«Այժմ եւ ապագայում»
Սատմուխամբետովա Առայլիմ, 87781153127, thesakh@icloud.com
Ոմանց համար ճանապարհորդությունը պարզապես անիրականանալի երազանք է, իսկ ուրիշների համար՝ հարմարավետության գոտուց դուրս գալու եւ աշխարհայացքն ընդլայնելու միջոց։ Համալսարանի ուսանող լինելով՝ յուրաքանչյուր աշակերտ երազում է գոնե մեկ անգամ լինել արտասահմանում, միեւնույն ժամանակ լիովին չհասկանալով գործընթացի էությունը եւ բախվելով ծնողների մերժմանը՝ նրանք դա թողնում են ճակատագրի քմահաճույքին։
Ուսանողական կյանքը իսկական «ես»-ի ձեւավորման պահն է, երբ պետք է հասկանաս, թե ինչ ես ուզում կյանքից եւ ինչ կարող ես անել դրա համար։ Եվ մի օր քեզ հնարավորություն կընձեռվի ուղղելու քո ուղղությունը, երբ իմանաս ուսանողական փոխանակման ծրագրերի մասին։ Ժամանակակից հասարակության մեջ ամբողջ տեղեկատվությունը հասանելի է համացանցում, իսկ սոցիալական ցանցերում ծրագրերի գովազդը յուրաքանչյուր դիտման հետ մեծացնում է հետաքրքրությունը։ Բայց այս հնարավորության մասին նոր իմացած մարդը գործում է երկու եղանակներից միայն մեկով։ Կբերեմ երկու անձնավորությունների օրինակ։
Առաջին մարդը՝ «X» (իքս)։ Նա միշտ երազել է լինել արտասահմանում, դիտում է անգլերեն ֆիլմեր, դպրոցական տարիներին հաճախել է լրացուցիչ դասընթացների, եւ ահա հանգստյան օրերին պառկած իր անկողնում եւ թերթելով TikTok-ի ժապավենը՝ տեսավ մի մարդու տեսանյութ, որտեղ նա պատմում էր ԱՄՆ-ում իր փորձի մասին, թե ինչպես է հայտնվել ուսանողական փոխանակման ծրագրում եւ անցկացնում իր կյանքի անմոռանալի պահերը։ Այս տեսանյութը դիտելուց հետո ոչ ոք չի մնա առանց մոտիվացիայի, եւ համապատասխանաբար «X» մարդը պահպանեց այս տեսանյութը։ Բայց հաջորդ օրը ամեն ինչ մոռացվեց, եւ տեսանյութը պահպանվածների մեջ իջավ ավելի ու ավելի ցած։ Մեկ ամիս անց նա պատահաբար հանդիպեց վաղեմի ծանոթի կանգառում, եւ նրանց միջեւ զրույց սկսվեց, որի ընթացքում ընկերը պատմեց, որ պատրաստվում է փաստաթղթեր ներկայացնել փոխանակման ծրագրի համար, եւ առաջարկեց նրան նույնպես իրականացնել երազանքը։ Մտածելով ամեն ինչ քնելուց առաջ՝ «X» մարդը որոշեց, որ միեւնույն է չի կարողանա անցնել ընտրությունը, որ իր անգլերենը թուլացել է, որ չի ցանկանում գումար ծախսել դրա վրա, որ ուրիշներն իրենից լավն են եւ այլն։ Մի խոսքով՝ ամեն ինչի համար պատրվակներ էր փնտրում, եւ արդյունքում հենց այդ պատրվակները հաղթեցին նրան։ Բայց ո՞վ գիտեր, որ այս ընթացքում զուգահեռաբար իր ճակատագիրն էր կառուցում «Y» (իգրիկ) անունով մեկը։ Համալսարանում դասերից հետո նա տուն էր վերադառնում No9 ավտոբուսով եւ մտածում կյանքի մասին։ Ժամանակին նա երազում էր դառնալ ճանապարհորդ, ինչպես «Օրյոլ ի Ռեշկա»-ում, ունենալ ոսկե քարտ եւ ապրել պահով, բայց հիմա նա զրո մոտիվացիա ուներ որեւէ բան անելու, եւ չէր հասկանում, թե ինչ է ուզում ընդհանրապես։ Երեկոյան, մինչ նա կատարում էր տնային առաջադրանքը, նրա եղբայրը մտավ սենյակ, սեղանին դրեց մի բրոշյուր եւ ասաց, որ դա իրեն ավելի շատ պետք կգա։ Բրոշյուրը «Work and Travel» ծրագրի մասին էր, որտեղ ամեն ինչ մանրամասն գրված էր։ Կարդալով բոլոր էջերը՝ նրա աչքերում կայծեր հայտնվեցին, նա արդեն պատկերացնում էր, թե ինչպես է քայլում Times Square-ում եւ լուսանկարվում Ղազախստանի դրոշով։ Եվ հանկարծ նա մտածեց. «իսկ եթե ես չանցնեմ՞։ Իսկ եթե չհաստատեն իմ վիզան՞։ Իսկ եթե ես նրանց դուր չգամ՞» եւ նման մտքերը հետապնդում էին նրան մինչեւ գիշեր։ Բայց նա այնուամենայնիվ որոշեց, չէ՞ որ կյանքը տրվում է միայն մեկ անգամ, եւ այն պետք է ապրել առանց ափսոսանքի։ Այսպիսով, առավոտյան սեղանի շուրջ նա պատմեց այդ մասին ծնողներին, որից հետո նրանց դեմքի արտահայտությունը փոխվեց, եւ նրանք սկսեցին ասել այնպիսի խոսքեր, ինչպիսիք են՝ «նրանք խաբեբաներ են, ինչո՞ւ պետք է քեզ ուղարկեն արտասահման», «դու ուզում ես փախչել մեզնի՞ց», «քեզ չի՞ բավականացնում այստեղի ուսումը», «դու կարծում ես, որ կանցնես քո անգլերենի մակարդակո՞վ»...
Պատասխանելու ոչինչ չկար։ Ի՞նչ էր նա ակնկալում, եւ ի՞նչ ստացավ արդյունքում։ Միայն հիասթափություն կյանքում։ Նա պարզապես թողեց բրոշյուրը եւ դուրս եկավ տնից։ Որքա՞ն էր հավանականությունը, որ ծնողները նրան կթողնեն եւ կաջակցեն։ Այս պահին 0%։
Դասերի միջեւ ընդմիջման ժամանակ բոլորը նստած էին ճաշարանում, որտեղ բուռն քննարկում էին իրենց ապագան։ Մի աղջիկ ասաց, որ իր եղբայրը 2 տարի առաջ եղել է ԱՄՆ-ում ուսանողական փոխանակման ծրագրով, եւ դրանից հետո փոխվել է 180 աստիճանով դեպի լավը, նա դարձել է բաց եւ ուրախ, ամենակարեւորը՝ հասկացել է, որ ուզում է լինել բարձրակարգ խոհարար, եւ հիմա սովորում է որպես շեֆ-խոհարար։
«Երանի ես էլ այդպես կարողանայի» մտածեց «Y» մարդը։ Եվ հանկարծ կողքին նստած համակուրսեցին ասաց. «եթե դա քո երազանքն է, ապա պետք չէ հրաժարվել դրանից, կառչիր որքան կարող ես, եւ միայն այդ ժամանակ կտեսնես արդյունքը»։
«Չէ՞ որ նա ճիշտ է, գուցե ես պարզապես պետք է խոսեմ ծնողներիս հետ որպես հասուն մարդ, չէ՞ որ նրանք էլ են անհանգստանում ինձ համար։ Ինձ համար գլխավորը նրանց ամեն ինչ մանրամասն բացատրելն է, ինչպես հարկն է»։ Այդպես էլ նա վարվեց։ Թեեւ սկզբում նրան չհաջողվեց լավ կապ հաստատել, վերջում ծնողները համաձայնեցին գնալ նրա հետ փաստաթղթերի ընդունման կենտրոն։ Եվ այդպես սկսվեցին նոր բաներ իմանալու հագեցած օրերը։
Եվ հանկարծ նա գիտակցեց, թե ինչպես է նստած իր համակարգողի դիմաց եւ ստանում իր երկար սպասված վիզան։ ՎԻԶԱ՞։ ԱՅՈ, ՎԻԶԱ։
Մի՞թե ամեն ինչ իրականացավ։
Ամեն ինչ իրականանում է, եթե դու մի փոքր ջանք գործադրես դրա համար, չէ՞ որ արդյունքը հաստատ ոչ ոքի չի հիասթափեցնի։ Ի՞նչ էի ես ուզում սրանով ցույց տալ։ Այսպիսով, կյանքը բարդ մաթեմատիկական ֆունկցիա է, որում դու կամ կդառնաս X, կամ Y։ Իսկ բանաձեւը տվյալ դեպքում y=x+1 է, x - մարդ, երազանքներով եւ կասկածներով;
1 - ջանք, աշխատանք եւ համառություն;
y - մարդ, արդյունքով եւ ինքն իր նկատմամբ հաղթանակով։ Ամեն անգամ ֆունկցիայի բանաձեւը դառնում է ավելի ու ավելի բարդ, ուստի դրանք լուծելու համար պետք է սկսել սրանից, եւ հետո ավելի հեշտ կլինի հասկանալ։
Այս ամենը տեղի էր ունենում հիմա, իսկ ի՞նչ կլինի ապագայում։
20 տարի անց «X» մարդը նստած էր եւ հեռուստացույցով դիտում էր իր սիրելի «Over the World» ծրագիրը եւ դեռ երազում էր լինել արտասահմանում, միեւնույն ժամանակ «Y» մարդը նույնպես նստած էր եւ հեռուստացույցով դիտում էր նույն ծրագիրը եւ մտածում. «Ինչքան երիտասարդ եմ երեւում հեռուստացույցում, որտե՞ղ նկարահանեմ հաջորդ թողարկումը»...