Ամեն օր կյանքի եւ մահվան փորձ է։ Ծնվելուց, երբ արթնանում ես, մինչեւ մահանալը, երբ քնում ես։ Իսկ սցենարները հազարավոր են։ Տխուր օրեր եւ ուրախ, գործերով ու տպավորություններով հագեցած կամ անիմաստ։ Տարբեր են։
Առավոտը, ինչպես կյանքի սկիզբը, շատ հույս է տալիս, ցույց է տալիս հեռանկարներ, առաջարկում տարբերակներ։ Առավոտյան թվում է, որ ամեն ինչ առջեւում է, օրվա ընթացքում կարելի է շատ բան հասցնել, չէ՞ որ օրը ՆՈՐ Է ՍԿՍՎԵԼ։ Եվ հաճախ ուրախությունից, որ ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՆՈՐ Է ՍԿՍՎԵԼ, տարվելով դրանով, պտտվելով ինքնաճանաչման պարի մեջ եւ մտածելով՝ «ինչպե՞ս եմ ուզում, որ անցնի իմ այս օրը», մենք չենք նկատում, թե ինչպես է գալիս կեսօրը։
ՈՒՂԵՐՁ ՆՈՐԵԿՆԵՐԻՆ
Կես տարով, մեկ տարով, թե երկու տարով եք գալիս Հարավային Աֆրիկա, դա լինելու է ձեր «փոքրիկ կյանքը»։ Եվ թե ինչպիսին այն կլինի՝ ուրախ, տխուր, տպավորություններով հագեցած, թե ձանձրալի հուշերով, առաջին հերթին կախված է լինելու ձեզանից։ Ես խորհուրդ կտայի միշտ հիշել այդ մասին։
Եվ ուզում եմ միանալ ընկերուհուս՝ Իրայի պատգամին. ՀԱՎԱՏԱՑԵՔ ՁԵԶ։ Ջանացեք, եւ ամեն ինչ կստացվի։
Շնորհակալություն, որ ժամանակ տրամադրեցիք ինձ եւ իմ գրքին։ Հուսով եմ՝ ընթերցանությունը հաճույք պատճառեց ձեզ։
ՄԻ ՔԱՆԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴ, ՈՐՈՆՔ ԿԱՐԵՎՈՐ ԵՆ ԹՎՈՒՄ.
— Ամենից առաջ, Հարավային Աֆրիկա մեկնելիս ձեր խոսակցական բառապաշարից բացառեք «նեգր» բառը, կարծես այն ընդհանրապես գոյություն չունի։ Այդ բառն այստեղ ունի վառ, էքսպրեսիվ, բացասական երանգ եւ համարվում է վիրավորական, ավելի վատ, քան հայհոյանքը։ Ես խորհուրդ չէի տա այն արտասանել նույնիսկ միմյանց հետ զրույցում։ Դրա փոխարեն ես կառաջարկեի «սեւամորթ» բառը։ «Իմ սպիտակ եղբայր» եւ «իմ սեւ եղբայր»՝ արտահայտություններ, որոնք բավականին հաճախ են օգտագործվում տեղացիների կողմից։ «My white bru!» — հաճախ կրճատ, դիմելով մեկ այլ մարդու եւ ցանկանալով ցույց տալ բարյացակամ վերաբերմունք, ասում են նրանք։
— Ադապտացիա։ Շատերը դժվարություններ են ունենում դրա հետ, ընդհուպ մինչեւ այն, որ առաջին մի քանի օրը հիվանդանում են։ Ես նման բան չեմ ունեցել։ Ադապտացիան անցավ ավելի քան հարթ։ Կարող եմ խորհուրդ տալ հետեւյալը. առաջին շաբաթվա ընթացքում մի փոխեք ձեր սովորական սննդակարգը։ Եթե դուք պատրաստում եք մակարոն, բրինձ, կարտոֆիլ կամ ապուրներ՝ վստահեցնում եմ ձեզ, ձեր ստամոքսին ոչինչ չի պատահի։ Տեղական ջրի մասին մի անհանգստացեք. այն այստեղ մաքուր է, կարելի է խմել նույնիսկ ծորակից։ Ես միշտ խմել եմ։ Նույնիսկ գտնվելուս առաջին շաբաթվա ընթացքում։
— Աշխատավարձ եւ աշխատանքի տեղավորում. առաջին հարցը, որով ինձ դիմում էին նորեկները, ովքեր նույնպես ցանկանում են կամ միայն մտածում են գալու մասին։ Չեմ ուզում չափից ավելի հույսեր տալ, կասեմ այսպես. աշխատանքի տեղավորման հարցում մեզանից ոչ ոք առանձնահատուկ դժվարություններ չի ունեցել։ Բոլորն էլ գտել են։ Չէր դուր գալիս՝ թողնում էին, փոխում էին տեղը։ Միայն թե իմացեք. աշխատանքը հիմնականում սպասարկման ոլորտում է։ Բայց մեր աղջիկներից մեկը տեղավորվեց ապահովագրական ընկերությունում՝ call-center-ում։ Ցանկություն լիներ։ Բայց, այնուամենայնիվ, նման տեղեր ընկնելն ավելի դժվար է։ Աշխատավարձերն այստեղ նույնն են, ինչ մեզ մոտ։ Սեզոնին (հոկտեմբեր-նոյեմբերից մինչեւ ապրիլ-մայիս) մի փոքր ավելի լավ է։ Մթերքների, իրերի, ուղեվարձի եւ ընդհանրապես տրանսպորտի գները նույնն են, ինչ մեզ մոտ։ Այնպես որ, տեղական աշխատավարձերը այստեղ ապրելու համար կբավականացնեն։ Բնակարանի, սենյակի վարձակալության գինը, կրկին, նույնն է, ինչ մեր ցանկացած ռուսական քաղաքում։ Եվ զգալիորեն ավելի էժան, քան Մոսկվան եւ աշխարհի այլ խոշոր մեգապոլիսները։
Բնակարան գտնելը խնդիր չէ. գնեք հայտարարություններով թերթ եւ զանգահարեք։ Նաեւ կարող եք հետաքրքրվել SASTS-ում կայքերի հասցեների մասին, որտեղ կարելի է տեսնել բնակարանի (սենյակի) վարձակալության եւ աշխատանքի առաջարկների մասին տեղեկատվություն։ Մի ամաչեք, հարցրեք։
Ես խորհուրդ կտայի բնակարան փնտրել կենտրոնում՝ Gardens, Green Point կամ Sea Point թաղամասերում։ Դրանք քաղաքի ամենալավ եւ կյանքի համար հարմար թաղամասերն են։ Մաքուր է, օվկիանոս, շատ սպիտակամորթներ։ Շատ ռեստորաններ կան, որոնցով կարելի է անցնել, բաժանել ձեր ռեզյումեները՝ առաջարկելով ձեր թեկնածությունը աշխատանքի համար։ Կամ պարզապես զբոսնել։ Ես խորհուրդ կտայի ձեզ դեռ տանը պատրաստել ավելի շատ ռեզյումեներ, գնալ եւ բաժանել դրանք ցանկացած վայրում, որը ձեզ դուր է գալիս։ Եթե չեն զանգահարում, գնացեք երկրորդ անգամ։ Հարցրեք՝ տեսե՞լ է արդյոք շեֆը ձեր ռեզյումեն։ Չէ՞ որ դուք Աֆրիկայում եք։ Կարող են մոռանալ ցույց տալ նրան կամ կորցնել։ Բայց մի հուսահատվեք, գնացեք եւս մեկ անգամ, ոչինչ չկա։ Այստեղ դա նորմալ է։ Մարդիկ անսովոր համբերատար են, կարող եք գնալ-ձանձրացնել, ոչ ոք նույնիսկ չի զարմանա։
— Որտե՞ղ, ի՞նչ գնել առաջին անգամ։ Խորհուրդ եմ տալիս գնալ խանութներ։ Շուկաներ, հատկապես սկզբում, չարժե գնալ։ Ձգտում են խաբել՝ գները անհիմն բարձրացնելով մինչեւ խանութային մակարդակի։ Սեւամորթները, տեսնելով սպիտակ դեմքեր (հատկապես օտարերկրացիներին!!!), ձգտում են ավելի բարձր գներ սահմանել։ Եվ բացի այդ, շուկաներում լիքն են գրպանահատներ։ Ես միայն մեկ անգամ եմ գնումներ կատարել շուկայում եւ այլեւս այնտեղ ոչինչ չեմ վերցրել։ Բայց, եթե ինչ-որ բան լինի, շուկաներում, ինչպես մեզ մոտ, սակարկում են, եւ գինը կարելի է շատ լավ իջեցնել։ Նրանք ասում են իրենց գինը, դուք՝ ձերը։ Նրանք չեն համաձայնում։ Շրջվում եք, իբր հեռանում եք, նրանք կանչում են ձեզ եւ համաձայնում ձեր գնին կամ առաջարկում են իրենց նշած վերջին գնից ցածր։
Մթերքնե՞ր։ Լավագույն տարբերակը «Pick and Pay» եւ «Checkers» սուպերմարկետներն են։ Եվ գները ընդունելի են, եւ արտադրանքը՝ լավ։ Ես գնումներ եմ կատարել եւ՛ այնտեղ, եւ՛ այնտեղ։ Ամեն ինչ գոհացրել է։
