Բարեւ բոլորին։ Անունս Տոգժան Ամանկելդի է։ Այժմ ես 21 տարեկան եմ։ Ես ուսանողական փոխանակման ծրագրերի մասին հետաքրքիր պատմություն չունեմ, բայց կպատմեմ ձեզ, թե ինչպես ընդունվեցի արտասահմանյան բուհ՝ դպրոցն ավարտելուց հետո։

Մանկուց երազում էի սովորել արտասահմանում, ճանապարհորդել տարբեր երկրներում։ 17 տարեկանում դպրոցն ավարտելուց հետո, մայրիկիս հետ քննարկելով եւ որոշում կայացնելով՝ ընդունվեցի Թուրքիայի Սակարյա համալսարան։ Սկզբում 17-ամյա աղջկա համար առանց ծնողների ուղեկցության միայնակ արտասահման սովորելու գնալը սարսափելի էր։ Բայց հիմա, երբ արդեն 21 տարեկան եմ, հասկանում եմ, որ արտասահմանում սովորելու գնալու որոշումը իմ կյանքի ամենաճիշտ եւ կարեւոր որոշումներից մեկն էր, որն ի վերջո ինձ սովորեցրեց համբերատար լինել, օգնեց ընդլայնել գիտելիքների շրջանակը, ծանոթանալ տարբեր մշակույթների մարդկանց հետ, ստանալ ուսանողական կյանքի եւ հետագա հասուն կյանքի համար ամենակարեւոր մեծ փորձը։

2018 թվականն էր, նոյեմբեր ամիսը, իմ առաջին տարին, իմ առաջին փորձը Թուրքիայում, դա Foundation-ի տարին էր։ Ես լեզվի դպրոցում թուրքերեն էի սովորում, որպեսզի հետագայում կրթություն ստանամ իմ համալսարանում։ Լեզվի դպրոցը կոչվում էր Tomer, այնտեղ սովորում էին միայն օտարերկրացիները։ Որպես 17-ամյա աղջիկ՝ ինձ համար ամեն ինչ հետաքրքիր էր, ես իմանում էի Աֆրիկայի, Եվրոպայի, Միջին Ասիայի, Արեւելյան Ասիայի երկրների այնքան տարբեր մշակույթների եւ այնքան տարբեր ազգերի մասին։ Եվ այդ լեզվի դպրոցում ես, ինքս էլ չիմանալով, ընկերացա մի մարդու հետ, ով ինձ համար բացահայտեց Ամերիկան։ Նրա անունը Ադել է, ազգությամբ թուրք է, բայց ծնվել եւ ապրում է Կանադայում։

Մեր ծանոթության սկզբում Ադելը եւ ես չգիտեինք, թե ով որ երկրից է եկել։ Սկզբում մենք սովորական շփում ունեինք, որը վերջում վերածվեց ընկերության։ Մեր համերաշխ ընկերությունը ես էի՝ Ղազախստանից մի աղջիկ, եւ ընկերներ Ալբանիայից, Իրաքից եւ Կանադայից։ Մեզ միասին անչափ հետաքրքիր էր, քանի որ մենք ամեն օր միմյանց մասին նոր բան էինք իմանում՝ ինչ են ուտում մեր երկրներում, որոնք են ամենատարօրինակ ուտեստները, ըմպելիքները, որոնք են ամենագեղեցիկ վայրերը, որ կարելի է այցելել եւ այլն։ Ամենավիրավորականն այն էր, որ իմ ծանոթների գրեթե 80%-ը ոչինչ չգիտեր իմ երկրի մասին, էլ չեմ խոսում այն մասին, թե որտեղ է գտնվում Ղազախստանը։ Սա, իհարկե, ինձ անհարմար դրության մեջ էր դնում, բայց ամեն անգամ հետաքրքրությամբ նրանց պատմում էի իմ Հայրենիքի մասին։

Մի անգամ Ադելն առաջարկեց հանդիպել սրճարանում, ուտել, սուրճ խմել, եւ ես, իհարկե, սիրով համաձայնեցի։ Հանդիպման ժամանակ Ադելը հաճախ էր խոսում այն մասին, թե ինչպես են իր ծնողները ցանկանում, որ նա սովորի թուրքերեն։ Ինձ շատ հետաքրքիր էր իմանալ, թե ինչ նպատակով են նրա ծնողները այդքան ուժգին դա ցանկանում։ Ինչպես հետո պարզվեց, ես իմացա, որ Ադելը ազգությամբ թուրք է, ինչը ինձ շոկի ենթարկեց, բայց այդ անսպասելի փաստի շնորհիվ մեր միջեւ երկար զրույց սկսվեց, նա շատ էր խոսում Կանադայում, Ամերիկայում կյանքի մասին, պատմում էր, թե ինչ հետաքրքիր ուտեստներ եւ մթերքներ ունեն, ինչպես են այնտեղ ապրում, եւ պարբերաբար համեմատում էր երկու երկրները, երբեմն ես էի խոսում Ղազախստանի մասին եւ նույնպես համեմատում երկրները։ Նույնիսկ այնպիսի դեպք եղավ, երբ ես որոշեցի ընկերներիս հրավիրել ընթրիքի եւ նրանց հնարավորություն տվեցի փորձել մեր ազգային ուտեստները՝ մսային ուտեստ «Եթ տամակ», կաթնաթթվային մթերք «կուրտ», մեր հայրենական «Ղազախստան» շոկոլադը եւ այլ հայրենական արտադրանքներ, իհարկե, ընկերներս մի փոքր զարմացած էին, որ մենք ձիու միս ենք ուտում։ Էհ, մենք բոլորս ծիծաղեցինք։ Ինչպես ցանկացած երիտասարդ, մենք ընկերներով հաճախ էինք ասում՝ «իսկ մեր երկրում այսպես է, իսկ Թուրքիայում՝ այլ կերպ», եւ բոլորս ծիծաղում էինք մեր համեմատության վրա, քանի որ հասկանում էինք, որ յուրաքանչյուր երկիր ունի իր մենթալիտետը, իր ավանդույթները, կանոնները, իր դրական եւ բացասական կողմերը։ Մի խոսքով, լեզվի դպրոցում ուսման 9-10 ամիսները կայծակնային արագությամբ անցան։ Մենք ստացանք մեր վկայականները, եւ եկավ բաժանման ժամանակը։ Ադելը թռավ Կանադա, իսկ ես մնացի Թուրքիայում՝ շարունակելու իմ ուսումը արդեն համալսարանի բակալավրիատում։ Հիշում եմ եւ գրում եմ իմ պատմությունը, հասկանում եմ, թե որքան լի էինք էնտուզիազմով, էներգիայով, թե որքան էինք ձգտում ամեն նորին եւ երազում էինք մեր ողջ համերաշխ ընկերությամբ։

Երեւի մտածում եք, թե ինչու եմ ես այս մասին խոսում անցյալ ժամանակով։ Գիտեք, երբ մարդը մեծանում է, նա հասկանում է ամեն ինչ, ինչը նախկինում պարզ էր թվում, այնքան հեշտ հասանելի, հիմա ինչ-որ անիրական է։

Բայց հիշում եմ մեկ բան, երբ մենք ընկերներով ճանապարհում էինք Ադելին, ես նրան խոստացա, որ մենք կհանդիպենք նրա հետ, բայց արդեն Ամերիկայում։

Ադելի մեկնելուց հետո 4 տարի է անցել, եւ, իհարկե, խոսքը, որ տվել էի նրան, մինչ օրս իմ հիշողության մեջ է։ Բայց իմ ընկերը միակ պատճառը չէ, որով ես ուզում եմ գնալ Ամերիկա։

Գլխավոր պատճառն այն է, որ ես ուզում եմ ավելին իմանալ մեր աշխարհի մասին, այն մշակույթի մասին, որի հետ շատ եմ ուզում ծանոթանալ եւ ընկերանալ, ընդլայնել իմ գիտելիքների շրջանակը, ստանալ անգնահատելի փորձ, բարելավել եւ հարստացնել իմ անգլերենը եւ դառնալ օրինակ ինքս ինձ համար։

Work & Travel ծրագրին մասնակցելու որոշումը եւ՛ ինքնաբուխ էր, եւ՛ համոզիչ։ Ես տեսա, որ իմ ընկերուհիների մեծ մասը մասնակցել են այս ծրագրին եւ այնտեղից վերադարձել են թեւածելով։ Այնպիսի տպավորություն էր, որ նրանք եղել են մեկ այլ մոլորակում։ Ընկերուհիները պատմում էին այն մասին, թե ինչպես են ժամանակ անցկացրել Ամերիկայում, ինչպես են այնտեղ ապրել, պատմում էին աշխարհի տարբեր անկյուններից նոր ձեռք բերված ընկերների մասին, բնության գեղեցկությունների մասին, որոնք նրանք տեսել են իրենց աչքերով։ Ամերիկայի մասին նրանց հմայիչ պատմությունը ստիպեց ինձ նույնպես թեւածել։ Ես սկսեցի մտածել այս ծրագրի մասին, բայց դեռ չէի համարձակվում, կշռադատեցի բոլոր դրական եւ բացասական կողմերը, իսկ հետո մտածեցի. «Ես, որ 17 տարեկանում տեղափոխվել եմ բոլորովին օտար երկիր, որտեղ ինձնից բացի ոչ ոք չկա, մի՞թե պետք է վախենամ Ամերիկա գնալուց։ Եթե այնտեղ ես մեծ փորձ չստանամ, ապա հաստատ ոչինչ չեմ կորցնի»։

Հետո ամեն ինչ պատմեցի մայրիկիս, ցույց տվեցի եւ համոզեցի, որ այս ծրագիրը կարող է դառնալ իմ զարգացման եւ հետագա կյանքի առանցքային պահը։ Իհարկե, մայրիկը ոչ մի վայրկյան չմտածեց, եւ հենց այդ պահին մենք կապ հաստատեցինք Work and Travel-ի կազմակերպիչների հետ, ստորագրեցինք բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը։ Այդ պահին ես բնական վախ ունեի, գլխումս մտքեր էին պտտվում. «Ճի՞շտ եմ վարվում, ինչպե՞ս կլինեմ Ամերիկայում, կկարողանա՞մ միայնակ գտնվել մեկ այլ մայրցամաքում», եւ միլիոնավոր այլ հարցեր ինձ հանգիստ չէին տալիս։ Հնարավոր է՝ դրսից ես հանգիստ էի երեւում, բայց ներսումս հեղափոխություն էր ընթանում։

Ինչպե՞ս ծրագրին մասնակցությունը կօգնի ինձ իմ ապագա կարիերայում։

Շատերի համար գաղտնիք չէ, որ Ամերիկան օրինակելի երկիր է եւ նույնիսկ «WOW» էֆեկտ է ստեղծում։ Շատ ֆիլմեր եւ սերիալներ, որոնցով մենք մեծացել ենք, միշտ կոչ են արել մեզ լինել վճռական, անվախ, ինքնավստահ, կարողանալ դիմադրել, երբ հարկավոր է։ Նույնիսկ աշխարհի ամենաթոփ, լավագույն համալսարանների մեծ մասը գտնվում է Ամերիկայում։ Այն փաստը, որ դու եղել ես Ամերիկայում ոչ թե մեկ շաբաթ հանգստանալու նպատակով, այլ WORK AND TRAVEL ծրագրով, հսկայական պլյուս է քո կարիերայում, քանի որ դա ցույց է տալիս քո ձգտումը՝ սովորելու ինչ-որ նոր բան։ Դա մատնանշում է այն մարդու համարձակությունը եւ հետաքրքրասիրությունը, ով կարողացել է հաղթահարել այլ երկրում ապրելու վախը եւ հատել ամբողջ օվկիանոսը՝ հանուն իր նպատակի եւ երազանքի։

Այո, մենք կարող ենք անվերջ խոսել այն մասին, որ այս ծրագիրը անհավանական հնարավորություններ է տալիս մեր հետագա կարիերայում, բայց այլ բան է դա ապացուցելը եւ գործով ցույց տալը։

Այս ծրագրից եւ ինքս ինձնից ես ակնկալում եմ ամենալավը։ Ուզում եմ տեսնել, թե որքանով է տարբերվում մեր մենթալիտետը, ինչպես են ապրում իմ տարիքի մարդիկ, ինչ իրավիճակներ կօգնեն ինձ դառնալ ավելի լավը, ավելի խելացի, ավելի փորձառու։ Ուզում եմ զգալ, թե ինչպիսին է ապրել այն երկրում, որի մասին պատմում են համաշխարհային հեռուստաալիքները, որի մասին խոսում են աշխարհի շատ գիտնականներ, որի մասին գիտեն բոլոր երեխաները, դեռահասները եւ մեծահասակները։ Ուզում եմ տեսնել այն երկիրը, որտեղ ստեղծվում են ապագայի տեխնոլոգիաները, ծնվում են նորաձեւությունը եւ ոճը։ Ցանկանում եմ տեսնել այն երկիրը, որտեղից են ամենահայտնի գիտնականները, նախագահները եւ հայտնիները։ Ուզում եմ հասկանալ, թե ինչ կարող է ինձ սովորեցնել Ամերիկան, որպեսզի իմ ներդրումը ապագայում անջնջելի հետք թողնի։ Ուզում եմ համոզվել՝ արդյո՞ք Ամերիկան այն երկիրն է, որի մասին ես լսել եմ, որը ինձ համար ծայրահեղ գրավիչ է։