Եկատերինա, Մագնիտոգորսկ քաղաք
«Միայն ռուսները կարող են գնալ Աֆրիկա՝ գումար աշխատելու համար»։
Կատյա
ԱՖՐԻԿԱՆ ԻՄ ԱՉՔԵՐՈՎ
Ինչպես Սյոմայի համար, Հարավային Աֆրիկան դարձավ երրորդ երկիրը, որտեղ ես գնացի ապրելու եւ աշխատելու։ Ես նույնպես, ինչպես նա ժամանակին, գնացել էի Անգլիա «HOPS» ծրագրով, որը շատ տարածված էր ուսանողների շրջանում, եւ աշխատել էի ելակ աճեցնող եւ հավաքող ֆերմայում։ Հաջորդ ամառ, համալսարանի չորրորդ կուրսն ավարտելուց հետո, «Work and Travel» ծրագրով գնացի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ չորս ամիս աշխատեցի որպես մատուցողուհի։
Պետք է նշեմ, որ երբ թռչում էի Ամերիկա, ես ինքս ինձ համար արդեն որոշել էի՝ հաջորդ փուլը ինձ համար լինելու է Հարավային Աֆրիկան։ Հետաքրքրվեցի աֆրիկյան ծրագրի մասին, ձեռք բերեցի Ալեքսեյի էլեկտրոնային հասցեն, որը, ինչպես գիտեի, պատրաստվում էր գնալ այնտեղ։ Նա պետք է մեկներ ավելի շուտ, քան ես կվերադառնայի Ամերիկայից։
Նամակագրվեցի նրա հետ։ Նա ամբողջ ընթացքում օգնում էր ինձ։ Ե՛վ աջակցությամբ, եւ՛ խորհուրդներով։
Վերադարձա ԱՄՆ-ից եւ անմիջապես սկսեցի ձեւակերպվել Հարավային Աֆրիկա մեկնելու համար։
Մինչ այդ ես տնից չորս ամսից ավելի երբեք չէի բացակայել։ Իսկ այստեղ պատրաստվում էի մեկնել մեկ տարով, ընդ որում՝ այնպիսի հեռավոր վայր։
Իններորդ կիսամյակը՝ հինգերորդ կուրսի կեսը սովորելուց հետո, ես մեկ տարվա ակադեմիական արձակուրդ վերցրի։
Եվ մեկնեցի Աֆրիկա ???!!! Ինչը, ի դեպ, ցնցեց ոչ միայն ծնողներիս, այլեւ ընկերներիս ու ծանոթներիս։ Շատերը ապշած էին իմ արարքից։
Եվ ահա ես ժամանեցի, հայտնվեցի երկրագնդի ամենաարտասովոր վայրում։ Տեսա աշխարհի ամենահիասքանչ քաղաքներից մեկը՝ ՔԵՅՓԹԱՈՒՆԸ!!!
Աշխատանք եւ բնակարան գտնելու հետ կապված դժվարություններ չունեցա. սկզբում տղաները ինձ վերցրին իրենց մոտ ապրելու, իսկ հետո ես աշխատանքի անցա որպես հոսթես այն ռեստորանում, որտեղ աշխատում էր նաեւ Ալեքսեյը։ Այնպես որ, այդ առումով ամեն ինչ հարթ ու սահուն անցավ։
Տեղանքում կողմնորոշվելու հետ կապված մեծ դժվարություններ ունեի։ Բայց այստեղ ես կրկին շնորհակալ եմ Ալեքսեյին, քանի որ նա այստեղ էլ էր ինձ աջակցում.
— Կողմնորոշվիր բարձրահարկ շենքերով, — խորհուրդ տվեց նա։
Եվ իսկապես, այդ խորհուրդը օգնեց ինձ շատ շուտով սկսել լավ կողմնորոշվել քաղաքում։
— Մի՛ մոռացիր, որ երթեւեկությունը ձախակողմյան է, — Լյոշան անընդհատ ինձ քաշում էր գրեթե մեքենաների տակից, օձիքից բռնած։ Միգուցե ես մի փոքր չափազանցնում եմ, բայց փողոցն անցնելիս առաջին մեկուկես ամիսը ես իսկապես, բնազդաբար, անընդհատ նայում էի ոչ թե աջ, այլ ձախ։
Հարավային Աֆրիկային իմ հարմարվելը մոտավորապես նույնքան տեւեց։
Երկու շաբաթ անց ինձնից հետո եկավ նաեւ Իրան։ Վոլգոգրադի մարզի Վոլժսկի քաղաքից։ Բնակարանում նրա համար էլ տեղ բավականացրեց։ Իրայի հետ մենք ամբողջ տարին միասին ապրեցինք։ Նույնիսկ այն բանից հետո, երբ տղաները ցրվեցին՝ Ալեքսեյը եւ Դաշան տուն (Ալիսային մենք ընդհանրապես չհասցրինք տեսնել, նա մեկնել էր մեզնից քիչ առաջ), Ռուսաստան, իսկ Լիզան շուտով վերջնականապես տեղափոխվեց իր ընկերոջ՝ Էդվարդի մոտ։
Մեկ տարվա ընթացքում Իրայի հետ ստիպված եղանք դրանից հետո եւս երկու բնակարան փոխել։ Բնակարանները փնտրում էինք թերթերի հայտարարություններով։ Հայտարարությունները շատ են, իսկ տեղական ձմռանը բնակարանի վարձակալության գները նվազում են։ Սկզբում մենք գտանք ավելի վատը, քան նախկինը եւ որոշ ժամանակ ապրեցինք այնտեղ, իսկ հետո, ընդհակառակը, գտանք սիրուն բնակարան Սի Փոյնթում։ Եվ ամառվանից (հարավաֆրիկյան ձմեռ) սկսեցինք ապրել այնտեղ։
Օգոստոսին մտածեցի աշխատանքը փոխել։ Ձմռանը այստեղ ոչ միայն զով է, այլեւ աշխատանքը շատ ավելի վատ է, քան սեզոնին, որը սովորաբար սկսվում է հոկտեմբերի վերջին եւ տեւում մինչեւ մայիս։ Ռեստորանում դարձավ կիսադատարկ, աշխատելու հնարավորություն էին տալիս օրական ընդամենը չորս-հինգ ժամ, եւ, համապատասխանաբար, աշխատավարձը զգալիորեն նվազեց։ Փորձելով ինձ համար ավելի հարմար վայր գտնել՝ եկա այն եզրակացության, որ աշխատանք փնտրելու հարցում գլխավորը անձնագրում վիզա ունենալն է։ Ինչպես նաեւ SASTS-ից աշխատանքի թույլտվությունը, որը պետք է տան ՑՄՕ-ում ուղեւորության ձեւակերպման ժամանակ։ Կամ տպել հենց SASTS-ի գրասենյակում՝ Քեյփթաունում։ Աշխատանքի անցնելու համար պետք է քայլել, քայլել եւ քայլել, մինչեւ ձեզ գոնե ինչ-որ տեղ վերցնեն։ Ավելի շուտ աշխատանքի են ընդունում նրանց, ովքեր իսկապես ուզում են աշխատել։
Մեկ տարին անցավ մեկ շնչով։ Հետ նայելով՝ տեսնում եմ, որ այն շատ հագեցած էր իրադարձություններով։ Շատ բան եղավ։ Նոր հանդիպումներ, ծանոթություններ, բաժանումներ։ Եվ ուղեւորություններ-ճանապարհորդություններ։ Մի քանի անգամ եղել եմ Սեղան լեռան վրա։ Բարձրացել եմ նաեւ Lion’s Head եւ Devil’s Peak։ Եղել եմ Robben Island կղզում։ Շատ լավ շրջել-տեսել եմ Քեյփթաունի շրջակայքը։ Եղել եմ Բարեհուսո հրվանդանում։ Եվ՝ իմ գլխավոր TRIP-ը, որը, իհարկե, հիշվեց եւ ինձ ամենաշատը տպավորեց՝ դա իմ տուր-ուղեւորությունն էր երկու հազար ութերորդ թվականի հոկտեմբերին։
Ճանապարհորդությունը սկսվեց Բոտսվանայից։ Շարժվում էինք ավտոբուսով։ Եվ ինչեր ասես, որ չտեսա այդ քսան օրվա ընթացքում։ Ռուս մարդու աչքի համար բնական պայմաններում անսովոր կոկորդիլոսներ, գետաձիեր, ընձառյուծներ, փղեր եւ շատ ու շատ այլ կենդանիներ։ Բոտսվանայում ես ոչ միայն տեսա Օկավանգո գետի դելտան, այլեւ մենք նավակով լողում էինք դրանով՝ հաղթահարելով վտանգավոր հոսանքները։ Մեզ ջրով ողողում էին, շրջում էինք։ Դրանից այնպիսի ադրենալին ստացա, չեք պատկերացնի։ Իսկ մեր ճանապարհորդության վերջնակետը դարձավ Վիկտորիա Ֆոլս ջրվեժը՝ Զիմբաբվեի եւ Զամբիայի սահմանին։ Զամբեզի գետի վրա հսկայական չափերի ջրվեժ; ազատության մեջ, բնական պայմաններում խաղացող տարբեր կենդանիները մեզնից ոչ մեկին անտարբեր չթողեցին։ Ինչ-որ բոլորովին անհավանական եւ գեղեցկությամբ զարմանալի բնություն։ Սեմյոնը նախանձեց, երբ իմ լուսանկարներում տեսավ Բաոբաբները։ Եվ նույնպես, կարծես, երազում է հասնել Վիկտորիա ջրվեժին։
Զիմբաբվեում ես նստեցի Յոհաննեսբուրգ գնացող ավտոբուս։ Իսկ այնտեղ, հաջորդ օրը, տեղափոխվեցի Քեյփթաուն գնացող ավտոբուս։
Վերջին երեք ամիսը նույնպես հագեցած անցկացրեցի։ Կինո, սրճարաններ, օվկիանոս, զբոսանքներ։ Ե՛վ աշխատում էի, եւ՛ հանդիպում էի ընկերոջս հետ։ Վերջին օրերից մեկում մենք լողում էինք զբոսանավով, օվկիանոսում դիմավորում էինք մայրամուտը։
Ռուսաստան ուսումը շարունակելու համար վերադարձա երկու հազար իններորդ թվականի հունվարի ութին։
Հարավային Աֆրիկան ինձ հիշվեց որպես մնացած աշխարհից տարբերվող երկիր։ Երկիր, որտեղ եթե ինչ-որ բան իշխում է, ապա դա, անկասկած, հակադրությունն է։ Եվ այն դրսեւորվում է, իմ կարծիքով, ոչ միայն սեւամորթ, գունամորթ եւ սպիտակամորթ բնակչության մեջ։ Հակադրությունը այստեղ ամեն ինչի մեջ է՝ մարդկանց մեջ, նրանց ավանդույթների, բնության, ապրելակերպի, մտածելակերպի, եղանակի, պատմության մեջ...
Կարծում եմ՝ հենց այս հատկանիշով է Հարավային Աֆրիկան ինձ ամենաշատը գրավել։ Միայն այստեղ կարելի է ընկերանալ ապարտհեյդի ռեժիմից նոր ազատագրված սեւամորթ աֆրիկացիների եւ պահպանողական բուրերի՝ նախկին եվրոպացիների հետ։ Գումարած՝ նաեւ ոչ միայն ամբողջ մայրցամաքից, այլեւ ամբողջ աշխարհից տարբեր ազգությունների եւ ժողովուրդների բազմաթիվ այլ ներկայացուցիչների հետ։
Առավոտյան կարելի է Table Mountains-ում դիմավորել արեւածագը, իսկ երեկոյան լողալ Ատլանտյան օվկիանոսում, ճանապարհել մայրամուտը։
Ջեյմսը՝ ընկերս, հաճախ կատակով ինձ անվանում էր «ուզում-եմ-ուզում-եմ-ուզում-եմ»։ Որովհետեւ չի կարելի, իմ կարծիքով, ապրել Հարավային Աֆրիկայում եւ չհետաքրքրվել նրա ամբողջ բազմազանությամբ։
Կարելի է այնպես կազմակերպել ձեր ժամանցը, որ մինչեւ կյանքի վերջ հիացմունքով հիշեք տարբեր ժողովուրդների խոհանոցները, սաֆարին, շնաձկներին կերակրելը, սերֆինգը, պարաշյուտիզմը եւ այլն, եւ այլն, եւ այլն։ Յուրաքանչյուրը կկարողանա իր հետաքրքրություններին համապատասխան զվարճանք գտնել։ Եվ էներգետիկան, եւ ոգին այստեղ բոլորովին յուրահատուկ են՝ կենսուրախ, թեթեւ։ Չեմ կարող կոնկրետ ասել, թե հենց ինչով է Քեյփթաունը գրավել եւ «կեռել» ինձ, բայց ես սիրահարված եմ նրան հոգու խորքից։
Հարավային Աֆրիկան երկար ժամանակ եղել է եվրոպացիների գաղութը, ուստի շատ բան փոխառված է նվաճողների մշակույթից։ Բայց այդ ամենը ինչ-որ կերպ ձեւափոխված է եւ ընդունված իր աֆրիկյան ձեւով։ Ոմանք կարծում են, որ Հարավային Աֆրիկայում ԱՄԵՆ ԻՆՉ ԻՆՉ-ՈՐ ԿԵՐՊ ԹԵՐԻ Է։ Ես կընտրեի այլ արտահայտություն, որն ինձ ավելի ճշգրիտ է թվում՝ ԱՅՆՏԵՂ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՅՈՒՐԱՀԱՏՈՒԿ Է։ Պետք է ապրել այնտեղ, որպեսզի հասկանալ դա։ Իսկ առաջին հայացքից կարող է թվալ ամեն ինչ։
Քեյփթաունը ինձ համար խորհրդանշում է Հարավային Աֆրիկա երկիրը։ Եվ ոչ միայն այն պատճառով, որ ես այդ տարին ապրել եմ այնտեղ։ Ինձ համար դա պարզապես գեղեցիկ քաղաք չէ։ Հենց այստեղ ես զգացի այս այլ, իմ նախկինում հանդիպածներից տարբերվող ապրելակերպը։ Հանգիստ, անշտապ...
Եթե հարցուփորձ անեք այստեղ ծնված եւ ոչ առաջին սերնդով այստեղ ապրող մարդկանց, շատ բան կարող եք քաղել նրանց պատմություններից։
Եթե ձեզ ձանձրալի է, հույզեր չեն բավականացնում եւ պարզապես ուզում եք ինչ-որ աներեւակայելի բան, ՊԵՏՔ Է գնալ Հարավային Աֆրիկա։
Ռուսական ցուրտ երեկոներին ես հատկապես կարոտում եմ Աֆրիկան։ Ահա եւ հիմա, նստած խստաշունչ սառած Մագնիտոգորսկում, ես երազում եմ գոնե մի փոքր ժամանակով վերադառնալ։
Դեռ չգիտեմ, թե ինչպես կդասավորվի ապագայում իմ ուղեւորությունների հարցը։ Հարավային Աֆրիկայում ապրելիս ես հաճախ երազում էի հաջորդ անգամ գնալ արդեն Կանադա։ Բայց ով գիտե, գուցե դրա փոխարեն նորից վերադառնամ Քեյփթաուն։ Եթե, իհարկե, կարողանամ։
