Քրիստինա, Ձերժինսկ, Նիժնի Նովգորոդի մարզ

«Ես երբեք ոչ մի տեղ այնպես չեմ ապրել, ինչպես այստեղ՝ վայելելով կյանքը եւ ուրախանալով։

Եվ ոչ մեկին թույլ չեմ տա փչացնել իմ հաճույքը»։

Քրիստինա

ՄԻԱՆՇԱՆԱԿ, ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԱՖՐԻԿԱՅԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՇԽԱՐՀԻ ԱՄԵՆԱԶԱՐՄԱՆԱԼԻ ՎԱՅՐԵՐԻՑ ՄԵԿՆ Է!!!

Ինձ համար սա անհերքելի ճշմարտություն է։ Հարավային Աֆրիկան գեղեցիկ է։ Հիանալի!!!

Բայց մինչ ես կիմանայի այս մասին, ես պետք է հաղթահարեի հսկայական տարածություն, որը, ըստ երեւույթին, իրավունք է տալիս ՀԱՀ-ը անվանել «Աշխարհի ծայր» (դատելով մեր երկրից եւ իմ քաղաքից դրա հեռավորությունից)։

Ավիաընկերություններով՝ նրանցով, որոնցով ես թռչում էի, երկար ժամանակ պահանջվեց հասնելու համար։ Հոկտեմբերի տասնութից տասնինը՝ երկու հազար ութ թվականի գիշերը, ես նստեցի Մոսկվայից ինքնաթիռ՝ «Մոսկվա-Դոհա» չվերթով։ Դոհայից տեղափոխվեցի Յոհաննեսբուրգի չվերթ։ Իսկ այնտեղից արդեն՝ Քեյփթաուն։

Միայն հոկտեմբերի քսանին, երեկոյան, ոտքերս դիպան խոստացված երկրին, երկրագնդի ամենաարտասովոր վայրին, երկրի ամենահին, ամենագեղեցիկ եւ առաջին քաղաքին։

Թռչելուց հոգնել էի։ Թեեւ թռիչքը հիանալի էր, իսկ ինքնաթիռը՝ հրաշալի (շատ ազատ տարածք, կարելի է ոտքերը ձգել)։ Մաքուր էր։ Ստյուարդեսաները բարի էին, անընդհատ փորձում էին կամ խմեցնել, կամ կերակրել ???։ Իսկ ամբողջ թռիչքի ընթացքում դա արեցին հինգ անգամ՝ տանը այդքան չեմ ուտում!!! Այնպես որ, ով քաղցած է՝ դուք ճիշտ հասցեում եք։ Խորհուրդ եմ տալիս ընտրել երկար թռիչքներ՝ կկերակրեն։

Օդանավակայանում մեզ դիմավորեցին ընդունող կազմակերպության (SASTS) ներկայացուցիչները։ Օգնեցին ուղեբեռի հարցում։ Հարմարավետությամբ հասցրին այսպես կոչված SASTS-house, որը դարձավ իմ final destination in Cape Town-ը։ Սա... ասենք, այնքան անսովոր վայր է։ Յուրաքանչյուրի վրա (դատելով այն տղաների տարբեր կարծիքներից, որոնց հետ ինձ տեղավորեցին) կարող է բացարձակապես հակառակ առաջին տպավորություն թողնել։ Իսկ իմը՝ ի՞նչ։ Ընդհանուր առմամբ դրական։ Բայց ոչ առանց «անկնկալների»։

Մենք լավ ժամանակ անցկացրինք առաջին օրը։ Ուշ գիշեր զվարճանում էինք «ZULA» ակումբում, պարում էինք։ Այնտեղ հնչում էր հիփ-հոփ եւ ռոք։ Իսկ մոտակայքում, ռեստորանի կողմից, լսվում էին հարավաֆրիկյան ազգային երգերի հնչյուններ, ինչպես մեզ հայտնեցին տեղացի տղաները, որոնց մենք հարցրինք՝ «Ի՞նչ է այնտեղ նվագում»։

Հոսթել վերադարձանք միայն առավոտյան չորսին։ Հոգնել էինք։ Քնեցի ամենաքաղցր քնով՝ մտադրվելով լավ քնել։ Բայց հենց այստեղ էլ ինձ դարանակալել էր առաջին «անկնկալը»։

Այն բանից հետո, երբ ես քնեցի, կարծես թե շատ կարճ ժամանակ անց, ականջիս հասավ աղմուկ։ Սկզբում՝ ընկնող առարկայի որոտ։ Այնուհետեւ՝ ավելի բարձր՝ ջրի շառաչող հոսքի!!! Ես վեր թռա՝ վախեցած։ Հարեւան մահճակալի աղջիկը նույնպես վեր թռավ։

Իսկ գործը պարզ էր՝ այն սենյակում, որտեղ ինձ տեղավորեցին, կա աշխատող ցնցուղի խցիկ։ Եվ սենյակակիցներից մեկը (իսկ մենք այնտեղ չորսով էինք՝ երկու երկհարկանի մահճակալների վրա) որոշեց ցնցուղ ընդունել։ Ինչ-որ բան նրան դրդեց դա անել հենց սենյակում, թեեւ հարկում կա եւս երեք ցնցուղ։ Լվացվի՛ր՝ որքան ուզում ես։ Ավելին, նայելով ժամացույցին՝ մենք պարզեցինք, որ նա որոշել է դա անել ոչ թե շուտ, ոչ թե ուշ, այլ առավոտյան ժամը ութին!!! Մենք շոկի մեջ էինք։ Նորից քնել չկարողացանք, ստիպված էինք վեր կենալ։

Երկուշաբթի օրը (ծրագիրը հաշվարկում են այնպես, որ այն սկսվի շաբաթվա առաջին օրվանից) մեզ հավաքեցին SASTS-ի գրասենյակում։ Հակիրճ պատմեցին երկրի, ծրագրի մասին, որով մեզանից յուրաքանչյուրը եկել է եւ որոշ ժամանակ այստեղ կմնա։ Եվ այն մասին, թե ինչ է մեզ սպասվում այս առաջին շաբաթվա ընթացքում եւ ավելի ուշ, երբ բոլորը ցրվեն տարբեր անկյուններ։ Ի դեպ, Եվրոպայի երկրներից, իմ դիտարկմամբ, տղաները ավելի հաճախ են գալիս որպես կամավորներ։ Հետագայում նրանք ապրում են տեղի ընտանիքներում, աշխատում են հիմնականում դայակներ, դաստիարակներ կամ ուսուցիչներ։ Նրանք ոչ մի բանի մասին չեն անհանգստանում, նրանց կերակրում եւ խմեցնում են, բայց նրանց աշխատանքը անվճար է։ Փոխարենը նրանք հարյուր տոկոսով հանգիստ են եւ վայելում են կյանքը։ Եվ նրանց ծրագրերը, ի տարբերություն մերինի, նախատեսված են ընդամենը երեք-չորս ամսվա համար։

Իմ խմբում, ինձանից բացի, կար ընդամենը երկու մարդ «Work in South Africa» աշխատանքային ծրագրով (դա տասը-տասնհինգ հոգուց)։ Զարմանալի չէ՝ այստեղ աշխատավարձերը հազիվ թե տարբերվում են նիժնինովգորոդյաններից։ Մենք մեզ անվանեցինք «երեք քաջեր»։ Դրանք էին ես, կանադացի Բենը եւ Սառան՝ անգլուհին (հետագայում՝ իմ ամենամտերիմ ընկերները ՀԱՀ-ում)։ ???

Ժողովից հետո մեզ համար անցկացրին մինի-էքսկուրսիա կենտրոնով, որը սկզբում ինձ մոտ սխալ տպավորություն ստեղծեց, որ Քեյփթաունը փոքր քաղաք է։ Դա արդեն հետո ես իմացա, որ եւ՛ լեռների հետեւում, եւ՛ մինչեւ Բարեհուսո հրվանդանը, եւ որ կողմ էլ նայես՝ մինչեւ հորիզոն՝ ամեն ինչ Քեյփթաուն է։ Իսկ այն ժամանակ այն ինձ փոքր թվաց։ Մենք քայլում էինք, երբեմն պուրակներում եւ այգու մոտ ես լսում էի կենդանի երաժշտություն, ընդ որում՝ տարբեր ուղղությունների, տարբեր լեզուներով։ Սա անմիջապես հմայեց, գրավեց ուշադրությունը։

Ի՞նչ առաջին տպավորություն քաղաքից։ Չեմ ասի, որ անմիջապես հմայված էի։ Քեյփթաունը, անկասկած, ունի իր հմայքը, բայց որսալ, թե որն է այն, եւ միանգամից ինձ համար տպավորություն ստեղծել ինձ չհաջողվեց։ Բայց ես չէի էլ փորձում։ Բայց տպավորված էի եւ հետաքրքրված։

Ինքնաթիռում թռչելիս, պատուհանից նայելիս, ես ենթադրեցի, որ գուցե այստեղ գրեթե անապա՞տ է։ Բայց դա այդպես չէ։ Այստեղ բնությունը հարուստ է, եւ շատ։ Ես նույնիսկ կասեի՝ գունագեղ։ Քաղաքում լիքը կանաչի կա։ Բազմաթիվ արմավենիներ եւ այլ ծառեր, որոնք ես երբեք նախկինում ոչ մի տեղ չէի հանդիպել։ Հատկապես զարմացրեց ճաղատ ծառը՝ առանց կեղեւի, որի ճյուղերի ծայրերին վարդագույն ծաղիկներ են աճում։ Ընդհանուր առմամբ, բնությունը ինձ զարմացնում է։ Եվ դա հիանալի է։ Բայց ամենամեծ տպավորությունը թողեցին օվկիանոսը եւ լեռները!!!

Առաջին իսկ օրերից մենք իմ նոր ընկերների հետ սկսեցինք գնալ լողափեր՝ Քեմփս Բեյ եւ Քլիֆթոն։ Բաց գույնի ավազ, թափանցիկ կապույտ ջուր եւ հզոր ալիքներ։ Երբեմն նույնիսկ (փառք Աստծո, դա հաճախ չի պատահում) ես չեմ համարձակվում ջուր մտնել՝ կհարվածի։

Օվկիանոսի ջուրը համարվում է սառը։ Բայց այն, ինչ սառը է աֆրիկացու համար, ռուսի համար տանելի է։ Ճի՞շտ եմ ասում։

Եվ էլի, ըստ իս, օվկիանոսին անմիջական մոտիկության մեջ ապրելը երջանկություն է։ Հսկայական անձեւ ժայռերի վրա ջարդվող ալիքների տեսարանը ինձ հիացմունքի է բերում!!! Եվ բազմաժամյա թռիչքը լիովին արժե այն բանին, որպեսզի տեսնես այս ամենը։

Հոկտեմբերի վերջին տեղացիները ինձ ասում էին, որ իրական ամառը այստեղ կգա միայն դեկտեմբերին ???։ Եվ ավելի տաք կլինի։ Կարո՞ղ եք պատկերացնել դա։ «Իսկապես, ես Երկրի վրա դրախտում եմ»,- մտածեցի ես այն ժամանակ։

Կողմնորոշիչ շաբաթից եւ մեզ համար նախատեսված բոլոր հետաքրքիր էքսկուրսիաներից հետո մենք երեքով՝ Բենի եւ Սառայի հետ, որոշեցինք սխրանքի դիմել՝ վարձել մեքենա եւ մեկնել եռաշաբաթյա ճանապարհորդության ափի երկայնքով՝ դեպի Դուրբան։ Բենը եւ ես ունենք վարորդական իրավունք, Սառան, ինչպես պարզվեց, առաջնակարգ եւ հազվադեպ պատասխանատու նավարկող էր, որը ճանապարհորդությունը Քեյփթաուն-Դուրբան երթուղով պլանավորել էր դեռ տանը՝ Անգլիայում, եւ առաջարկել էր մեզ։ Նա մեզ համար գրել էր ամբողջ պլանը՝ զարմացնելով իր պատրաստվածության հիմնավորվածությամբ եւ գործին մոտեցմամբ։

Հասկանալով, որ կյանքում երկրորդ նման հնարավորությունը կարող է եւ չլինել, մենք պատրաստակամորեն համաձայնեցինք։ Ֆինանսական առումով մեզանից ոչ ոք խնդիր չուներ։ Դա, իհարկե, կախված կլիներ նրանից, թե ինչպես մենք կհանգստանայինք... Բայց մենք շատ չէինք շռայլում։ Գնում եւ սնվում էինք հիմնականում սուպերմարկետների մթերքներով, որտեղ ավելի էժան է։ Գիշերելու կանգ էինք առնում ոչ թե հյուրանոցներում, այլ հոսթելներում։ Իսկ տեղեկությունը, թե որտեղ են այդ հոսթելները քաղաքներում, մենք գտանք այն գրքույկում, որը մեզ տվեցին SASTS-ում՝ երկրի եւ Քեյփթաունի մասին այլ հետաքրքիր եւ օգտակար բաների կույտի հետ միասին։

Մեր ճանապարհորդությունը մեզ անջնջելի տպավորություններ թողեց։ Բնությունը՝ մեր ճանապարհը շրջապատող բուսականությունը փոխվում էր ամեն 150-200 կիլոմետրը մեկ։ Ճանապարհին մի քանի օրվա ընթացքում հասցրինք տեսնել եւ՛ լեռներ, եւ՛ անտառներ, եւ՛ հարթավայրեր։ Ժայռեր եւ ավազաբլուրներ, օվկիանոսներ եւ լճեր, գետեր։ Հիշվեց անսովոր կակտուսների բազմազանությունը։ Մենք՝ Կանադայի, Անգլիայի եւ Ռուսաստանի ներկայացուցիչներս, անընդհատ մեկնաբանում էինք՝ «Այս բնապատկերը լիովին ռուսական է»։ «Օ՜, Կանադայի մի կտոր, հենց տան պես»։ «Նայե՛ք, կարծես Անգլիայում լինենք»։

Ինչ վերաբերում է եղանակին՝ այստեղ մեկ օրվա ընթացքում կարելի է դիտել բոլոր չորս եղանակները (դե, երեքը՝ հաստատ)։ Ուրախացնում է այն, որ ամառը գերակշռում է։ Այնպես որ արթնանում ես, պատուհանից դուրս խիտ ամպեր են, քիչ է մնում՝ անձրեւ կտա, եւ երեւում է, որ գիշերը տվել է։ Բայց անցնում է տասնհինգ րոպե, եւ արդեն արեւը պայծառ շողում է։

Աֆրիկայի բազմազանությունը չի կարող չզարմացնել։ Ես իմ անձնական փորձով համոզվեցի տարածված կարծիքի մեջ, որ «Աֆրիկան աշխարհ է մեկ երկրում»։ Իսկ ճանապարհնե՞րը։ Լավն են։

Դրանց երկայնքով միշտ կարելի է հանդիպել վայրի կենդանիների զանգված։ Իհարկե, ոչ առյուծների կամ փղերի։ Մենք տեսանք զեբրեր, գազելներ, վարազներ, ձիեր (ինձ թվաց, որ դրանք նույնիսկ մուստանգներ էին), կուղբեր (ես չգիտեմ այդ կենդանիների իրական անունները, բայց նրանք նման են կուղբերի), թռչունների անհամար տեսակներ։ Հավալուսներ, ջայլամներ եւ շատ ուրիշներ, որոնց անունները չգիտեմ։ Ի դեպ, աղավնիներ, ճնճղուկներ եւ կաչաղակներ այստեղ նույնպես կան, թեեւ գուցե դրանք ենթատեսակներ են։

Քեյփթաուն վերադառնալուց հետո քարտեզը վերցրի ձեռքս եւ հանկարծ հայտնաբերեցի՝ մեկ ամսվա ընթացքում ես հասցրել եմ լինել այնքան շատ վայրերում, որքան շատ աֆրիկացիներ չեն եղել իրենց ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Ահա այդ քաղաքներից հիմնականները՝ Ստելլենբոշ, Հերմանուս, Ջորջ, Ուայլդերնես, Նայսնա, Ցիցիկամմա, Պորտ Էլիզաբեթ, Իսթ Լոնդոն, Դուրբան։ Եղել եմ երեք ազգային պարկերում՝ Table Mountain, Tsitsikamma եւ Wilderness National։

Նվաճեցի Սեղան լեռան, Ազդանշանային (Signal Hill) եւ Առյուծի գլուխ (Lion’s Head) լեռների գագաթները, որոնք ինձ անջնջելի տպավորություններ թողեցին։

Մի պահ ես գիտակցեցի, որ Ռուսաստանից հեռացել եմ ոչ այնքան վաղուց։ Իսկ սուբյեկտիվ զգացողությամբ՝ կարծես մեկ տարի է անցել։ Կյանքը այնքան հագեցած է, որ ժամանակի զգացողությունը կորել է, եւ ես մոռացել եմ, թե երբ եւ ինչ է եղել, միայն հիշում եմ, որ հիանալի էր։ Եվ դա շարունակվում է։ Իմ կյանքի ռիթմը այսպիսին է՝ շարժում եւ իրավիճակի փոփոխություն ???։

Հետ նայելով՝ ուզում եմ ասել, որ ամենից շատ ինձ հիշվեց եւ սիրվեց Հերմանուս փոքրիկ քաղաքը։ Դուրբանը, ընդհակառակը, ոչ մի ուշագրավ բանով, իմ կարծիքով, չառանձնացավ։ Իսկ մենք այնքան էինք ուզում այնտեղ գնալ։ Բայց դա չմթագնեց տպավորությունները։ Այդ ճանապարհորդությունը ինձ կհիշվի ողջ կյանքում։

Իսկ Հերմանուսի մասին՝ փոքրիկ քաղաք՝ մեզանից ոչ ոք նախկինում չգիտեր։ Իսկ չէ՞ որ այն Քեյփթաունից ընդամենը մեկուկես-երկու ժամվա ճանապարհ է։ Անկեղծ ասած, ես այնքան էի տպավորված այդ վայրերի գեղեցկությամբ, որ մեր թափառումներից վերադառնալուց հետո ուզում էի բնակվել այնտեղ եւ անցկացնել ամբողջ ժամանակը, որքան կուզենամ ապրել ՀԱՀ-ում (ես մինչեւ հիմա չեմ որոշել՝ կես տարի այստեղ կլինեմ, թե մեկ տարի)։

Այնուամենայնիվ, ամեն ինչ այնպես ստացվեց, որ արդյունքում ես մնացի Քեյփթաունում։

Հակիրճ ասած՝ այսքանը։ Իսկ ի՞նչ կցանկանայի մաղթել ապագա ճանապարհորդներին այս կողմերում։ Մի՛ մոռացեք վայելել կյանքը։ ՀԱՀ-ը զարմանալի աշխարհ է։ Այն արժե տեսնել եւ գնահատել։