«Եթե շատ ցանկանաս, կարող ես տիեզերք թռչել»։ - Ժողովրդական իմաստություն

Իրինա, Վոլժսկի քաղաք, Վոլգոգրադի մարզ

Հարավային Աֆրիկան առաջին երկիրը չէր, որտեղ ես մեկնել էի ուսանողական փոխանակման ծրագրով։ Մինչ այդ եղել էի Ամերիկայում։ Այնտեղ մնացել եմ մեկ տարի եւ երեք ամիս։ Երբ նոր էի ժամանել Նահանգներ, առաջին հերթին սկսեցի ռուսներ փնտրել։ Ներքին վստահություն ունեի, որ ամեն ինչ լավ կլինի, ես չեմ կորչի։ Պետք է պարզապես գտնել յուրայիններին։

Հյուրանոցում, որտեղ տեղավորվել էի, առաջին հերթին հարցրի սենյակային սպասարկողից (room-server), արդյոք նա այստեղ ռուսների գիտի՞։ Ասաց, որ գիտի։ Ես խնդրեցի շուտափույթ ծանոթացնել ինձ նրանց հետ։

Մինչ օրս հիշում եմ, թե ինչպես տեսա Նաստյային, նա դուրս եկավ հյուրանոցի ռեստորանից՝ աշխատանքից քրտնած, շտապող, բայց ուրախ։ Ծանոթացանք։ Եվ, իրոք, ամեն ինչ սահուն ընթացավ... Մեկ աշխատանք, երկրորդը, երրորդը։ Մինչեւ հոսթեսի աշխատանքի անցա, որտեղ էլ աշխատեցի մնացած տարին։

Իսկ Հարավային Աֆրիկայում ամեն ինչ բոլորովին այլ էր։ Աֆրիկան բոլորովին այլ երկիր է։ Բոլոր առումներով եւ հարաբերություններում։

Այն օրը, երբ ես այստեղ ժամանեցի, օդանավակայանում ինձ մեկ ժամ ուշացումով դիմավորեցին, ինչը նյարդայնանալու առիթ տվեց (միայն հետո հասկացա, որ ուշացումները Հարավային Աֆրիկայի այցեքարտն են)։ Ինձ դիմավորեց գլխաշորով ինչ-որ հնդիկ պառավ, որն իր տեսքով ինձ շփոթեցրեց։ Ընդ որում՝ նախապատմական մեքենայով։ Բայց գազի ոտնակը այնպես սեղմեց, որ տեղ հասանք մոտ քսան րոպեում։ Ինձ բերեցին այս «շքեղ բնակարանները», որոնք կոչվում էին «ուսանողական հանրակացարան»։ Շուրջբոլորը ամեն ինչ փայտից էր՝ եւ՛ դռները, եւ՛ հատակը, եւ՛ պատերը. երեք երկհարկանի մահճակալ, զգեստապահարան։

Առաջին դեմքը, որին հանդիպեցի, ներքեւում գտնվող սեւամորթ, հղի, անատամ ընդունարանի աշխատողն էր։ Նա ցույց տվեց ինձ սենյակը։ Ես, իհարկե, գիտեի, թե ինչպես է լինելու, բայց մեկ բան է պատկերացնելը, մեկ այլ բան՝ սեփական մաշկի վրա զգալը։

Եվ ես ընկա դեպրեսիայի մեջ։ Գլխումս թակում էր. «Պետք է շտապ ինչ-որ բան ուտել։ Տրամադրությունս բարձրացնել»։ Գնացի Մեյն-ռոուդով։ Քայլում եմ, նայում եմ այս ու այն կողմ։ Ու չգիտեմ՝ ուր մտնեմ, ինչ գնեմ։ Մտածում եմ նաեւ. «Պետք է մայրիկիս զանգեմ»։

Քայլում էի, քայլում, մտա «Cell-phone» խանութ, փորձեցի խնդրել, որ կամ թույլ տան զանգել, կամ օգնեն հասկանալ «Վոդակոմի» հետ՝ տեղական օպերատորի, որի համար արդեն SIM քարտ ունեի։ Ինձ չհասկացան։ Վշտացա, շարունակեցի ճանապարհս։

Տեսնում եմ՝ մեկ այլ նմանատիպ խանութ։ Մտնում եմ, այնտեղ չինացի է նստած։ Մտածում եմ. «Դե, ընդհանրապես։ Սա վերջին կաթիլն էր»։

Սկսեցի խոսել նրա հետ։ Պարզվեց՝ նրա անգլերենը իմից լավը չէր։ Բայց նա բարի մարդ դուրս եկավ, կարեկցանքով վերաբերվեց, երեւում էր՝ փորձում էր օգնել։

Նա ինձ վաճառեց հեռախոսային քարտ՝ միջազգային բանակցությունների համար։ Անմիջապես զանգեցի մայրիկիս, հայտնեցի նրան, թե որքան լավ է այստեղ ամեն ինչ, որ ինձ շատ է դուր գալիս եւ որ ես ամեն ինչից գոհ եմ ու անսահման երջանիկ։ Դրանից հետո անմիջապես զանգեցի ընկերուհուս, ասացի, որ այստեղ իմ վիճակը լրիվ... ներողություն... Մի խոսքով, հայտնեցի նրան իմ զգացողությունների մասին ճշմարտությունը։

Իսկ հետո նորից վերադարձա Ջեքիի՝ չինացու մոտ։ Ասացի, որ զանգել եմ եւ ամեն ինչ նորմալ է։ Մենք փոխանակվեցինք հեռախոսահամարներով։

Սնունդ գնեցի... Դե, ի՞նչ։ Շոկոլադ, արագ պատրաստվող լապշա, չիպսեր, եւ ինչ-որ բան խմելու՝ սուրճ, կարծեմ։ Սննդից սկսեցի սրտխառնոց զգալ։

Հաջորդ օրը Ջեքին զանգեց, հրավիրեց չինական ռեստորան։ Գնացինք։ Իսկ հաջորդ օրը հենց առաջին էքսկուրսիան պետք է լիներ՝ դեպի կենտրոն։ Առավոտյան ինձ ավելի վատ զգացի։ Երեւի արդեն չինական սննդից։ Բայց եկավ Դեյլը՝ էքսկուրսավարը։ Դուրս եկանք՝ մոտ տասը հոգով նրա հետ, եւ շարժվեցինք դեպի կենտրոն։ Դեյլը շատ եռանդուն էր, ուրախ։ Նրանց հետ երկու կանգառ անցա, զգում եմ՝ ուժերս լքում են ինձ։ Ասում եմ՝ ես այլեւս չեմ գնում։ Վերադարձա սենյակ։ Պառկեցի։ Վատ էի զգում։

Որոշ ժամանակ պառկեցի, մտածում եմ. «Գործ չէ։ Ինչո՞ւ պառկել»։ Հավաքվեցի, նորից գնացի Ջեքիի մոտ։ Իսկ գնալու ուրիշ տեղ էլ չկար, իսկ նա գրեթե հարազատ էր դարձել։ Նա հանգստացնում էր ինձ։ Երեկոյան միրգ գնեց, առաջարկեց գնալ ափ։ Իսկ ես հենց վախենում էի մրգից բացի այլ բան ուտել, իսկ ուտելու ցանկություն կար։ Ահա մենք նստած էինք նրա հետ օվկիանոսի ափին, նարինջ էինք ուտում։ Եվ ինձ ավելի լավ դարձավ։ Ե՛վ ֆիզիկապես, եւ՛ հոգեբանորեն։ Այս ամբողջ ընթացքում ես հինգ կիլոգրամ նիհարեցի։

Սկսեցի աշխատանք փնտրել։ Քայլում էի քաղաքով, ամենուր ռեզյումեներ էի թողնում։ Սկզբունքորեն ուզում էի ընդունարանում աշխատել՝ դա հյուրանոցում աշխատանք է։ Դիմավորել հյուրերին, բաշխել սենյակները, հետեւել կարգուկանոնին եւ այլն։

Զուգահեռաբար հարցրի նաեւ այն խանութում, որտեղ միշտ սնունդ էի գնում, արդյոք այնտեղ աշխատանք չկա՞։ Տերը ասաց՝ ոչ, բայց ծանոթացրեց Ջոյի հետ՝ խանութի հարեւանությամբ գտնվող մոտոցիկլետների վերանորոգման արհեստանոցի պետի հետ։ Ջոն իր հերթին ինչ-որ մշուշոտ ասաց, որ այստեղ կան ռուս աղջիկներ եւ աշխատանք կա գիշերային ակումբում, որտեղ լավ են վճարում։ Ես ոչինչ չհասկացա, քանի որ նա ամեն ինչ շատ մշուշոտ էր նկարագրել...

Ընդունարանի հետ իմ գործերը այնքան էլ չէին ստացվում։ Վերջինը, ինչ փորձեցի, «Օյ-Յո» ռեստորանն էր, որտեղ Ալեքսեյը աշխատում էր որպես բարմեն, իսկ Կատյան հոսթես էր դառնում (հյուրերին դիմավորող եւ ճանապարհող), իսկ հետագայում աշխատանքի անցավ եւ կես տարուց ավելի աշխատեց այնտեղ։

Ես նույնպես փորձեցի «Օյ-Յո»-ում։ Թողեցի իմ ռեզյումեն, բայց նրանք չզանգեցին։ Վերադարձա Ջոյի մոտ, նրանից ավելի կոնկրետ հարցրեցի այն ակումբի մասին, որի մասին նա այդքան թափանցիկ ակնարկում էր։ Պարզվեց՝ դա ստրիպ-ակումբ էր։ «Վայ»,- սկզբում մտածեցի ես։ Բայց երբ պարզվեց, որ այնտեղ կարելի է նաեւ որպես մատուցողուհի աշխատել, որոշեցի գոնե գնալ, իմանալ։ Ջոն ինձ տարավ, հանդիպեցի «Մավերիքս»-ի մենեջեր Ալանին։

Ալանը հետաքրքրվեց, արդյոք ես չեմ ուզում պարել։ Պատասխանեցի. «Ոչ»։

— Պարզ է։ Իսկ մատուցողուհի երբ կարող ես աշխատանքի դուրս գալ։

— Վաղը,- ասում եմ։

— Լավ,- պատասխանեց Ալանը։ - Սպասում ենք վաղը ժամը հինգին։ Եվ մի՛ ուշացիր։

Եվ ամեն ինչ սկսվեց։ Ինձ անմիջապես ընդունեցին, առանց որեւէ խոսակցության եւ «եթե ինչ-որ բան լինի, կզանգենք» խոստումների։ Թեյավճարներով լավ գումար էի վաստակում։ Պարզվեց՝ ամեն ինչ այնքան էլ վատ եւ սարսափելի չէր, որքան ես ինձ պատկերացնում էի։ Աստիճանաբար ամեն ինչ նորմալացավ, եւ ես սովորեցի։

Իսկ բնակարանի հարցո՞վ։ Հանրակացարանում վերջին կամ նախավերջին օրը Անգլիայից մի ուսանողուհի ինձ ասաց, որ մեկ շաբաթ առաջ այստեղ եղել է մեկ այլ ռուս աղջիկ՝ Կատյան։

— Իսկապե՞ս,- զարմացա ես։ - Իսկ կարո՞ղ եմ ինչ-որ կերպ կապվել նրա հետ։

Նա ուներ նաեւ Կատյայի հեռախոսահամարը։ Ես զանգեցի նրան, պատմեցի իմ մասին, հարցրեցի՝ կարո՞ղ ենք հանդիպել։

Հանդիպեցինք։ Կատյան եկավ Լյոշայի հետ։ Նրանք այն ժամանակ մի քանի հոգով էին ապրում, բնակարան էին վարձել Գրին Փոյնթում։ Հրավիրեցին իրենց հյուր։ Նրանց հետ ապրում էր նաեւ Լիզան, բայց նա այդ ժամանակ արդեն ամբողջ ժամանակ Էդվարդի հետ էր եւ գրեթե չէր երեւում, նրա հետագա բնակությունը հարցականի տակ էր։ Պետերբուրգից Դաշան ընկերոջ հետ մեկնել էր Հարավային Աֆրիկայով ճանապարհորդելու։ Իսկ հետո նա շուտով պետք է վերադառնար տուն։ Մի խոսքով, տղաները կարող էին ինձ իրենց մոտ վերցնել։ Դե, նրանք էլ վերցրին։ Ես սկսեցի ապրել նրանց հետ։

Մեկ տարի թռավ։ Թռավ, այլ կերպ չես ասի։ Այս տարվա ընթացքում շատ բան է պատահել։ «Մավերիքս»-ից վերջերս եմ դուրս եկել, իսկ մինչ այդ ամբողջ ժամանակ աշխատում էի այնտեղ։ Նորմալ էի վաստակում։

Անցած տարին ինձ բերեց բազմաթիվ հետաքրքիր մարդկանց հետ ծանոթություն, վառ տպավորություններ։ Եվ մի քանի հանգստի ուղեւորություններ։ Թռել եմ Ղազախստան, Ալմա-Աթա։ Երկու անգամ Թուրքիա՝ Ստամբուլ եւ Անթալիա։ Եղել եմ Եգիպտոսում (ինչպես Թուրքիայում, այնտեղ հանդիպել եմ մայրիկիս հետ, մենք միասին հանգստացել ենք)։ Մոտ հինգ անգամ գնացել եմ Յոհանեսբուրգ՝ ընկերներիս մոտ։ Պրետորիա՝ մեկ անգամ, երկու անգամ՝ Դուրբան։ Եղել եմ Նամիբիայի անապատում։ Քեյփթաունի շրջակայքում էլ քիչ չեմ ճանապարհորդել։ Մի խոսքով, լավ եմ ճանապարհորդել։

Հարավային Աֆրիկան հանգիստ երկիր է։ Այստեղ ոչ ոք ոչ մի տեղ չի շտապում։ Մարդիկ շատ բան են խոստանում, բայց այդ խոստումներից օգուտ չկա։ Ես այստեղ հասունացա, ինչ-որ կերպ սկսեցի կյանքին ավելի լուրջ նայել։

Ինձ այստեղ դուր է գալիս։ Դուր է գալիս այս երկիրը։ Այն գեղեցիկ է։ Ես կոնկրետ չեմ կարող ասել, թե ինչն է ինձ այդքան գրավել... Ե՛վ մարդիկ, եւ՛ բնությունը... այո, ամեն ինչ միասին։ Միգուցե այդ պատճառով էլ չեմ բացառում այստեղ ընդմիշտ մնալու հնարավորությունը։

Հարավային Աֆրիկայում ապրած մեկ տարվա ընթացքում կատարած բոլոր ճանապարհորդություններից, բոլոր ուղեւորություններից ամենաշատը ինձ դուր եկավ Նամիբիայի անապատը։ Երբեք չեմ մոռանա այն եւ անընդհատ հիշում եմ։ Ինձ տպավորում է անապատների հետ կապված ամեն ինչ։ Ես դեռ տանն էի, լսել էի Անջելինա Ջոլիի մասին։ Նա ՄԱԿ-ի բարի կամքի դեսպան է, օգնում է մարդկանց, երեխաներ է որդեգրում։ Եվ ես տեսել եմ նրա մասին հաղորդում, լուսանկարներ՝ նա Բրեդ Փիթի հետ գնացել էր Նամիբիա։ Ես տպավորված էի այդ երկրի գեղեցկությամբ եւ բռնկվեցի այնտեղ անպայման այցելելու ցանկությամբ։

Եվ գնացի։ Այնտեղ հանգիստ է, խաղաղ։ Արտասովոր վայր է։

Ահա։ Սա իմ մասին է։ Իսկ ի՞նչ կարող էի խորհուրդ տալ ծրագրի ապագա մասնակիցներին։

Ամենակարեւորը՝ հավատացեք ինքներդ ձեզ։ Կյանքին լավատեսորեն վերաբերվեք եւ, իհարկե, ջանացեք։ Առանց աշխատանքի ձուկ չես բռնի։

Եթե ձեր նպատակները կապված չեն այստեղ կարիերա անելու հետ, դուք գնում եք հանգստանալու եւ պարզապես ուզում եք, ասենք, աշխատել որպես մատուցող՝ դա մեծ դժվարություն չի ներկայացնի եւ, սկզբունքորեն, տեղական չափանիշներով լավ գումար կբերի։ Իսկ եթե ուզում եք Հարավային Աֆրիկայում կարիերա անել՝ ստիպված կլինեք քրտնել։ Այստեղ դա հեշտ չէ, դատում եմ իմ փորձից։

Հաջողություն ձեզ։ Եվ հրաշալի տպավորություններ։