Մենք մոտենում էինք ամերիկյան կենսակերպի «Մեքքային»: Մենք դրա մասին մտածում էինք ճամփորդության հենց սկզբից, նույնիսկ ավելի վաղ՝ մեր Ամերիկյան երազանքի ծննդյան պահից: Մենք ամեն անգամ այն տեսնում էինք անվերջանալի ֆիլմերի ֆոնին, ամեն անգամ պատկերացնում էինք մեզ դրա շրջապատում, զարմանում էինք, թե որքան հիանալի ու պարզ է այնտեղ ամեն ինչ: Մեզ թվում էր, որ հենց այնտեղ, որտեղ միշտ տաք է, որտեղ բարձր արմավենիները ճոճվում են ծովային զեփյուռի ռիթմիկ «հպումների» տակ, որտեղ լողափերին մկանուտ փրկարարները խաղաղ նայում են բարակ բիկինիների տակ թաքնված կատարյալ մարմիններին, որտեղ հորինել են սքեյթբորդը եւ վեց չափս մեծ շապիկները, հենց այնտեղ է ամենաիսկական, կատարյալ ամերիկյան դրախտը, որի մուտքը պսակված է ժայռի վրայի սպիտակ գրությամբ՝ («Hollywood»):

Մոտավորապես այսպես են պատկերացնում Հրեշտակների քաղաքը (Լոս Անջելես) մարդկանց ճնշող մեծամասնությունը, որոնք Ամերիկայի մասին գիտեն միայն նրա գլխավոր արտահանման ապրանքից՝ կինեմատոգրաֆից: Իրականում շատ ուսանողներ, որոնք այդքան ցանկանում էին հայտնվել այդ դրախտային անկյունում, թեթեւակի ապշահար են լինում, երբ հայտնվում են հսկայական մեգապոլիսում, որը տարածքով մի քանի անգամ գերազանցում է նույնիսկ Նյու Յորքը, երբ կարծես թե ապրում ես Լոս Անջելեսում, բայց միեւնույն ժամանակ մինչեւ մոտակա լողափ հասնելու համար պետք է 2 ժամ գնացքով գնալ: Քաղաքը շատ տեխնոգեն է. ամենուր մեքենաներ են, Կալիֆոռնիայում դրանք կազմում են երկրի ընդհանուր թվի 35%-ը, այսինքն՝ մոտավորապես 2.0 ավտոմեքենա մեկ շնչի հաշվով՝ ներառյալ նորածիններին եւ 100-ամյա ծերերին, իսկ ճանապարհները, կայանատեղիները եւ հանգույցները զբաղեցնում են ամբողջ տարածքի ավելի քան մեկ երրորդը: Արդյունքում՝ անսպառ սմոգը, որը քաղաքի վրա կախվել է դեռ 40 տարի առաջ՝ դրա բուռն աճի շրջանում:

Աղքատությունը առանձին թեմա է: Լոս Անջելեսը գտնվում է երկրի հենց հարավում՝ մեքսիկական սահմանից ոչ հեռու, որտեղից ամբոխներով հոսում են անօրինական ներգաղթյալներ, որոնք անգլերեն չգիտեն, ունեն թույլ կրթություն, ցածր որակավորում եւ համապատասխան «անտաշ» վարքագիծ: Բացի այդ, Հարավային Կալիֆոռնիան պատմական պատճառներով նաեւ ավանդաբար անբարեկեցիկ սեւամորթ բնակչության օջախ է: Որպես փաստ՝ հազարավոր հեկտար գետտոներ, բացահայտ քաոս՝ լքված տներ, հենց փողոցներում ժանգոտվող մեքենաներ, հրաձգությունների կանոնավոր աղմուկ, զենք, թմրանյութեր եւ այլն: Զուտ պատահականությամբ ես գիշերային ժամին հայտնվեցի Արեւելյան Լոս Անջելեսի թաղամասում, որը սկսվում է դաունթաունից. այն, ինչ տեսա, ոչ միայն թեթեւ հուզմունք առաջացրեց ներսումս եւ շուտափույթ դուրս գալու ցանկություն, այլեւ իմ գիտակցության մեջ անմիջապես հերթական «Օսկարը» շնորհեց «Havoc» ֆիլմում գետտոյի ամենաիրատեսական պատկերման համար (ի դեպ, ֆիլմը շատ հետաքրքիր է, թեեւ ռուսական վարձույթում չի ներկայացվել): Եվ նման տեսարանները Լոս Անջելեսի մեծ մասն են: Բացառություն են կազմում միայն հայտնի Բեւերլի Հիլզը եւ քիչ թե շատ հաջողակ Սանտա Մոնիկան: Բայց այնտեղ ամեն ինչ սահմանափակվում է գոլֆի դաշտերի կանաչ մարգագետինները եւ հսկա առանձնատները շրջապատող կիլոմետրանոց ցանկապատերով: Այնտեղ նույնիսկ ամեն տեղ չէ, որ կան հետիոտնային ուղիներ, ինչպես, vlaստիվ, Լոս Անջելեսի շատ այլ վայրերում:

Նրանց համար, ում դեռ չեմ համոզել, եւ ովքեր գալիս են միայն Միկի Մաուսի աստղի հետ Հոլիվուդյան ծառուղում լուսանկարվելու համար, այս պարբերությունը: Հոլիվուդյան ծառուղին իմ ամենամեծ հիասթափությունն է: Ես հանգիստ կտանեի բոլոր անհարմարությունները, եթե այստեղ ստանայի այն, ինչ սպասում էի, բայց ավաղ... Սա մի փողոց է, շատ սովորական, ինչպես վերը նկարագրված շատերը, լատինական թաղամասի մեջտեղում, որտեղ մայթի սալիկների փոխարեն մեկը մյուսի հետեւից դրված են աստղերի անուններով սալիկներ եւ գտնվում է «Կոդակ» թատրոնը՝ չինական մուտքով, որտեղ ամեն տարի «Օսկար» են հանձնում: Այնտեղ բացարձակապես հետաքրքիր ոչինչ չկա: Կարծում եմ՝ ոտքերի տակ չնայելով՝ դուք երբեք չեք զգա, որ գտնվում եք այսքան բարձրագոչ անուն ունեցող փողոցում: Ընդ որում՝ փողոցն ինքնին բավականին երկար է, բայց զբոսաշրջիկները, ինձ պես հիասթափված, զննում են նշված թատրոնից ոչ ավելի, քան 2-3 թաղամաս երկու կողմերում: Վերջ, սա է ամբողջ Լոս Անջելեսը:

Թեեւ կա մեկ անվիճելի առավելություն: Հենց Սանտա Մոնիկայում (Լոս Անջելեսի լողափնյա թաղամաս) ես տեսա իմ կյանքի ամենագեղեցիկ մայրամուտը, հենց այստեղ են նահանգների ամենագեղեցիկ լողափերը: Դրա համար արժե դուրս գալ Կալիֆոռնիա, բայց ծխացող Անջելեսից շատ ավելի նախընտրելի է թվում ինչ-որ առողջարանային եւ հանգիստ Սանտա Բարբարան:

Հիմա վերջ, բավական է քննադատությունը, մի փոքր պատմեմ մեր ճամփորդության մասին: Իմանալով Լոս Անջելեսի գլոբալ լինելու մասին եւ չունենալով ոչ քարտեզ, ոչ էլ հստակ պատկերացում, թե որտեղ ինչ կա, մենք որոշեցինք մեր ավտոմեքենան հանձնել սպասարկման եւ ամբողջ օրը նվիրել քաղաքին՝ նախապատվությունը տալով հասարակական տրանսպորտին: Ինչպես պարզվեց՝ իզուր: Եթե Բոստոնում կամ Նյու Յորքում ավտոբուսներից եւ մետրոյից օգտվում են բոլորը՝ առանց բացառության. այնտեղ կարելի է հանդիպել եւ՛ ուսանողների, եւ՛ շատ ապահովված «ադամանդե օձիքավորների», ապա Լոս Անջելեսում, ինչպես եւ ընդհանրապես Արեւմուտքում, դա բացառապես աղքատների բաժինն է: Ընդ որում՝ նույնիսկ ոչ թե աղքատների, այլ անօթեւանների: Որովհետեւ պարզապես աղքատները այստեղ տեղավորվում են մեկ շնչի հաշվով երկու փլատակ մեքենայի միջին արժեքի մեջ: Երեւի հենց այդ պատճառով, եւ գույքը պահպանելու համար, մետրոյում այստեղ տուրնիկետներ չկան, եւ եթե դու տոմս չես գնել, նշանակում է՝ չես գնել. քո խիղճն է: Երկրորդ՝ քաղաքի ոչ բոլոր թաղամասեր կարելի է հասնել հասարակական տրանսպորտով, բայց հիմնական points of interest հասնել, այնուամենայնիվ, հնարավոր է:

Մեր ավտոմեքենան թողեցինք դաունթաունի սպասարկման կենտրոնում՝ իզուր համարելով այն քաղաքի հենց կենտրոնը, որտեղից արժե սկսել զննումը: Դաունթաունը փոքր է եւ խղճուկ՝ ընդամենը մեկ տասնյակ երկնաքերերով՝ շատ համեստ եւ անբարեկեցիկ տեղանքում: Փողոցով մի փոքր քայլելով՝ մտանք մի շատ փոքր չինական ռեստորան, որտեղ կերանք ճամփորդության ընթացքում ամենաէժան նախաճաշը՝ 4 հոգու համար վճարելով 10 դոլարից պակաս: Ընդ որում՝ չինացիների համար ավանդաբար մեծ էր չափաբաժինը: Փողոցում նկատեցինք շատ աղքատ եւ անօթեւան մարդկանց, որոնք իրենց անհանգիստ գիշերից հետո գալիս էին awake վիճակի եւ իրենց իրերը կոկիկ դասավորում անվանական սայլակների մեջ) Ամեն ինչ մեզ սարսափելի սովորական էր թվում եւ ուշադրություն չէր գրավում: Այդ ժամանակ որոշեցինք ժամանակ չկորցնել եւ ուղեւորվել դեպի օվկիանոս...

Ես սկզբունքորեն հրաժարվեցի տրանսպորտի ծառայություններից եւ չաջակցելով խմբին՝ որոշեցի, ինչպես միշտ, հասնել ոտքով: Իմ սկզբունքն ինձ արժեցավ մեկ օր եւ 25 մղոն: Ես չէի կասկածում, որ այն այսքան հսկայական է: Ես ամբողջ օրը ծախսեցի, որպեսզի երկնաքերերից կույր աղիքի պես հասնեմ Սանտա Մոնիկա Բիչի հայտնի նավամատույցին: Երեք անգամ ես մոլորվեցի, երեք անգամ հայհոյեցի, երեք անգամ թարմացրեցի ջրի պաշարներս, երեք անգամ հարցրեցի ճանապարհը: Ես անցա մեքսիկական գետտոներով, նորաձեւ Բեւերլի Հիլզով, ամենամեծ եւ ամենամիօրինակ գերեզմանոցով, որին հանդիպել եմ (մի քանի կիլոմետր երկարությամբ եւ լայնությամբ, եւ բաղկացած է բացարձակապես նույնական գերեզմանաքարերից, աչքերդ ծակում է), եւ միայն մայրամուտին հասա նշանակված կետին: Թեեւ ասել, որ ինձ համար հետաքրքիր չէր, չեմ կարող: Ինձ համար հետաքրքիր էր ամբողջ ընթացքում դիտել հարավային ոճով դանդաղ հոսող կալիֆոռնիական կյանքը: Լատինոների ոհմակներին, որոնք հավաքում, ջրում, սափրում եւ խնամում էին տիրոջ մարգագետինները թանկարժեք թաղամասերում: Ես մեռնում էի շոգից, երբ խրճիթների կիլոմետրերի մեջտեղում չէի կարողանում գտնել ոչ սրճարան, ոչ խանութ՝ ինչ-որ բան խմելու համար: Նույնիսկ մարդ չկար հարցնելու՝ այստեղ բոլորը մեքենայով են գնում: Հաշվի առնելով, որ մեկ մղոն հեռավորությունը ամերիկացու համար անհաղթահարելի է, նրանց ասել, որ ես ոտքով գնում եմ Սանտա Մոնիկա, չհամարձակվեցի, որպեսզի ծաղրի չենթարկվեմ)

Բայց ես հասա: Իմ ընկերները նույնպես իմ պատճառով ամբողջ օրը անցկացրին օվկիանոսի ափին եւ նույնիսկ առաջարկեցին գիշերել այնտեղ, բայց ես հրաժարվեցի՝ պատճառաբանելով մեքենան վերցնելու անհրաժեշտությունը... եւ այստեղ սկսվեց ամենահետաքրքիրը:

Արեւը հարավային ոճով կայծակնային արագությամբ անցնում էր հորիզոնի հետեւը՝ թողնելով հաճելի հետհամ՝ ծովի հայելու մեջ արտացոլված անմոռանալի մուգ կարմիր մայրամուտի տեսքով: Բնության այս ռոմանտիկ երեւույթին հակառակ՝ լողափ էին հավաքվում անօթեւանները ամբողջ շրջակայքից, որպեսզի առօրյա, բայց ճաշակով ավարտեն իրենց հերթական անօթեւան օրը հենց Կալիֆոռնիայի սառչող ավազի վրա: Իսկ մենք պետք է այդ ամբողջ հավայան դրախտից ուշ-ուշ երեկոյան վերադառնայինք Ամերիկայի ամենահանցավոր թաղամաս՝ Իստ Սայդ:

«Ակորդեոն» ավտոբուսը, որն այստեղ կրում է «մետրո» հպարտ անունը, անզուսպ սլանում էր ամայի լայն փողոցներով: Ընդհանրապես, եթե Ռուսաստանում հասարակական տրանսպորտը սողում է ծայրահեղ աջ գոտիով, ապա նահանգներում դա, թերեւս, տեղաշարժման ամենառեակտիվ միջոցն է: Սկզբում մենք անցանք դաունթաունը, հետո մտանք գետտո:

Այստեղ ամեն ինչ կինոյի պես է. էժան նեոնային ցուցանակներով մեկհարկանի խանութներն արդեն փակ էին եւ քաշված էին ճաղավանդակներով ու պաշտպանիչ շերտավարագույրներով, յուրաքանչյուր խաչմերուկի յուրաքանչյուր անկյունում կախված էին սպիտակ, մինչեւ ծնկները հասնող շապիկներով սեւամորթներ, մեկը թափահարում էր ատրճանակը, մեկը խոտ էր վաճառում, մյուսները պարզապես անգործ թափառում էին: Նրանք, ովքեր արդեն ապրել էին իրենց երիտասարդությունը, պարզապես պառկած էին հենց այնտեղ՝ նրբանցքներում եւ ծածկերի տակ, փափուկ տեղավորված եւ մեկ ձեռքով կառչած իրենց թանկագին սայլակից: Այստեղ-այնտեղ լսվում էր կանչի շտապող ոստիկանական սիրենայի ձայնը: Ավտոբուսի կանգառից մինչեւ արհեստանոցի կայանատեղի պետք էր ոտքով քայլել տասնհինգ րոպե: Նախապես մենք լավ սերտել էինք բոլոր շրջադարձերը:

Ահա մեզ իջեցրին եւ թախծալի հայացքներով ճանապարհեցին: «Մետրոյում» այդ ժամանակ արդեն չէին մնացել նույնիսկ սպիտակ անօթեւաններ, լավագույն դեպքում՝ լատինոներ: Մենք սեղմեցինք բռունցքները եւ արագ քայլերով շարժվեցինք ոչ թե ճանապարհով, այլ տների միջեւ ընկած նրբանցքով, այնտեղ ավելի քիչ էր հավանականությունը անախորժությունների մեջ ընկնելու, առավել եւս, որ ուսիս նոութբուք կար, իսկ ընկերության մոտ՝ 3 ֆոտոխցիկ: Բայց ամեն ինչ բարեհաջող անցավ, մենք հանդիպեցինք միայն մեկ խաղաղ անօթեւանի: Մենք սուզվեցինք մեր տրակտորի մեջ եւ սլացանք դեպի հարավ՝ դեպի մեքսիկական սահման:

P.S. Իմ խոսքերի հաստատում՝ լուսանկարները մեկ համակարգչից մյուսը տեղափոխելիս ես անհետ կորցրեցի Լոս Անջելեսի բոլոր լուսանկարները եւ Լաս Վեգասի լուսանկարների մի մասը: Ներողություն խնդրում եմ ինձ: