Իմաստ չունի նկարագրել, թե յուրաքանչյուր ուսանող որքան ժամանակ է ծախսում DS-ը լրացնելու վրա, երբեմն տող է բաց թողնվում, երբեմն էլ՝ մոռացված նշան։ Բայց նման խնդիրները հեշտությամբ կարելի է լուծել համակարգողի եւ ինտերնետ-սրճարանի օգնությամբ, որտեղ ստիպված էի 5 անգամ վազել՝ ամեն ինչ իդեալական դարձնելու համար։ Կարծում եմ՝ արժե սկսել հենց այն օրվանից, երբ գնացի վիզայի համար, այն օրվանից, որն այնքան անսպասելի մոտեցավ, եւ որը կնկարագրվի ստորեւ...

Փետրվարի 10, 2010, 04:25

Այսօր բառիս բուն իմաստով պատմություն էր կերտվում, թող ոչ այն մեծը, որը կարող էր հուզել բոլորին, բայց իմ ճակատագրի պատմությունը, եւ նրանց ճակատագրերի, ովքեր նույն օրը եւ նույն ժամին հայտնվեցին Միացյալ Նահանգների դեսպանատան շեմին։ Բայց ամեն ինչի մասին հերթով...

Ալմաթի-Աստանա գնացքը կանգ առավ քնած քաղաքում առավոտյան 4:10-ին։ Կարագանդան այն դիմավորեց ցրտով՝ 30 աստիճան սառնամանիքով եւ քամիով, որն այդ ցուրտը վերածում էր մոլեգնող սառցե փոթորկի։ Ուղեկցորդը, մրսած ձեռքերում պտտելով տոմսս, նայեց անձնագրին եւ անմիջապես վերադարձրեց փաստաթղթերը՝ ասելով. «տասներեքերորդ տեղ, խնդրում եմ, անցեք»։

«Տասներեքերորդ տեղը՞, վայ, սա հետաքրքիր է»,- անցավ մտքովս,- «լավ թիվ է»։ Եվս մեկ անգամ նայելով հարթակին կանգնած ծնողներիս, ովքեր, անկասկած, ինձանից ավելի էին հավատում ինձ, մտնում եմ քնած վագոն։ Մի քանի րոպե անց գնացքը շարժվեց՝ ինձ տանելով փոքրիկ հարազատ քաղաքից դեպի մայրաքաղաք, դեպի նոր իրադարձություններ եւ զգացողություններ, որոնցով պետք է անցնեի այդ օրը։ Հազիվ թե հնարավոր լինի նկարագրել այն մարդու վիճակը, ով շփոթվածության մեջ կարծես վստահ է իր գիտելիքների եւ հնարամտության վրա, բայց հասկանում է սպասվող միջոցառման ողջ լրջությունը եւ այն, թե ինչպես հուզմունքը կարող է ազդել դրա արդյունքի վրա։ Նրանք, ովքեր նման բան զգացել են, իհարկե, կհասկանան։ Գնացքը աստիճանաբար արագություն էր հավաքում, եւ անիվների ձայնը հանգստացնում ու քնկոտություն էր առաջացնում, ինչը անում էին նաեւ ինձ հետ նույն կուպեում գտնվող մարդիկ։ Ես փակում եմ աչքերս։ Ի՞նչը կարող է ավելի պարզ լինել։ Պարզապես պետք է մտովի «խաղալ» ամբողջ իրավիճակը գլխում, «հորինել» ապագան, եւ այն այլ ելք չի ունենա, քան կատարվելը։ Երեւակայության պակասից երբեք չեմ տառապել, ուստի վառ պատկերները սլանում են գլխումս՝ թողնելով բավարարվածության եւ հանգստության զգացում. ամեն ինչ լավ կլինի։ Դրանում կասկած չկա։

• Դեմ չե՞ք։ – խախտեց իմ «կանխատեսումը» ինչ-որ մեկի ձայնը։
• Խնդրեմ։
  Հարգարժան ծերունին տաք թեյի բաժակով նստում է իմ դիմաց եւ հարցուփորձ անելուց հետո, թե ով եմ եւ որտեղից եմ գալիս, որոշում է, որ ինձ չձանձրացնելը իր այսօրվա առաքելությունն է։ Իսկապես ասում են՝ ինչեր ասես չես լսի գնացքում, իսկ ամենակարեւորը՝ որքան կարող է ձգվել զրույցը։ Պատուհանից դուրս արդեն լուսացել էր, երբ ավարտվեց նրա տոհմի վերջին՝ յոթերորդ նախնու մասին պատմությունը, եւ վերադառնալով ներկա՝ աքսակալը սկսեց նախատել իր անգործ թոռանը։

Աստանան, մինչդեռ, նույնպես այնքան էլ հյուրընկալ չէր եղանակի առումով։ Ես երկար չմտածեցի եւ սպասասրահում 30 րոպե նստելուց հետո տաքսի վերցրի եւ ուղեւորվեցի դեպի դեսպանատուն։ Այնտեղ պետք է լինեի ժամը 10-ին, բայց նրանց, ովքեր ավելի շուտ էին եկել, բարեհաճորեն ներս թողեցին։

Ոչ մի սարսափելի բան չկա իրերը հանձնելու, մետաղորսիչով անցնելու եւ մեկ այլ սենյակ մտնելու մեջ, որտեղ աթոռներին շարքերով նստած էին սպասող ուսանողները եւ նրանք, ովքեր ինչ-ինչ այլ պատճառներով ստիպված էին դիմել վիզայի համար։ Ամենասարսափելին եւ ծանրը այն հանգստությունը պահպանելն էր, որին նախապես տրամադրվել էի։ Այնուամենայնիվ, անսովոր միջավայրը ուժեղ ազդում է ենթագիտակցության վրա։ Նայում եմ պահակին, որը իմ առջեւ բացում է դռները մեկը մյուսի հետեւից (դե նայիր, ինչպիսի ջենթլմեն է!) եւ հանգում այն եզրակացության, որ նա ինչ-որ բան է ասում ինձ, ափսոս, չհասկացա, թե ինչ։ :-) Հերթին սպասողները ձանձրույթից զննում են «նորեկին», եւ վերջին շարքից ինչ-որ մեկի ձեռքը ողջունելով թափահարում է։ Դե վերջապես, ինչ-որ ծանոթ մարդ։ Ալիսան մեկ ժամ շուտ էր եկել եւ արդեն հասցրել էր հարմարվել նոր միջավայրին։ Ահա վախի վերջին ալիքը, որին կհետեւի կամ լիակատար հանգստություն, կամ անզուսպ խուճապ։ Ես նստում եմ եւ ընկերուհուս հետ մի քանի բառ փոխանակելուց հետո նորից փորձում եմ ինձ դրական տրամադրել։ 30-40 րոպեից ես վերջապես կիմանամ՝ կստանամ վիզա, թե ոչ, եւ հետեւաբար՝ կգնամ Ամերիկա, մի վայր, որի մասին ընկերներիս հետ երազում ենք այն օրվանից, երբ դարձանք ծրագրի մասնակից։

Հետաքրքրությամբ զննում եմ նստած մարդկանց։ Նրանք բոլորն էլ այստեղ են եկել նույն նպատակով, ինչ ես։ Ուրեմն որտեղի՞ց այդ միտքը, որ կարող եմ մնալ առանց վիզայի։ Ահա հնչում է հյուպատոսի ձայնը, եւ մի ամուսնական զույգ վեր է թռչում տեղից եւ ուղղվում դեպի պատուհանը։ Ստանդարտ հարցեր՝ լեզվի իմացություն, այցի նպատակ, հարազատներ եւ ընկերներ Նահանգներում։ Նրանց հետեւից պատուհանի մոտ կանչվեց սպիտակամորուս մի ծերունի, որը ոչ ավել, ոչ պակաս՝ ԱՄՆ վիզա խնդրեց՝ վետերանների շրջանում աթլետիկայի մրցումներին մասնակցելու համար։ Ապրի՛, հրաշալի է։ Կուզենայի, որ ես էլ նրա տարիքում չկորցնեի կյանքի հանդեպ հետաքրքրությունը։ Պապիկին ուշադիր լսեցին, իսկ հետո, ինչպես նախորդ բոլոր դեպքերում, հյուպատոսը ասաց. «դուք ձեր վիզան կստանաք երեկոյան»։ Ոգեշնչող արտահայտություն։ :-)

Մարտական ոգին բարձրացնելու համար, ի դեպ, դեսպանատանը պտտում են նույն հոլովակը՝ 5-8 րոպե տեւողությամբ։ Էկրանին ցուցադրվում են բոլոր տարիքի, սոցիալական շերտերի եւ ազգությունների ամերիկացիների երջանիկ դեմքերը, որոնք ողջունելով թափահարում են ձեռքը եւ ժպիտով արտասանում կախարդական ուժ ունեցող այն փափագելի բառը՝ Welcome! Welcome! WELCOME! Եվ եթե այս կենսուրախ եւ դրական տեսանյութը դիտելը ձեզ չի համոզում գործի բարեհաջող ելքի մեջ, ապա չգիտեմ, թե էլ ինչը կարող է օգնել ձեզ։ Միգուցե միայն հյուպատոսի հմայիչ ժպի՞տը։

Մինչդեռ, ոչ ծրագրով վիզայի համար դիմողների թիվը գնալով նվազում է, եւ պահակը հայտնում է, որ մենք պետք է փաստաթղթերը հանձնենք 1-ին պատուհանին, իսկ հետո անցնենք մատնահետքերի սկանավորման ընթացակարգը։ Պատուհանի մոտ չպետք է լինի 3-ից ավելի մարդ։ Այստեղ ոչ մի խնդիր չկա, բոլոր աշխատակիցները խոսում են ռուսերեն, ուստի անհրաժեշտ է հստակ կատարել նրանց խնդրանքները եւ հանգիստ սպասել հերթին։ 30 րոպե «ավանդական» ուշացումով ժամանում է Աստանայի Work & Travel գրասենյակի համակարգողը, իսկ այդ ընթացքում առաջին ուսանողներն արդեն մոտենում են հյուպատոսի հետ հարցազրույցին։ Առաջին վայրկյաններին մենք՝ սպասողներս, լարում ենք լսողությունը՝ որսալու համար այն ամենը, ինչ հարցնում է հյուպատոսը։ Հարցերի մեջ ոչ մի նորություն չկա՝ ուղեւորության նպատակ, գտնվելու ժամկետ, ուսման վայր։ Իմ դիտարկումներով՝ ամենանենգ հարցերը դարձան հենց այն հարցերը, որոնց վրա մեր համակարգողները փորձում էին ուշադրություն հրավիրել։ Ուսանողների մեծ մասը հարցական նայում է դեսպանին եւ սկաների առջեւ պտտում ամբողջ ափը՝ ցուցամատը (կամ մյուսը) սկաների վրա դնելու նրա խնդրանքին ի պատասխան։ Նման դեպքում Միստր Ա. Օրը համբերատար կրկնում է իր խնդրանքը ռուսերենով։ Ուստի հուզվել, եթե նման վրիպակ պատահի, պետք չէ։ “What do you study?” հարցը ոչ պակաս դժվարություններ էր առաջացնում, թեեւ համակարգողի հետ խորհրդատվություն անցած ուսանողները առանց դժվարության հայտնում էին այն առարկաների եւ դիսցիպլինների ցանկը, որոնք զբաղեցնում են իրենց ժամանակը համալսարաններում։ Լսելով մի քանի ուսանողների պատասխանները՝ մենք հանգստանում ենք. ամեն ինչ այդքան էլ վատ չէ։ Հաջողությունների շարքը ավարտվում է այն բանից հետո, երբ երջանկությունից փայլող աչքերով ընկերուհիս դուրս է գալիս դահլիճից։ Ոչ, մի՛ մտածեք, որ որեւէ մեկին մերժել են վիզա տալ։ Պարզապես հյուպատոսը խորհրդավոր կերպով անհետացավ, եւ 40 րոպե մենք զրկված էինք նրա ձայնը լսելու հնարավորությունից։ Հյուպատոսի բացակայության պատճառը մեզ միայն հակիրճ բացատրեցին, եւ ուրիշ ոչինչ չէր մնում, քան սպասել։ Բոլորին է հայտնի, սպասելը մեծ նյարդային լարվածություն է։ Ուսանողները մի քիչ զրուցեցին եւ կատակեցին, որ հյուպատոսը փախել է ճաշելու։ Մինչդեռ մեր համակարգողը, ինչպես կարողանում էր, զվարճացնում էր ձանձրացած ճանապարհորդներին։ Ինչեր ասես չլսեցինք՝ որտեղ ապրել, որտեղ աշխատել, ինչից վախենալ, եւ ինչը պետք չէ գլխում պահել։ Ուզում ես՝ պտտիր, ուզում ես՝ ոչ, բայց մի բան իմացող մարդը չի համեմատվի փորձ ունեցող մարդու հետ։

Ժամանակը կարծես կանգ էր առել, երբ մութ թագավորությունում լույսի շողի պես հնչեց դեսպանի ձայնը, եւ սպասողների ամբողջ բազմությունը թեթեւացած եւ ուրախացած հոգոց հանեց։ Հերթական ուսանողը (ավելի ճիշտ՝ ուսանողուհին) ուղղվեց դեպի պատուհանը։ Հարցազրույցը երկար չի տեւում՝ ընդամենը 5-7 րոպե։ Իսկ այն ուսանողներին, ովքեր արդեն եղել են արտասահմանում կամ ԱՄՆ-ում ունեն հարազատներ եւ ընկերներ, սպասում էր ավելի երկար զրույց։ Երկար՝ դա չի նշանակում դժվար։ Ուստի ձեր կենսագրության ոչ մի փաստ թաքցնելու կարիք չկա։

Իմ առջեւ հերթում մնացել էր 5 մարդ։ Հուզվո՞ւմ եմ արդյոք։ Այո, անկասկած։ Մեկը մյուսի հետեւից պատուհանի մոտից հեռանում են ուսանողները։ Մնացել է 4 մարդ, 3, 2... Եվ ահա վերջապես ես լսում եմ անունս «ամերիկյան մշակմամբ»։ Հիմա արդեն ոչ թե օրեր, ոչ թե ժամեր, ոչ թե րոպեներ են ինձ բաժանում հարցազրույցից, այլ ինչ-որ 15 վայրկյան, որոնց ընթացքում ես հասցնում եմ մոտենալ պատուհանին։ Իսկ ինչո՞ւ ուսանողներից ոչ ոք չէր ժպտում, ինչպես մեզ սովորեցնում էին համակարգողները։ Իսկ ես ուզում եմ ծիծաղել։

• Hello! How are you?
  Ճիշտն ասած, հյուպատոսը մի քիչ շփոթված էր, որ այս ամբողջ օրվա ընթացքում առաջին անգամ ինչ-որ մեկը հետաքրքրվում է իր գործերով, ուստի նա իսկական ամերիկացու պես պատասխանում է, որ ամեն ինչ լավ է, բայց մի փոքր դադարից հետո։ Միգուցե հենց դրա համար էլ ես, ուրախությունիցս հարբած, չլսեցի, թե որ մատը պետք է դնել սկաների վրա, բայց այդ սխալը մնում է աննկատ։ Միստր Ալեքսանդր Օրը՝ բաց գույնի մազերով եւ ուրախ աչքերով ոչ բարձրահասակ երիտասարդը, արագ սեղմում է ստեղները եւ թերթում իմ փաստաթղթերը։ Միաժամանակ նա տալիս է եւս մի քանի հարց, իսկ հետո մի կողմ է դնում անձնագիրս եւ վերադարձնում փաստաթղթերս՝ հայտնելով, որ վիզայով անձնագիրը կփոխանցվի համակարգողին։ Վերցնելով փաստաթղթերը եւ պատասխանելով լավ օրվա մաղթանքին՝ ես հեռանում եմ պատուհանի մոտից, որին սեւեռված էր ուշադրությունս վերջին 2 ժամվա ընթացքում։ That’s it! Արագ, առանց խնդիրների եւ ավելորդ հուզմունքների։ Ձեռքերիցս անմիջապես անհետանում է DS 219-ը, որը պետք է մնա համակարգողի մոտ, եւ ես վերադառնում եմ տեղս, հագնվում եւ մնացած ուսանողներին հաջողություն մաղթելով՝ դուրս գալիս։

Դեսպանատան շենքի մոտ կանգնած է տաքսի, որը ինչ-որ մեկը կանչել էր եւ, երեւի, մոռացել։ Դեսպանատան մոտ կայանել չի կարելի, եւ պահակը ապարդյուն փորձում է դա ներշնչել վարորդին, որը, իր հերթին, չի ուզում կորցնել հաճախորդին։ Ինձ հետ միասին դեսպանատունը լքում է եւս մի ուսանողուհի, որը անմիջապես համոզում է ինձ կայարան գնալ հենց այդ «անտեր» տաքսիով։ Ինչն էլ անում ենք։

Ահա եւ Աստանա-Կարագանդա ավտոբուսը։ Տունդարձի ճանապարհին շատ եմ մտածում (իսկ էլ ի՞նչ անել) այն մասին, թե ինչն է ստիպում ինձ եւ մյուս ուսանողներին այդքան հուզվել հարցազրույցն անցնելու օրը։ Ինքնավստահության պակա՞ս։ Ոչ, միգուցե ինչ-որ նոր բանի հանդեպ վա՞խ։ Եվ պետք է ասել, սա հաճելի հուզմունք է, որն արժե զգալ գոնե մեկ անգամ կյանքում, չէ՞ որ նման առաջին անգամը այլեւս երբեք չի կրկնվի։ Պետք է միայն հավատալ լավագույնին, չկասկածել սեփական հնարավորություններին, եւ հաջողությունը անպայման կժպտա ձեզ Միացյալ Նահանգների հյուպատոսի դեմքով :-)