Անսպասելի ճամփորդություն...

Ես ֆիլմո՞ւմ եմ։ Հենց սա էի մտածում, երբ վայրէջք կատարեցի Չիկագոյում... Մտածում էի, որ ինձ բոլորովին այլ կերպ կզգամ մեկ այլ մայրցամաքում՝ տնից 9000 մղոն հեռավորության վրա։ Այն օրվանից, երբ վայրէջք կատարեցի Չիկագոյում, ես հայտնվեցի մի ֆիլմում, որի մի մասնիկը դառնալն ինձ համար անսպասելի էր։

Հիշում եմ տնից հեռանալու օրը... Հիշում եմ այն անմոռանալի զգացողությունը, երբ այդ օրը դուռը բացելիս թարմ օդը դիպավ դեմքիս։ Երկու մեծ ճամպրուկ ձեռքիս՝ ձեւացնում էի, թե ուժեղ, մկանուտ տղա եմ։ Նայեցի պայծառ կապույտ երկնքին, եւ միակ բանը, որ զգում էի, ազատությունն էր եւ իմ կյանք մուտք գործող ինչ-որ բոլորովին անհայտ բանի տարօրինակ զգացողությունը։ Հիշում եմ, որ լուռ էի, երբ հորեղբայրս ինձ տանում էր օդանավակայան, ինչպես նաեւ այն, որ ճանապարհին զգում էի մայրիկիս հայացքն ինձ վրա։ Ոչինչ չէի կարողանում ասել։ Պարզապես նայում էի պատուհանից երկրիս գեղեցիկ բնապատկերներին եւ մտածում. «Ինչպե՞ս կարող եմ հաղթահարել 3 թռիչք՝ լինելով բոլորովին մենակ...»։

Հիշում եմ ինքնուրույնության պատասխանատվության այն գիտակցումը, որ զգացի օդանավակայանում մայրիկիս հրաժեշտ տալիս։ Այդ ժամանակ ես ինքնուրույն էի, ինչը իմ ճամփորդության եւ՛ լավագույն, եւ՛ ամենադժվար մասն էր։

Բայց, սպասեք, ի՞նչ ճամփորդություն։

Իմ Global UGRAD ճամփորդությունը։

Երբեք բավականաչափ բառեր չեմ գտնի նկարագրելու համար, թե որքան երախտապարտ եմ Global UGRAD-ի շրջանավարտ լինելու համար։ Եվ երբեք չեմ հոգնի մարդկանց պատմել, թե ինչու պետք է դիմեն այդ ծրագրին։ Հավանաբար, հիմա դա իմ աշխատանքն է։ Պարզապես ասել մարդկանց, որ նրանք կարող են։ Որ նրանք կարող են թողնել բոլոր վախերն ու անվստահությունը հետեւում։

Ինչո՞ւ որոշեցի մասնակցել Global UGRAD ծրագրին։

Այս հնարավորությունը պատահաբար եկավ ինձ մոտ։ Ընկերներիցս մեկը տեղադրեց այն սոցիալական ցանցերում, ես տեսա դա, եւ իմ մեջ միանգամից ինչ-որ բան «կտկտաց»։ Սրտիս խորքում զգացի, որ չեմ կարող հիասթափեցնել իմ ներքին երեխային, քանի որ պարզապես կզղջամ, եթե չփորձեմ։ Այնպես որ, փորձեցի։ Ես փորձեցի, եւ ստացվեց։ Ահա թե ինչու եմ ես այստեղ՝ ասելով մարդկանց, որ նրանք նույնպես կարող են դա անել։

Անկեղծ ասած, Global UGRAD-ի դիմումի գործընթացը մի տեսակ սարսափելի էր առաջին կուրսի ուսանողուհու համար, որն այն ժամանակ ես էի։ Բարդ էր թվում դեկանատից ակադեմիական տեղեկանք ստանալը, քանի որ իմ համալսարանում փոխանակման ծրագրերը գրեթե չեն խրախուսվում։ Մեկ այլ փորձություն էր դասախոսներին խնդրելը, որ ինձ համար երաշխավորագիր գրեն, ինչպես նաեւ արժանապատիվ էսսե գրելու համար անհրաժեշտ ոգեշնչում գտնելը։

Չգիտեի, թե ինչ սպասել դիմումս ներկայացնելուց հետո։ Պարզապես համբերատար սպասում էի եւ հուսով, որ ինչ-որ բան սպասում է ինձ։ Եվ իրականում այդպես էլ եղավ։ Հիշում եմ, թե որքան ուրախություն եւ հուզմունք զգացի, երբ Մինսկում ԱՄՆ դեսպանատնից մի աշխատակից զանգահարեց եւ հրավիրեց հարցազրույցի, որը տեղի ունեցավ մոտ երեք շաբաթ անց։ Ես հաջողությամբ անցա հարցազրույցը, հետո հանձնեցի TOEFL քննությունս եւ, ի վերջո, դարձա Global UGRAD ծրագրի եզրափակիչ փուլի մասնակից։

Ծրագրի համակարգողներն ինձ տեղավորեցին Emporia State University-ում, ինչի համար ես իսկապես երախտապարտ եմ։ Այնուամենայնիվ, երբ առաջին անգամ ստացա նրանցից հաղորդագրությունը, որ ինձ տեղավորել են Էմպորիայում, ես իսկապես հիասթափվեցի... Ինչո՞ւ։ Պարզապես որոնեցի այս քաղաքը բրաուզերում, եւ այն ցույց տվեց, որ դա Կանզասի մի փոքրիկ քաղաք է՝ 25,000 բնակչությամբ։ Այնպես որ, միակ միտքը, որ եկավ մտքիս, հետեւյալն էր. «Դե, լավ, մայրիկ, ես հայտնվելու եմ այդ գյուղում...»։ Իրականում, ուրախ եմ, որ ոչ մի ակնկալիք չունեի, քանի որ երբ հասա այնտեղ, այդ «գյուղը» ցույց տվեց ինձ ամենապայծառ կյանքը, որ կարող էի պատկերացնել։

Հստակ հիշում եմ, թե ինչ զգացի, երբ ինքնաթիռս վայրէջք կատարեց Չիկագոյում... Մեկ այլ մայրցամաք, այլ մարդիկ, այլ մտածելակերպ։ Մտածում էի, որ այնտեղ բոլորովին մենակ կլինեմ՝ առանց ընկերների։ Ահա թե ինչու էի անհանգստությամբ պլանավորում իմ մենակատար ճամփորդությունը դեպի Նյու Յորք՝ չիմանալով, որ հանդիպելու եմ այնքան հոգեհարազատ մարդկանց, որոնց հետ միասին ուսումնասիրելու եմ այն ամենը։

Հիշում եմ ինձ թափառելիս KCI-ում (Kansas City International Airport) երրորդ թռիչքից հետո եւ փնտրելիս այն մարդկանց, ովքեր պետք է ինձ տանեին Էմպորիա։ Եվ հենց այնտեղ՝ օդանավակայանում, հանդիպեցի մի սրամիտ կորեացի աղջկա, որը հետո դարձավ իմ լավագույն ընկերուհին։ Մենք խոսում էինք Էմպորիա ճանապարհին, եւ թվում էր, թե վաղուց էինք ճանաչում իրար։ Մենք մի փոքրիկ ավտոբուսում էինք այլ միջազգային ուսանողների հետ, բոլորս հիացած էինք Կանզասի շունչ կտրող բնապատկերներով եւ մայրամուտներով, ինչպես նաեւ վարորդի միացրած գեղագիտական քանթրի երաժշտությամբ։

Ինչպե՞ս ազդեցի ծրագրի վրա եւ ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ այն ինձ վրա։

Դե, Global UGRAD ծրագրի հիմնական նպատակներից մեկը առաջնորդության եւ համայնքային ծառայության հանդեպ իսկապես կրքոտ ուսանողներ գտնելն է։ Համայնքային ծառայությունը կյանքի այն ասպեկտն է, որը ամերիկյան մշակույթում առաջնային տեղ է զբաղեցնում։ Եվ ես լիովին համաձայն եմ, որ այդպես պետք է լինի։

Ձեր համայնքին ծառայելը նշանակում է տալ առանց որեւէ ակնկալիքի։ Օգնել ուրիշներին եւ դրանից իսկական հաճույք ստանալ, անել դա սրտի խորքից։ Հավատում եմ, որ համայնքային ծառայությունը զարգացնում է մարդու անհատականությունը, այն ցույց է տալիս նրանց այն երջանկությունը, որը կարելի է գտնել փոքր բաների մեջ, ինչպիսիք են բարության, անձնազոհության, հարգանքի եւ սիրո ամենօրյա գործողությունները։

Այնպես որ, այն զարգացրեց նաեւ իմ բնավորությունը։ Ես մաս էի կազմում համալսարանական «GIVE» (Getting Involved with Volunteering in Emporia) կամավորական կազմակերպությանը, եւ բախտս բերեց աշխատելու հիանալի թիմի հետ, որը հիմնականում բաղկացած էր այլ միջազգային ուսանողներից։

Ամենամեծ բանը, որով ինձ պարգեւատրեցին, իմ համայնքն էր։ Ես շրջապատված էի միջազգային ուսանողներով, քանի որ միջազգային ուսանողները սովորաբար միասին են մնում։ Գիտեմ, որ կհարցնեք՝ ինչու։ Հավանաբար այն պատճառով, որ մենք պարզապես մարդիկ ենք, ովքեր բավականաչափ քաջություն ունեին այլ երկիր գնալու, պարզապես մեր սովորական կյանքը հետեւում թողնելու համար։ Ենթադրում եմ, որ մենք միասին ենք մնում, քանի որ մենք բազմազանություն ենք բերում համաշխարհային համայնք։ Մենք բոլորս տարբեր ենք հագնվում, բոլորս ունենք տարբեր շեշտադրումներ, բոլորս ունենք տարբեր մշակույթներ, բայց մենք միշտ բաց ենք նոր փորձառությունների համար։ Կարծում եմ, որ դա հաստատ մի բան է, որը միավորում է բոլորիս։ Դա ինձ ստիպեց զգալ, որ ես մեծ միջազգային ընտանիքի մի մասն եմ։ Մենք ինքնուրույն էինք կազմակերպում մեր բոլոր ճամփորդությունները ԱՄՆ-ով մեկ՝ հուսահատորեն փորձելով բացահայտել հնարավորինս շատ վայրեր, բայց միեւնույն ժամանակ մենք այնքան ներգրավված էինք Emporia State University-ի սոցիալական կյանքում, որ մասնակցում էինք գրեթե բոլոր հնարավոր միջոցառումներին։ Ես շատ բան սովորեցի ամերիկյան մշակույթի մասին այն 4 ամիսների ընթացքում, որոնք անցկացրեցի այնտեղ։ Հիշում եմ իմ զարմանքը, երբ տեսա ձմռանը շորտեր եւ կրոկսներ հագած տղաների, ամերիկացիների, որոնք ամեն ինչ խմում են սառույցով, եւ իսկապես շփոթված էի նրանց մեքենաներ օգտագործելուց, նույնիսկ երբ ինչ-որ տեղ հասնելու համար հինգ րոպե քայլել էր պետք։ Ամենաշատը կարոտում էի տնական տաք թեյս, քանի որ ամերիկացիները գրեթե միշտ Starbucks-ից սառը սուրճ են խմում...

Այնուամենայնիվ, փոխանակման ուսանող լինելը ոչ միայն համայնքի մի մասը լինելն է, այլ նաեւ առանձնանալը եւ ինքդ քեզ որպես անհատ ներկայացնելը, ով գիտի իր նպատակը եւ ով եկել է այնտեղ՝ իսկական փոփոխություն կատարող լինելու համար։ Ես այնտեղ էի՝ այլ մարդկանց իմ մշակույթի մասին պատմելու, նրանց ցույց տալու, թե ինչ է նշանակում լինել բելառուս աղջիկ։ Ոչ բոլորը նույնիսկ գիտեին, որ Բելառուս անունով երկիր գոյություն ունի։ Իմ աշխատանքն էր բացատրել մեր ավանդույթները, սովորությունները, մեր կենսակերպը։ Այս ճամփորդությունը շատ բան էր սովորելու եւ մարդկանց ձեր սեփական գիտելիքները տալու, ճանապարհին իմ պատկերացումները կիսելու մասին։ Այն նաեւ կյանքի որոշակի երեւույթների վերաբերյալ իմ հայացքները փոխելու կարողության մասին էր, քանի որ բավական երկար ժամանակ այլ մշակույթում գտնվելը ստիպեց ինձ այլ կերպ ընկալել իմ կյանքը, այն ինձ դարձրեց հարմարվող փոփոխություններին։ Փոխել իմ սովորությունները, արժեքները, ինչպես նաեւ կենսակերպը։

Բայց ի՞նչ պատահեց հետո...

Երբ ես վերադարձա տուն իմ անմոռանալի ճամփորդությունից, ես տառապում էի հակադարձ մշակութային շոկից եւ ռեակտիվ հոգնածությունից (jet lag): Սա առաջին անգամն էր, որ ես իսկապես զգում էի նման բաներ։ Չգիտեի՝ ինչպես հարմարվել տուն վերադառնալուն՝ բոլորովին այլ միջավայրում 4 ամիս անցկացնելուց հետո, թվում էր, թե կորցրել եմ նպատակս։ Բայց սրտիս խորքում գիտեի, որ վերադարձել եմ փոփոխություն կատարելու համար։ Վերադարձել եմ իմ համայնքի կյանքն ավելի լավը դարձնելու համար։ Բայց չգիտեի՝ ինչպես դա անել...

Ամառ էր, եւ ես ինքս ինձ ասացի. «Դե, Արինա՛, արի քեզ զբաղեցնենք»։ Այնուամենայնիվ, իրականում այնքան էլ հեշտ չէր զբաղմունք գտնելը։ Ես պայքարում էի աշխատանք գտնելու համար, որը գոնե ինչ-որ կերպ կհամապատասխաներ իմ մասնագիտությանը։ Ամեն օր անընդհատ թափուր աշխատատեղեր էի փնտրում, բայց ամեն ինչ անհաջող էր։ Այնպես որ, որոշեցի գնալ հայրենի քաղաք՝ Բարանովիչի, եւ դիմել տեղի ռեստորանում մատուցողի պաշտոնի համար։ Թեեւ, այնտեղ մի քանի հերթափոխով պրակտիկանտ աշխատելուց հետո, վարչակազմի անդամներն ասացին, որ իրենց այլեւս մատուցող պետք չէ։ Ես արեցի հնարավոր ամեն ինչ՝ դրական մնալու համար, բայց կյանքս կարծես լցված էր խավարով, հույսս կորցնում էի։ Բայց հետո, հանկարծ, ինձ առաջարկեցին պաղպաղակի խանութում գանձապահի պաշտոն, եւ ես օգտվեցի այդ հնարավորությունից։

Այնուամենայնիվ, ես դեռ զգում էի, կարծես ճիշտ տեղում չեմ։ Մեկ ամիս աշխատելուց հետո համալսարանում իմ նոր կիսամյակը պետք է սկսվեր։ Սեպտեմբերին պետք է հանձնեի 12 քննություն՝ ուսումս շարունակելու համար, քանի որ ստիպված էի ակադեմիական արձակուրդ վերցնել՝ ԱՄՆ-ում կիսամյակ անցկացնելու համար։ Ես հանձնեցի քննությունները եւ հետո նորից սկսեցի ուսումնասիրել փոխանակման ծրագրերի աշխարհը։ Ես այնքան էի տարված դրանով, որ կարող էի ժամերով ուսումնասիրել մի ամբողջ շարք նոր ծրագրեր։ Դա ինձ կենդանի զգալու իմ միջոցներից մեկն էր։

Եվ ոչ վաղ անցյալում Global UGRAD ծրագիրը նորից մտավ իմ կյանք, բայց մի փոքր այլ կերպ։ Ես դարձա ապագա դիմորդների համար մի տեսակ մենթոր։ Ես կիսվում էի իմ փորձով սոցիալական ցանցերում՝ պատմելով մարդկանց, թե ինչու պետք է փորձեն։ Ես պատմում էի ծրագրի մասին բոլորին, ում ճանաչում էի։ Եվ մարդիկ իսկապես սկսեցին դիմել ինձ, ինչի համար ես իսկապես երախտապարտ էի։ Ինձ համար մեծ հաճույք էր այլ ուսանողներին ուղղորդել դիմումի գործընթացում, բացատրել նրանց, թե ինչպես ստանալ բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, ինչպես նաեւ միասին լուծել բոլոր առաջացող խնդիրները։ Նույնիսկ չեմ կարող արտահայտել, թե որքան հանգիստ էի զգում դա անելիս։ Դա պարզապես բնական էր, քանի որ դիմումի գործընթացում ուրիշներին օգնելու այս ցանկությունը գալիս էր սրտիս խորքից։ Ես իրականում հասկացա, որ կարող եմ ժամերով պարզապես աջակցել եւ ուղղորդել ուրիշներին։ Դա երբեւէ եղած լավագույն գիտակցումներից մեկն էր, որովհետեւ հիմա կյանքում իմ նպատակն ավելի հստակ է թվում։

Սա այն փոփոխությունն է, որը ես բերում եմ համայնքին։ Իմ փոփոխությունը ուրիշներին ոգեշնչելու, նրանց առաջնորդելու, նրանց աջակցելու եւ նրանց հետ իմ գիտելիքները կիսելու մասին է։ Զգում եմ, որ հիմա դա իմ առաքելությունն է։ Առաքելություն՝ ստեղծելու ուսանողների մի համայնք, որոնք անընդհատ զարգանում են եւ փնտրում են նոր հնարավորություններ ու արկածներ իրենց կյանքում, որպեսզի նրանցից յուրաքանչյուրը մի օր կարողանա գտնել իր սեփական ֆիլմի սցենարը եւ դառնալ դրա պրոդյուսերը։

Ահա իմ Global UGRAD ճամփորդության մասին տեսանյութի հղումը։ Վայելե՛ք։