Մի պատմություն այն մասին, թե ինչպես ամենաամերիկյան տոներից մեկի ժամանակ չկատարվեց այն, ինչ պլանավորված էր, բայց տեղի ունեցավ անդառնալին։

Առավոտյան McDonald's-ում մարդաշատ էր. մեր այցելուների հագուստի վրա հաճախակի փայլում էին ազգային դրոշի գույներով ներկված դետալներ, եւ նրանց բոլորին ստվերում էր իմ պետը՝ 60-ամյա մի ուրախ, բայց շատ լուրջ տեսքով տղամարդ, որը կրում էր աստղազարդ-գծավոր լայն փողկապ։ Ինձ հանձնարարեցին մի առաջադրանք, որից ավելի լավը այդ օրը որպես լրագրող չէի կարող ցանկանալ՝ կարգի բերել դահլիճը։ Մինչ սեղանների միջեւ քայլում էի, ավլում եւ լվանում հատակը, լսում էի, թե ինչի մասին են խոսում. լավ տոնական նախաճաշ, հրաշալի անցկացրեք այս օրը։ Ընդհանրապես, ամերիկացիներն այնքան էլ չեն շնորհավորում միմյանց, ինչպես մենք՝ «գալիք տոնով» երկու շաբաթ առաջ. շատերի համար սա պարզապես ազգային գույներով ներկված հանգստյան օր է։ Բայց, անկասկած, սա նաեւ հայրենասերների գլխավոր տոնն է, եւ ռադիոյով դիջեյի խոսքերը հիշեցնում էին «Օսկար»-ի դափնեկրի ելույթը. շնորհավորում ենք մեր մայրիկներին-հայրիկներին, տատիկներին-պապիկներին, եղբայրներին-քույրերին, որդիներին-դուստրերին, ինչպես նաեւ շներին եւ կանարեյկաներին այսպիսի մեծ իրադարձության կապակցությամբ։ Դահլիճում մի քանի անգամ հնչեցին «բարբեքյու» եւ «հրավառություն» բառերը։ Եվ եթե բարբեքյուի հետ ամեն ինչ պարզ է՝ առանց դրա ԱՄՆ-ում ոչ մի միջոցառում եւ նույնիսկ հանգստյան օր չի անցնում, ապա հրավառությունը հատուկ գործ է։ Ինձ թվում է՝ դա նման է «Անանուն աստղը» ֆիլմում դիզելային գնացքի ժամանմանը։

Անցյալ տարի ես նույն բանը տեսա սեպտեմբերի վերջին Labour weekend-ի օրինակով։ Սկզբունքորեն, փոքր քաղաքների բոլոր ամերիկյան տոները քիչ թե շատ նման են, ինչպես որ հիմնականում նման են նաեւ հենց քաղաքները։ Սա ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆ է։ Ամերիկացու առօրյա նեղուղի կյանքը, որը կենտրոնացած է աշխատանքի, իր neighbourhood-ի եւ անձնական պատահարների շրջանակում, հանկարծակի պայթում է մինչեւ քաղաքի մասշտաբներ։ Հայտնվում է ինչ-որ ընդհանուր եւ մեծ բան. եւ բացի այդ, հրաշալի եւ պաշտոնական առիթ՝ տեսնելու բոլոր նրանց, ովքեր անցնում էին զուգահեռ avenues եւ roads-ով, ում հետ ողջունում էին վազքի մեջ, ում մասին խոսում եւ բամբասում էին երեկոյան ընտանեկան շրջապատում՝ լուրերի հիման վրա ենթադրություններ անելով, բայց հաստատ չիմանալով։ Եվ ահա գալիս է տոնը։ Նոր ընկերների եւ ընկերուհիների ցուցադրման, աշխատանքի փոփոխությունների եւ ձեռքբերումների մասին պատմելու ժամանակը։ Այստեղ գալիս են միայնակ, բայց ավելի հաճախ՝ ընտանիքներով, կանգ են առնում ծանոթներ տեսնելիս եւ կիսվում վերջին նորություններով։ Դրանից հետո որոշ ժամանակ քաղաքը հուզված կլինի, հանդիպումների ժամանակ կվերապատմեն տարբեր աղբյուրներից լսածը եւ կասեն. Նիկը փոխել է աշխատանքը եւ այժմ ապրում է մեկ այլ քաղաքում, բայց ասում են՝ այնտեղ նրան դուր չի գալիս, բայց նա դիմանում է, որովհետեւ աշխատավարձն արժե դրան. կամ՝ Սեմը հղիացել է, ես նրան տեսա Անկախության օրը, միայնակ, առանց Ջեյքոբի. ասում են՝ նրանք շատ են վիճում եւ հազիվ թե միասին մնան մինչեւ երեխայի ծնվելը։

Այս ամենը կոչվում է «հրավառություն»։

Մենք բարձրանում էինք բլուրը Պորտլենդի փողոցով, որն այսօր փակ էր ավտոմեքենաների երթեւեկության համար։ Մեր եւ զուգահեռ փողոցներով տասնյակ մարդիկ էին քայլում՝ իրենց հետ քարշ տալով հովանոցներ, ծալովի աթոռներ եւ երեխաներ։ Սկզբում շուրջը սովորական տներ էին՝ ամեն կերպ զարդարված դրոշներով, բայց որքան բարձր էինք բարձրանում, այնքան ավելի էր բացվում օվկիանոսի տեսարանը, եւ ամենագագաթին մեզ սպասում էր ծոցի անհավանական տեսարանը, որտեղ քնած էին առագաստանավերը։ 1812-14 թվականներից, երբ Մեյնում իջել էր բրիտանական բանակը, մնացել էին ամրոցներ։ Եղանակը համապատասխան էր, ինչպես մարտից առաջ. ծանր, անվերջ ամպեր ամբողջ երկնքում, որոնք նկարում են մարտական կտավների վրա։

Հենց այդ ամպերի պատճառով էլ ամեն ինչ տեղի ունեցավ։ Ավելի ճիշտ՝ հակառակը՝ չտեղի ունեցավ։ Մեր ընդառաջ հանկարծակի շարժվեցին մարդիկ՝ տանելով նույն աթոռները եւ երեխաներին հակառակ ուղղությամբ։ Հարցերին պատասխանեցին, որ հրավառությունը չեղարկվել է վատ եղանակի պատճառով եւ բոլորին խնդրում են լքել բլուրը՝ մոտեցող ամպրոպի կապակցությամբ։

Այն իսկապես շուտ եկավ՝ մեզ բռնացնելով քաղաքի փողոցների հետիոտնային հոսքում։ Ծանոթները, որոնք մեզ բերել էին, հեռու էին, եւ նրանց սպասելիս մենք վազեցինք սրճարան։

Պորտլենդը իմ երազանքների քաղաքն է։ Ես այն պատշաճ կերպով չեմ տեսել եւ դեռ չեմ կարող, չգիտեմ՝ ինչպես բացատրել. ինչպիսի հուշարձանների եւ կամուրջների շնորհիվ է այստեղ ժամանակը ինձ համար կանգ առնում։ Բայց դրա մեջ ես պարզապես զգում եմ, որ ուրիշ ոչ մի տեղ գնալու կարիք չկա։ Կարծում եմ՝ յուրաքանչյուրն ունի այդպիսի մի վայր, որն ընդունվում է քո կողմից ամբողջությամբ՝ ճանապարհի յուրաքանչյուր անկյունով եւ շրջադարձով։ Ուրախ եմ նրանց համար, ովքեր գտել են այդպիսի վայր, ավելի ուրախ՝ նրանց համար, ում փնտրելու կարիք էլ չկա. ում ներաշխարհը մտնում է բացարձակ ներդաշնակության մեջ այն քաղաքի կամ գյուղի հետ, որտեղ նրանք ծնվել են։ Բայց ես ամբողջ հոգով ուրախ եմ նաեւ նրանց համար, ովքեր փնտրտուքի մեջ են, որովհետեւ գիտեմ, թե ինչ հանդիպում է նրանց մի օր սպասում։ Ես հիմա դրա հենց սկզբում եմ, ծանոթության հրաշալի փուլում, եւ հավատացեք, դա լավ է։

Մենք նստած էինք սրճարանի մոտ գտնվող ծածկի տակ, որտեղից պիցցայի եւ սուրճի հոտ էր գալիս։ Աղջիկները ուտում էին մի բան, որը ամերիկացիները, հավանաբար, համարում են իտալական. պանրով եւ այլ բաներով այդ թարմ հացից իսկապես տաք, անհավանական հոտ էր գալիս։ Այդ ամբողջ ընթացքում տեղում էր ուժեղ, անվերջ անձրեւ։ Երբեմն այն փչում էր ծածկի տակ, այնպես որ ես ամբողջությամբ թրջվեցի, բայց դա այնքան անկարեւոր էր։ Ես գտնվում էի մի քաղաքում, որի մեջ անհասկանալի պատճառով սարսափելի սիրահարվել էի, եւ նայում էի, թե ինչպես են մթության մեջ թրջվում եւ փայլում սրճարանի ցանկապատի վանդակաճաղերը, ինչպես են մեքենաների լուսարձակները լուսավորում ջրի թեք հոսքերը եւ ինչպես են լապտերների տակ ստվերներից հայտնվում մարդիկ՝ ընդհանրապես չշտապելով թաքնվել անձրեւից։

...Անցյալ տարի Տեխասում հրավառությունը չեղարկվել էր երաշտի եւ հրդեհի վտանգի պատճառով։ Այս տարի՝ տեղատարափ անձրեւի պատճառով։ Բայց երկրորդ տարին անընդմեջ Անկախության օրը թողնում է անկրկնելի տպավորություններ։ Գլխավորը, սակայն, տեղի է ունենում անդառնալի մի բան՝ դու հանկարծ սկսում ես ներթափանցվել այս տոնով։ Արդեն առավոտյան, սրբելով սեղանները նրանց համար, ովքեր եկել էին նշելու իրենց երկրի ծննդյան օրը, ես զգացի հոգու շարժում, որն այստեղ ծնված մարդիկ անվանում են հայրենասիրություն։ Մի հարցրեք, թե ինչպես դա կարող է լինել, հատկապես այն դեպքում, երբ Ռուսաստանի կարոտը ոչ մի տեղ չի գնացել։ Բայց նախ փորձեք մտածել՝ ես ձեզ հետ միասին՝ թե ինչպիսին պետք է լինի երկիրը, որպեսզի կարճ ժամանակում տա այդպիսի զգացողություն։