Չեմ կարող հավատալ, որ արդեն 42 տարեկան եմ։ Ժամանակն այնքան անողոք է սլանում։ Բայց ես ափսոսալու ոչինչ չունեմ։ Կյանքը մեզ տրվում է միայն մեկ անգամ, ուստի այն պետք է ապրել այնպես, որ ծերության տարիներին ափսոսանք արածի համար, քան այն բանի, ինչին այդպես էլ չհամարձակվեցինք։ Իմ կյանքը այնպես է դասավորվել, որ ես ինձ բավականին երջանիկ մարդ եմ զգում։

Իրականացավ այն ամենը, ինչ ես այդքան ուզում էի եւ ինչին ձգտում էի։ Ես մեծ, համերաշխ ընտանիք ունեմ՝ սիրող ամուսին եւ երեք երեխա։ Ավագը՝ Ժաննան, շուտով կդառնա 18 տարեկան։ Նա անհամբեր սպասում է իր չափահասությանը, նա այնքան է ձգտում դառնալ ինքնուրույն եւ անկախ։ Ժաննան հիշեցնում է ինձ երիտասարդության տարիներին. ես էլ էի ծանր տանում ծնողական խնամքը։

Մայրիկիս ժամանակին բավականաչափ իմաստություն հերիքեց ինձ ինքս ինձ թողնելու համար։ Իսկ ես պարզապես երազում էի արկածների մասին։ Այդ պատճառով 18-ամյակից հետո որոշեցի մասնակցել Միջազգային փոխանակման կենտրոնի այն ժամանակ հայտնի «Work and Travel USA» ծրագրին, որպեսզի 4 ամիս շարունակ ընկղմվեմ ինձ համար այն ժամանակ այլ աշխարհ, այլ մշակույթ։ Հիշում եմ՝ արտասահմանում անցկացրած այդ առաջին 4 ամիսները փոխեցին ինձ, փոխեցին ոչ թե արտաքնապես, այլ ներքուստ։ Դրանք դարձան իսկապես կարեւոր կյանքի փորձ, ստիպեցին սովորական իրերին նայել այլ անկյան տակ...

Հաջորդ տարի ես կրկին որոշեցի մասնակցել ծրագրին՝ վճարելով այն արդեն ԻՄ գումարով, ինչը ինձ համար այդ պահին հատկապես կարեւոր էր։ Ֆինանսական անկախությունը, որին ես առաջին անգամ հասա ԱՄՆ-ում, ինձ զարմանալի ազատության զգացում տվեց։ Եվ դա դարձավ իմ գլխավոր խթանը։

Ինստիտուտի վերջին կուրսում ես կասկածում էի հերթական ճամփորդության վերաբերյալ, որովհետեւ իմ կյանքում եկել էր բեկումնային պահ, երբ պետք էր որոշել, թե ինչ անել հետո։ Ծրագրին գրանցվելու ավարտին մնացել էր երկու շաբաթից քիչ ժամանակ, իսկ ես դեռ կասկածում էի իմ որոշման մեջ։ Պատահականությունը օգնեց. Միջազգային փոխանակման կենտրոնը իր 20-ամյակի պատվին հայտարարեց «IEC-2029» թեմայով շարադրությունների մրցույթ, որի արդյունքներով լավագույն «ֆուտուրոլոգը» ստանում էր մրցանակ՝ անվճար ուղեւորություն «Work and Travel USA» ծրագրով։ Այն ժամանակ ես ակտիվորեն զբաղվում էի լրագրությամբ, եւ չնայած նրան, որ դա ընդամենը հոբբի էր, իմ հոդվածները հաճախ տպագրվում էին երիտասարդական թերթերում, իսկ որոշ ժամանակ անց ես նույնիսկ ունեցա իմ սեփական խորագիրը տեղական թերթում՝ «Հարցազրույց աստղերի հետ»։ Այնպես որ կարելի է ասել՝ գրչի փորձ այդ ժամանակ ես ունեի։

Հիմա ծիծաղելի է հիշել, բայց այն ժամանակ ես այնպիսի եռանդով ձեռնամուխ եղա շարադրության վրա աշխատելուն՝ որոշելով, որ կփորձեմ ճակատագիրը. կշահեմ մրցույթը՝ կգնամ, եթե ոչ՝ ուրեմն ոչ։

Ես վերընթերցեցի բազմաթիվ աղբյուրներ՝ ապագայի վերաբերյալ ամենատարբեր կանխատեսումներով, ուսումնասիրեցի տասնյակ դեռ չիրականացված գիտական նախագծեր, որոնք պարունակում էին սկզբունքորեն նոր տեխնիկական մշակումներ. գիշերները չէի կարողանում քնել գլխումս պտտվող մտքերի հորձանուտից...

Մի գեղեցիկ օր Մուսան խղճաց ինձ. նստեց կողքիս եւ շշնջաց ապագան. ես շարադրությունը գրեցի մեկ նստելով։ Եվ ճակատագիրը, այնուամենայնիվ, ժպտաց ինձ։ Ես շահեցի մրցույթը եւ թեթեւացած շունչ քաշեցի. հիմա ես գիտեի, թե ինչ եմ անելու հետո, անորոշությունը անհետացավ։ Ես ԱԶԱՏ ԵՄ։

Հիմա, 19 տարի անց, ինձ սարսափելի է նույնիսկ մտածել, թե ինչ կլիներ, եթե ես այն ժամանակ ուշադրություն չդարձնեի այդ մրցույթին եւ չշահեի այն։ Չէ՞ որ ես կրկին չէի մեկնի ԱՄՆ, չէի վաստակի բավարար միջոցներ՝ լրագրության ֆակուլտետում հեռակա ուսուցման համար վճարելու համար, չէի կարողանա կրկին ձեռք բերել ուսանողի կարգավիճակ եւ մասնակցել Միջազգային փոխանակման կենտրոնի «Work and Travel France» ծրագրին, 2011 թվականի ամռանը Ֆրանսիայում չէի հանդիպի իմ ապագա ամուսնուն՝ Ժանին, մեր երեխաները չէին ծնվի։ Եվ եւս շատ այլ «չ»-եր...

Իհարկե, այն ամենից, ինչ ես այն ժամանակ գրել էի շարադրության մեջ, շատ բան չիրականացավ։ Հեշտ է զբաղվել երեւակայությամբ, գրել այն մասին, որ 19 տարի անց մարդիկ կերթեւեկեն արեւային մարտկոցներով ավտոմեքենաներով, կկարողանան կարդալ ուրիշների մտքերը եւ հաղթահարել հսկայական տարածություններ լույսի արագությամբ, բայց առաջընթացը այնքան արագ չէ, որքան մենք գուցե կցանկանայինք...

Բայց...

Մինչեւ 2029 թվականը Ռուսաստանը իրականում վերադարձրեց իր նախկին աշխարհաքաղաքական ազդեցությունը աշխարհում։ Այն դարձավ գերտերություններից մեկը՝ Հնդկաստանի եւ Չինաստանի հետ միասին։ Ռուսերենը դարձավ միջազգային նշանակության լեզու։ Եվ չնայած արեւմտամետ քաղաքականության, մշակույթի եւ ԶԼՄ-ների գործիչների բոլոր ջանքերին, Ռուսաստանը պահպանեց իր ինքնատիպությունը։ Հիմարները մնացին (առանց նրանց ինչպե՞ս. ձանձրալի է! ), բայց ճանապարհները, նշեմ, զգալիորեն լավացան։ Հայտնի ռուսական մտածելակերպը չկոտրվեց. ռուսները նույնպես հույսը դնում են «հանկարծակիի» վրա եւ իրենց արկածախնդրությամբ նվաճում են ամբողջ աշխարհը։ Ռուս մարդու «հինգերորդ կետի» ֆենոմենը, որը բնությունից օժտված է արկածների համար ավելի մեծ ձգողական ուժով, քան որեւէ այլ ազգի մոտ, լրջորեն ուսումնասիրվում է մանրակրկիտ գերմանացի հետազոտողների կողմից։ Մինչդեռ ռուս գիտնականները հայտնագործությունների հետեւից հայտնագործություններ են անում։ Եվ հիմա արդեն կարեւոր չէ, թե ով է առաջինը վայրէջք կատարել լուսնի վրա՝ ռուսները, թե ամերիկացիները, որովհետեւ այնտեղ առաջին բազան կառուցել են հենց ՄԵՐՈՆՔ։ Իսկ այն բանից հետո, երբ տիեզերական տուրիզմի արդյունաբերությունը զարգացավ այնքան, որ ցանկացած առողջ մարդ կարող է որոշակի գումարի դիմաց իր համար տիեզերք ուղեգիր գնել, հենց ռուսները սկսեցին առաջինը խոսել միջմոլորակային տուրիստական կայանների կառուցման մասին։

Այս բոլոր տարիների ընթացքում ռուսական տնտեսությունը արագ թափով աճում էր եւ դուրս եկավ առաջին տեղը մեկ շնչին ընկնող եկամտի մակարդակով։ Կենսաթոշակային տարիքի մարդիկ, որոնց երիտասարդությունը անցել է ԽՍՀՄ «երկաթե վարագույրի» հետեւում, հնարավորություն ստացան ճամփորդել ամբողջ աշխարհով մեկ։ Շատ երկրների տնտեսությունը սկսեց կախված լինել հենց Ռուսաստանից։ Մոսկվան դարձավ համաշխարհային ֆինանսական կենտրոն։ Ռուսաստանով սկսեցին հետաքրքրվել։

Համաշխարհային զինաթափումը, չնայած թերահավատների բոլոր կանխատեսումներին, իր պտուղները տվեց. աստիճանաբար մարեց սպառազինությունների մրցավազքը, բաց ռազմական հակամարտությունները սկսեցին ավելի հազվադեպ պատահել, նվազեց ահաբեկչության սպառնալիքը։ Աշխարհի բոլոր երկրներում զենքի պահպանման եւ կրման վերաբերյալ խիստ սահմանափակումներ մտցվեցին։ Ապրելը դարձավ ավելի անվտանգ։ Մարդիկ դարձան ավելի հանգիստ։

Մինչեւ 2029 թվականը աշխարհի տուրիստական գործակալությունների մեծ մասը ստիպված եղան փակվել Միջազգային փոխանակման կենտրոնի հետ սուր մրցակցության պատճառով, որը սկսեց ակտիվորեն կիրառել նոր տուրիստական ծառայություն՝ փոխանակման արձակուրդ։

Այժմ Միջազգային փոխանակման կենտրոնի մասնաճյուղերը աշխատում են աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում, ինչը նրա առջեւ բացում է գրեթե անսահմանափակ հնարավորություններ։ Այժմ, ստեղծված միջազգային տեղեկատվական բազայի շնորհիվ, ցանկացած ընտանիք, որը ցանկանում է երկշաբաթյա արձակուրդ անցկացնել, օրինակ, Մալդիվյան կղզիներում եւ դիմել է Միջազգային փոխանակման կենտրոնին, կարող է հույս ունենալ, որ իրենց կընտրեն մալդիվցիների մի ընտանիք, որոնք իրենց հերթին վաղուց երազում էին այցելել Ռուսաստան, տեղի կունենա փոխանակում։

Ճամփորդելը, ի դեպ, դարձավ ավելի հեշտ եւ հարմարավետ. լեզվական արգելքի մասին այլեւս ոչ ոք չի մտածում։ Գիտնականները հորինել են «Պոլիգլոտ» սերիայի հաբեր։ Նման մեկ «պոլիգլոտ» հաբը գործում է 24 ժամ՝ ցանկացած մարդու հնարավորություն տալով սկսել հասկանալ եւ խոսել իրեն անհրաժեշտ օտար լեզվով։ Ի ընդհանուր ցնծություն, իսկ հատկապես երկրացիների «մաշա-ռաստերյաշա» տեսակի համար, մինչեւ 2029 թվականը զգալիորեն պարզեցվեց վիզային ռեժիմը եւ փաստաթղթաշրջանառությունը։ Երկրի յուրաքանչյուր բնակչի մասին բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները վաղուց կարելի է ստանալ ծնվելիս ներդրված միկրոչիպից։ Կյանքի ընթացքում չիպի մեջ պարզապես մուտքագրվում է լրացուցիչ տեղեկատվություն, օրինակ՝ ավարտել է ինստիտուտը, դիպլոմային գնահատականները էլեկտրոնային աղյուսակի տեսքով գրվում են այս սարքի վրա, ամուսնացել է՝ էլեկտրոնային կնիք չիպի մեջ, երեխաներ են հայտնվել, գրվում են նոր տվյալներ... Այս գյուտի շնորհիվ նվազեց թղթաբանական աշխատանքը, զգալիորեն կրճատվեց աշխարհի շատ երկրների բյուրոկրատական ապարատը։

Այս բոլոր տարիների ընթացքում Միջազգային փոխանակման կենտրոնը առաջ էր ընթանում ամբողջ մոլորակից։ Հեղինակավոր Forbs ամսագրի կարծիքով՝ 2029 թվականի արդյունքներով նրա հաջողությունը եւ ազդեցությունը կարելի էր համեմատել, թերեւս, Apple կամ Microsoft ընկերությունների հաջողության հետ հեռավոր 2010 թվականին։

Միջազգային փոխանակման կենտրոնը համագործակցության էր հրավիրում լավագույն մտքերին։ Արդյունքները երկար սպասեցնել չտվեցին. նրա մասնագետները հատուկ ծառայություն մշակեցին ֆիզիկական եւ մտավոր կարողություններով սահմանափակված մարդկանց համար, նրանց համար, ովքեր չէին կարողանում այս կամ այն պատճառով տեղաշարժվել կամ կաթվածահար էին. նրանց համար, ովքեր տառապում էին Դաունի համախտանիշով. նրանց համար, ովքեր անբուժելի հիվանդ էին... Այս մարդկանց համար Միջազգային փոխանակման կենտրոնը առաջարկեց վիրտուալ ճամփորդություն դեպի վիրտուալ աշխարհ։ Նախագծի հեղինակներին ոգեշնչել է Ջեյմս Քեմերոնի հին «Ավատար» ֆիլմը։ Աշխատանքի սկզբունքը պարզ է. մարդը պառկում է պարկուճի մեջ, սահմանում է մարմնի համամասնությունները, աչքերի, մազերի գույնը եւ այլն, ընտրում է վիրտուալ աշխարհի նպատակակետը եւ, հայտնվելով այնտեղ, շփվում է իր նմանների հետ։

Հինգ տարի առաջ Միջազգային փոխանակման կենտրոնը սկսեց առաջարկել շուրջերկրյա ճամփորդություն...

Ես 42 տարեկան եմ։ Ես 20 տարի աշխատել եմ որպես լրագրող, եղել եմ աշխարհի ավելի քան 78 երկրներում։ Անգլերենից բացի սովորել եմ արաբերեն եւ իսպաներեն։ Հիմա ես ուզում եմ ինձ փորձել գրողի ասպարեզում։ Իմ երազանքը ինքնակենսագրական վեպ գրելն է։

Իմ դուստր Ժաննան 2029 թվականի հունիսի 1-ին դարձավ 18 տարեկան։ Նրա երկար աղաչանքներից հետո մենք ամուսնուս հետ նրա ծննդյան օրվա կապակցությամբ գնել ենք նրան Միջազգային փոխանակման կենտրոնի «Շուրջերկրյա ճամփորդություն 80 օրում» ուղեգիրը։

Ես վախենում եմ աղջկաս համար, բայց հավատում եմ, որ ճամփորդությունը նրան միայն օգուտ կբերի, իսկ Միջազգային փոխանակման կենտրոնը կհոգա նրա անվտանգության եւ բարեկեցության մասին։

Լիրա Պիեռ, 11 հունիսի, 2029 թ.