ԳԼՈՒԽ ԱՌԱՋԻՆ. ՄԻՆՉ ԵՍ ԿԻՄԱՆԱՅԻ... «Մի՛ խղճացեք նրանց, ովքեր այլեւս ողջ չեն։ Խղճացեք նրանց, ովքեր ապրում են առանց սիրո» Ջոան Ռոուլինգ։ 22 սեպտեմբերի, 2008թ. Բարեւ, ժողովուրդ։ Ուրախ եմ բոլոր նրանց համար, ովքեր ուրախ են ինձ համար։ «Նշանակում է ԱՅԴՊԵՍ. Իսկ ինձ չի վերցնում։ Իսկ ինձ երբեք չի վերցնում, եթե ԻՆՉ-ՈՐ ԲԱՆ» երգվում է երգում։ Քեռի Տյոմային՝ ընկերոջս՝ ես երբեք չէի խորհուրդ տա գալ Հարավային Աֆրիկա՝ Քեյփթաուն։ Նա այստեղ կմահանար։ Հիացմունքից։ Չէ՞ որ այստեղ այնպիսի՜ լեռներ կան։ «Lion’s Head» (670 մետր), ձախ կողմի լեռը՝ գագաթով։ Lion’s Head-ից աջ՝ Signal Hill լեռն է (350 մետր), որն իր անունը ստացել է իր ստորոտում կանգնած եւ երկուշաբթիից ուրբաթ կեսօրին կրակող թնդանոթից։ Սեղան լեռը (Table Mountain, 1086 մետր), կենտրոնից աջ՝ «Տասներկու առաքյալներ» անունով լեռների մի տասնյակ գլուխներ։ Նրանց բարձրությունը մոտ մեկ կիլոմետր է։ Տեղական ժամանակով հիմա երեկոյան 18:30-ն է։ Նշանակում է՝ Մոսկվայում ութն անց կես է, իսկ Չելյաբինսկում՝ 22:30։ Օրը շոգ է, գիշերը՝ շատ ցուրտ. ահա, ըստ երեւույթին, հարավաֆրիկյան գարունը։ Ասում են՝ այստեղ դեկտեմբերին եւ հունվարին ամառվա թեժ շրջանն է։ Այսօր մենք զբոսանք ունեցանք Քեյփթաունով եւ հանդիպում ծրագրի կազմակերպիչների հետ։ Ամեն ինչ հետաքրքիր անցավ։ Միակ բանը, որ մի քիչ լարում էր. գլուխս ուռչում էր նրանից, որ անընդհատ ստիպված էի այն ստիպել վայրենի աշխատել՝ հասկանալու համար, թե ինչ են ասում։ Երբեմն ինձ դա հաջողվում էր։ Ոչ, իհարկե, ես հասկանում եմ՝ գիդերը շատ ջուր են լցնում, եւ SASTC-ականները (կազմակերպիչները) նույնպես, բայց միեւնույն է՝ երբ ես վերջապես կսկսեմ նորմալ անգլերենով խոսել։ Անձնական շնորհակալություն պարոն Դրագունկինին՝ մեգա-քեռի, որի աուդիոդասընթացով ես գոնե քերականությունը քիչ թե շատ յուրացրեցի։ Նրա շնորհիվ ես մի քիչ անդերստենդ եմ անում եւ նույնիսկ սպիկ եմ անում։ Եթե ինձ պատահում է (իրականում) հասկանալ, թե ինչ են ինձ ասում, կամ ինչի մասին են ինձ հարցնում, ինքս պատասխանել, թող համեմատաբար պարզունակ, ԲԱՅՑ ինձ հաջողվում է՝ դա հաճելի է։ Ժողովուրդ։ Եթե պատրաստվում եք մոտ ապագայում Աֆրիկա կամ որեւէ այլ անգլախոս երկիր գնալ՝ մի եղեք այնպիսի ծույլ, ինչպիսին ես եմ։ Սովորեք անգլերեն։ Իսկ թե ինչպես ես հասա եւ, ընդհանրապես։ Քայլում եմ այսօր եւ մտածում՝ «ինչի՞ էի ես այդքան երկար սպասում։ Ինչո՞ւ վաղուց չէի եկել այստեղ։ Այստեղ ցնցող է»։ Եթե ոմանք չգիտեն՝ Քեյփթաունը հիմնադրել են մոտ 350 տարի առաջ։ Առաջին բնակավայրերը, դժվար չէ գուշակել՝ կառուցել են եվրոպացիները։ Հոլանդացիները, անգլիացիները եւ, գուցե, էլի ովքեր (ծուլանում եմ նորից ուղեցույցը նայել, ես այն կարդացել եմ մեկուկես ամիս առաջ եւ այն էլ՝ ոչ մինչեւ վերջ)։ Պետք է լինի, հենց այդ պատճառով էլ այն ինչ-որ չափով նման է այսօրվա անգլիական քաղաքին (հատկապես եկեղեցիներով եւ ձախակողմյան երթեւեկությամբ)։ Մի քիչ հիշեցնում է Եվրոպան՝ լավ ճանապարհներով։ Նաեւ Հարավային Աֆրիկան շատ նման է Ռուսաստանին (որքան էլ տարօրինակ է)։ Հատկապես «ծովափնյա» Ռուսաստանին։ Եվ էլի զգացողություն... կարծես տանը լինես։ Եվ դա Չելյաբինսկից տասնյակ հազարավոր կիլոմետրեր հեռու։ Իսկ Հարավային Աֆրիկան Ռուսաստանին նման է գներով՝ դե, հենց այնպիսին, ինչպիսին մերն է։ Դա հատկապես հաճելի է ինձ՝ տեսած լինելով, որ Եվրոպայում եւ ԱՄՆ-ում գները շատ են տարբերվում մերից, դրանք նույնիսկ զգալիորեն ավելի թանկ են, քան մոսկովյանները, էլ չեմ ասում Չելյաբինսկի մասին։ Քեյփթաուն քաղաքը գտնվում է 1086-մետրանոց ↑ «Table Mountain» — Սեղան լեռան ստորոտում։ Ես թռչում էի Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ավիաուղիներով՝ Դուբայում փոխանցումով։ Թռիչքը դուր եկավ։ Այս ավիաուղիները, իհարկե, բրիտանական չեն, բայց շատ եւ շատ պատշաճ են։ Ցուցատախտակին կարդացի՝ թռիչքի ժամանակը՝ հինգ ժամ մինչեւ Դուբայ; եւ եւս տասը՝ մինչեւ Քեյփթաուն։ Հեռավորությունը, եթե գումարես երկու չվերթները, դատելով ցուցատախտակից, մոտ 50000 կիլոմետր ստացվեց։ Բարձրությունը՝ մոտ 11400 մետր, արագությունը զարգացնում էինք մինչեւ 930 կմ/ժ։ Նրանց համար, ովքեր շատ չեն հասկանում դրանից՝ դա շատ է, բարձր եւ արագ։ Այնուամենայնիվ, խոշոր «Բոինգները» միշտ թռչում են նման ցուցանիշներով։ Գիշերը անցկացրեցի Դուբայի օդանավակայանում (իմ կարծիքով, այն այնքան շքեղ չէ, որքան Մոսկվայում կամ Լոնդոնում, բայց միեւնույն է՝ «մակարդակի վրա է»)։ Իսկ փափուկ նստարաններին լիովին կարելի է քնել, հատկապես եթե հաշվի առնենք, որ ինձ հետ միայն ձեռքի ուղեբեռ կար։ Խոշոր ուղեբեռը ես ստացա միայն Քեյփթաունում, դրա վրա դողալու կարիք չեղավ։ Երբ մենք սկսեցինք վայրէջքը քնի պատրաստվող Դուբայի վրայով, իլյումինատորի պատուհաններով մեզ հիասքանչ տեսարան բացվեց։ Հրաշք։ Իսկ դուք ասում եք (սա ոչ թե ինչ-որ կոնկրետ մեկին է ուղղված)՝ «Ի՞նչ նայել, եթե ոչ Ամերիկային կամ Եվրոպային»։ Մի խոսքով, հնարավորություն կլինի՝ շատ խորհուրդ եմ տալիս՝ գեղեցկությունը հիացական է։ Իսկ Դուբայը առավոտյան ինձ նոր անակնկալ մատուցեց։ Երբ ինքնաթիռը թռավ, եւ ես նայում էի քաղաքին վերեւից՝ ինձ հանկարծ լուսավորեց. դրա տեղում ժամանակին սովորական անապատ էր։ Իսկ հիմա՝ այնպիսի քաղաքակրթություն՝ ֆանտաստիկ մեգապոլիս, որում մարդիկ, երեւի, արդեն մոռացել են, որ ժամանակին այստեղ միայն ավազներ էին եւ օվկիանոս։ Հետո մենք թռչում էինք։ Եվ երկար, եւ իրականում, ուր էլ նայես՝ ամենուր տարածվում էր սավաննան (Աֆրիկայում, իրականում, այն ամեն տեղ չէ, բայց ինքնաթիռի երթուղին ինչ-որ պատճառով այդպիսին էր, եւ ես մինչեւ հիմա շոկի մեջ եմ)։ Չէ՞ որ այնտեղ այնքա՜ն ավազ կա, իսկ դրա եզրին՝ էլ ավելի ու ավելի շատ ջուր, որ, ինչպես կարտահայտվեր Գրիշկովեցը՝ «Որքան՝ ես նույնիսկ չեմ հասկանում»։ Ես տեսա ավազը պինդ եւ փափուկ տեսքով։ Բլուրներում, կտորներում, հսկայական՝ երեք կիլոմետր բարձրությամբ լեռներում։ Սավաննայի զգալի մասը բաժին է ընկնում քարքարոտ անապատին՝ համադային։ Ես տեսա գրեթե սեւ ավազ, դեղին, սպիտակ, կարմիր, մոխրագույն, նարնջագույն եւ նույնիսկ կանաչավուն։ Գրողը տանի։ Իսկ մենք, տուն կառուցելու համար, գնում ենք թանկ գնով այդ ավազից մի քանի ԿԱՄԱԶ։ Այո։ Աֆրիկացիները մեզ այն անվճար կտային։ Կամ մեկ տոննա ավազը կփոխեին հիսուն կիլոգրամ հողի հետ։ ? Ես արդեն մտածում էի, որ ինձ ամեն ինչ... խաբել են։ Եվ ավազից ու օվկիանոսից բացի այնտեղ ուրիշ ոչինչ չի լինելու։ Մենք նույնիսկ Յոհանեսբուրգը (էլ չեմ ասում Պրետորիայի մասին) հասցրեցինք ինչ-որ կերպ կողքով թռչել։ Իսկ ես այնքան հույս ունեի տեսնել դրանք իլյումինատորի պատուհաններից։ Բայց հետո մենք, այնուամենայնիվ, ժամանեցինք։ Եվ փոքր ու համեմատաբար հանգիստ օդանավակայանը ինձ վրա ամենադրական տպավորություն թողեց (օ՜, ինչ աղմուկ-աղաղակ էր դրա համեմատ Նյու Յորքում եւ լարվածություն Հիթրոուում՝ Լոնդոնի օդանավակայանում)։ Անձնագրային-վիզային հսկողությո՞ւն։ Առանց խնդիրների։ Կարծես յուրային լինես։ Ոչ ոք (ինչպես Ամերիկայում) չի կպչում, բոլորը քաղաքավարի են եւ սիրալիր։ Ինձ հոսթելում տեղավորեցին հինգ տղաների հետ, որոնք նույնպես եկել էին SASTC այս եւ այլ կամավորական ծրագրերով։ Ոչ մի ռուսախոս։ Ահա այսպես։ Այնպես որ... Խորհուրդ եմ տալիս։ Իսկ ես։ Գնամ, անգլերեն սովորեմ։ Ցտեսություն բոլորին։ Գրեք, մի մոռացեք։ Միայն թե ավելի քիչ հարցեր տվեք, ինչպիսիք են՝ «Իսկ հիմա ի՞նչ։ Աշխատանքի տեղավորվեցի՞ր։ Գիտե՞ս, թե որտեղ ես ապրելու հոսթելում մեկ շաբաթ մնալուց հետո»։ Մարդիկ, ես պատկերացում չունեմ։ Նախապես, որպեսզի ոչ թե մեկ առ մեկ, այլ բոլորին պատասխանեմ։ Ցտեսություն։