Այո, արջի հանդիպելը նույնպես հնարավոր է։ Ինձ այդպիսի հաջողություն չվիճակվեց, բայց ընկերներիս ավելի շատ բախտ բերեց։

Իմ պատմության մեջ ես չեմ հիշատակի նապաստակների հետ մշտական, ամենօրյա հանդիպումները, դրա համար էջերը չեն հերիքի։ Եթե առավոտյան նապաստակ տեսար՝ օրը հաջող կանցնի։ Հաջողությունը մեզ ուղեկցում էր ամեն քայլափոխի։

Սեւ կատուն։

Ես առավոտյան արթնացա եւ գնացի աշխատանքի իմ սիրելի մոլախոտերով պատված այգու կողքով, որտեղ կարելի էր գտնել ամենատարբեր գույների վայրի բույսեր՝ նարնջագույն, մանուշակագույն, կարմիր։ Իսկ ամենակարեւորը՝ այս վայրը հեռվից հիշեցնում էր ինձ տունը, կարծես հայտնվել ես տատիկի բանջարանոցում, բայց այստեղ կարելի էր հանդիպել նապաստակ կամ ափի չափ թիթեռ։ Ինչպես միշտ, այգու մոտ ուշանալով՝ վազեցի աշխատանքի, եւ ոչինչ չէր կանխագուշակում հետաքրքիր հանդիպում։

Բացելով խանութը՝ սկսեցի իրերը կախել, կամաց-կամաց գնորդներ սկսեցին մոտենալ։ Հանկարծ այցելուներից մեկը քաշեց ինձ եւ մատնացույց արեց խանութում գտնվող սեւ կատվին։ Ես սիրում եմ կենդանիներին եւ բաց չեմ թողնում նրանց շոյելու հնարավորությունը։ Մոտենալով՝ մտածեցի. «Հմմ... տարօրինակ կատու է, չափազանց վախկոտ, փոքր ականջներ եւ մարմին, մեծ սպիտակ շերտ մեջքին։ Ի՞նչ կենդանի է սա»։

Բայց այն այնքան քաղցր էր, որ ես եւս մեկ փորձ արեցի մոտենալ, եւ այդ հրաշքը վազեց դեպի փողոց։ Տարօրինակ է, կենդանիների հետ այստեղ մեծ հարգանքով են վերաբերվում, ինչո՞ւ նա փախավ։ Ես շրջվեցի եւ տեսա, որ գնորդները շոկի մեջ գտնվող դեմքերով հետ են քաշվում։ Ինձ դա մի փոքր շփոթեցրեց, բայց ես դրան մեծ նշանակություն չտվեցի։

Փոքրիկ կենդանին վազեց հարեւան խանութ։ Պիտերը՝ այնտեղ աշխատող տղան, կլորացած աչքերով գոռաց. «SKUNK!» - եւ նույնպես վազեց փողոց։ Այդ փափկամազիկը վախից շտապեց դեպի մեկ այլ հաստատություն, իսկ մենք՝ նրա հետեւից։ Մեր հիանալի եռյակը հայտնվեց ոսկերչական խանութում։ Պիտերը նորից գոռաց. «It's a skunk!»

• What are you doing? Put it on a leash. - խիստ ասաց մեզ վաճառողուհին։ Նա մտածեց, որ դա մեր կենդանին է։

• Ի՞նչ է նշանակում leash, ո՞վ է skunk-ը։ - պտտվում էր գլխիս մեջ։

Կենդանին, հոտոտելով դարակները, փախչում է խանութից դեպի այգի։

Ահա եւ ժամանակն է հասկանալու, թե ինչ կենդանի է սա։ SKUNK?

Վերջապես, ես մտնում եմ ինտերնետ.

• ՍԿՈՒՆՍ?! Ոչ, դա չի կարող լինել։

Պարզվեց, որ այս փոքրիկ արարածը կարող էր փչացնել օդը մի քանի մղոն շառավղով, եւ մեր խանութների բոլոր իրերը ստիպված կլինեինք պարզապես նետել աղբանոցը։ Ես կարող եմ միայն հրաշք անվանել այն, որ ամեն ինչ այդքան լավ ավարտվեց։

Անսովոր ընտանիքը։

Մեկ շաբաթ անց ինձ սպասում էր ոչ պակաս հետաքրքիր հանդիպում։ Գիշերվա ժամը տասնմեկին ես մոտենում եմ իմ տան պատշգամբին։ Այնտեղ լույս է վառվում, երաժշտություն է հնչում, եւ հանկարծ ես լսում եմ խշշոց։

Հետեւում, առջեւում - «ոչ-ոք»։

Մեզ պատմել էին կոյոտների մասին, եւ սկունսի հետ վերջին իրավիճակը ստիպում է ավելի զգույշ լինել։ Աղմուկը շարունակվում է, բայց շուրջը դատարկ է։ Ես լապտերով լուսավորում եմ մոտակա տարածքը, բայց ոչինչ չեմ տեսնում։

Բարձրացնում եմ աչքերս դեպի տանիքը - իսկ ինձ արդեն հետեւում են։ Այնտեղից ինձ է նայում ջրարջը, նա վախեցած չէ, իմ ներկայությունը նրան բնավ չի շփոթեցնում, իսկ ինձ մի փոքր լարում է։ Բայց աղմուկը դրսից չէր, այլ տան մեջ։ Ես դեռ չեմ տեսնում աղմուկի աղբյուրը եւ պատշգամբի աստիճաններից նայում եմ ջրարջին։ Անսպասելիորեն, դռնից (այն երկաթյա ցանցից էր) կախված է եւս մեկ ջրարջ։ Եվ աչքերում վախի նշույլ անգամ չկա։ Նրանք տնօրինում են այնպես, կարծես դա իրենց տունն է, ոչ թե իմը։

Դե վերջ, ինձ ժամանակն է ներս մտնել։ Սպասում եմ, մինչեւ ջրարջը իջնի, բացում եմ դուռը եւ թողնում նրան դուրս։ Նա վերջապես վախենում է եւ փախչում դեպի անտառ, իսկ նրա հետեւից՝ եւս երեք փոքրիկ ձագեր, որոնք ամբողջ ընթացքում թաքնված էին աստիճանների տակ։ Այստեղ ես հասկանում եմ, որ դա մի ամբողջ ընտանիք էր։

Այդպես այդ ընտանիքը համատեղ ապրում էր մեզ հետ ամբողջ ամառ, թալանում մեր աղբամանները, ցրում աղբը եւ փորձում տանել մեր կատվին։

Այո-այո, նույնիսկ մեր մարտական կատուն տուժեց այդ ավազակներից։

Կատու, կատու անունով։

Կենդանիների մասին իմ պատմությունը ես կցանկանայի ավարտել իմ սիրելի Kitty-cat-ով, որին մեր ամերիկացի տանտիրուհին սկսեց անվանել Koshka։

Թեեւ Koshka-ն ընտելացված էր, բայց բնավորությունը հստակ վայրի էր, ինչի մասին վկայում էր նրա պատռված ականջը։ Նա մշտապես անհետանում էր փողոցում, ցանկացած եղանակին, բայց երբեմն գալիս էր մեզ մոտ՝ շոյանք ստանալու։ Մեր կատվիկը ամենից շատ ընդունում էր Յանային՝ իմ հարեւանուհուն, եւ մշտապես փորձում էր քնել նրա բարձի վրա։ Եվ այնուամենայնիվ, դա չէր խանգարում մեզ բոլորիս սիրել նրան, եւ հուսով եմ, որ նա էլ էր զգում ոչ պակաս ուժեղ պատասխան զգացմունքներ։

Մի անգամ, ի նշան իր նվիրվածության, նա մեզ նվեր բերեց՝ մուկ, եւ փաթաթեց այն գորգի մեջ։ Ես վստահ եմ, որ այդ արարքը թելադրված էր միայն ամենալավ մտադրություններով, եւ կատվի աչքերում այն երեւում էր որպես փաթեթավորված անակնկալ։

Մեր մեծ թեթեւացմանը՝ Koshka-ն այլեւս մեզ նվերներ չէր բերում, այլ պարզապես ուրախացնում էր մեզ իր ներկայությամբ։

Այսպիսով, ամբողջ ամառվա ընթացքում ես սովորեցի ապրել վայրի կենդանիների հետ ներդաշնակության մեջ։ Մեր ճանապարհորդության ընթացքում մենք ոչ մեկ անգամ հանդիպեցինք եղջերուների, պայտաձեւ հսկա խեցգետինների (horseshoe crab), սկյուռների եւ անհավանական չափերի գիշատիչ թռչունների։

Հուսով եմ՝ հաջորդ տարի ինձ կհաջողվի կրկին հանդիպել այս կենդանիներին, իսկ գուցե նաեւ ծանոթանալ ուրիշների հետ Ամերիկայի անտառներում։