Հիշողությունները խճճվելու, իրենց յուրահատուկ հոտն ու համը կորցնելու հատկություն ունեն: Դրանք պետք է գրի առնել հենց ստացման պահին, այլապես դրանք կդառնան անհամ: Դրանք բաղկացած են մտքերից, զգացմունքներից, անցողիկ զգացողություններից: Երբ դուք բարձրաձայն արտասանում եք հիշողությունները, մտքերը հետապնդվում են հարյուրավոր այլ մանրուքներով, որոնք երբեմն այնքան դժվար է որսալ: Ավելի դժվար է այդ ամենը միասին հավաքելը: Մանկության տարիներին շատերը տուփ ունեին իրենց լավագույն խաղալիքների կամ գտած ավարների համար: Հիշողություններ հավաքելը շատ նման է նրան, երբ դուք ձեր գանձերը դնում եք մեծ զարդատուփի մեջ: Սկզբում հիշողությունները քիչ են, դրանք հազիվ են ծածկում տուփի հատակը, բայց մի օր այն անպայման լցվում է մինչեւ եզրերը, եւ դուք վերցնում եք նորը:

Այս ամառվա համար ես նոր տուփ ունեմ: Եվ ես թույլ եմ տալիս ձեզ նայել դրա մեջ:

Կարծում եմ, որ ռեստորանի եւ դրա սեփականատերերի մասին հիշողությունները կմնան ամենավերեւում: Ռեստորանը կոչվում է Cuban Revolution Restauraunt & Bar:

Ես այն հարմարավետ չէի անվանի: Սա կարմիր աղյուսից հին ծխախոտի գործարան է, առաստաղին հաստ երկաթե խողովակներ են, իսկ աղյուսե պատերին կախված են ռետրո աստղերի պոպ-արտ նկարներ, ինչպիսիք են Մերիլին Մոնրոն, Ջոն Լենոնը, Չե Գեւարան եւ Ջոն Քենեդին: Աղյուսե պատերն ինձ համար ամենաքիչ գրավչությունն ունեն, բայց մեզ բացատրեցին, որ ամերիկացիների մոտ դա նորաձեւ է, նրանք հսկայական գումարներ են վճարում, որպեսզի իրենց տանը պատերի փոխարեն աղյուսե պատ լինի: Ինչպես թմրամոլների որջում, ազնիվ խոսք:

Համեստ փայտե սեղաններն ու աթոռները կասկած չեն թողնում, որ սա այնուամենայնիվ բար է, այլ ոչ թե էլեգանտ ռեստորան, որտեղ սպիտակ ֆրակներով մատուցողները բուրավետ ուտելիք են մատուցում կլոր բյուրեղապակյա սկուտեղներով: Այստեղ էլեգանտության ժամանակը չէ, մատուցողները հագած են խիստ սեւ: Նրանք գիսաստղի պես վազում են խոհանոցով եւ ռեստորանով, սոուսներ եւ սերուցք են կաթեցնում իրենց վրա, թափում են ջուր եւ կոկտեյլներ: Սպիտակ գույնը, ի տարբերություն սեւի, բավականին պահանջկոտ է:

Ընդհանուր գունային գամման սեւ-կարմիր է, բայց ամեն ինչ բավականին զուսպ է, ոչ գոռգոռացող: Գիշերը սեղաններին մոմեր են վառում:

Խոհարարներն ու մատուցողները խոհանոցում երաժշտության տակ սալսա են պարում, ուտելիք են նետում, սոուս են ցողում: Այստեղ հյուսիսային նահանգների բնիկ ամերիկացիներ գրեթե չկան, մեծ մասամբ Իսպանիայի կամ Հարավային Ամերիկայի աղմկոտ եւ խառնվածքային բնակիչներ են: Կարծում եմ՝ մենք նրանց դուր ենք գալիս:

Զարմանում են, որ մենք Ռուսաստանից ենք, խնդրում են մեզ սովորեցնել նրանց ռուսերեն բառեր: Խոհարարն ու բարմենը մեզ հյուրասիրում են սենդվիչներով, Լուիս անունով տղան անընդհատ հարցնում է, թե արդյոք մենք ուզում ենք խմել եւ մեզ սոդա կամ ջուր է լցնում: Ամերիկացիները գրեթե բոլորը խմում են սառույցով կամ տարբեր համերով սոդա: Նաեւ Հյուսիսային Կարոլինայի բնակիչները նախընտրում են ՇԱՏ քաղցր սառը թեյ: Հաստատ հիշում եք ճաշարանի զզվելի դպրոցական հեղուկը, որը կրում էր «քաղցր թեյ» հպարտ անունը: Ջուրը նստվածքի համ ունի, շաքարը բարձրանում է մինչեւ բաժակի կեսը:

Հինգշաբթի օրերին մարդաշատ է լինում: Սալսայի հատուկ մարզիչը առաջարկում է բարելավել պարի մակարդակը: Շատերը բավականին լավ են պարում, երեւի ամեն հինգշաբթի գալիս են այստեղ: Սեղանները միացվում են, դրանցից ստեղծվում է ցանկապատի նման մի բան, որտեղ մուտքի մոտ նստում է մի աղջիկ եւ առանձին վճարի դիմաց տոմսեր է տալիս:

Սա նորմալ է, եթե դուք մտել եք խանութ եւ երկու րոպեում հասցրել եք ծանոթանալ գանձապահի հետ եւ իմանալ, որ նրա հորեղբայրը չի գա նրա քառասնամյակի տոնակատարությանը, որովհետեւ Փուշիստիկ անունով շունը սատկել է ծերությունից:

Ես նույնիսկ չգիտեմ, թե որն է ավելի մարդկային՝ ռուսների անկեղծ անտարբեր դեմքերը, թե ամերիկացիների կեղծ բարյացակամ ժպիտները, որոնք նրանք նվիրում են ձեզ առանց մտածելու: Փորձեք Ռուսաստանում խոսել գանձապահի հետ մամուլի կրպակում կամ բանջարեղենի կրպակում, ամենայն հավանականությամբ, վրդովված հայացքը կհետապնդի ձեզ մինչեւ դուռը, իսկ տանը դուք դեռ ոչ մեկ անգամ կեփեք չար աչքից դեղամիջոց:

Մենք առաջին անգամ էինք պրակտիկա անցնում: Ինձ նշանակեցին Կրուզ անունով տղայի օգնական: Նա թխամաշկ է, մոնղոլոիդ դիմագծերով եւ նեղ աչքերով, նման է թաթարի: Յուրաքանչյուր ականջում կա ականջօղ, որոնք նայվում են որպես մեծ ադամանդներ: Ականջի հետեւում միշտ գրիչ է մնում: Ամեն ինչ գրում է գունավոր ստիկերների վրա: Բավականին ճարպկորեն է աշխատում այդ գունավոր թղթերի կույտի հետ, հիշում է, թե սեղանի վեց այցելուներից ով է պատվիրել Red Stripe գարեջուր, ով՝ կուբայական սենդվիչ: Նա շատ անհանգիստ է, ամեն ինչ փորձում է անել ավելի արագ, քան կարող է, շտապում է: Լույսի արագությամբ սեղմում է մենյուով համակարգիչը եւ միշտ սխալվում է: Բացում է դուռը ազդրով, երբ ձեռքերը զբաղված են եւ ճանապարհին բացատրում է ինձ, թե այստեղ ամեն ինչ ինչպես է կազմակերպված: Փորձում եմ հարմարվել նրա ռիթմին, օգնում եմ բաժակների մեջ սառույցի խորանարդներ լցնել եւ ձողիկներ եմ խրում:

Ավելի ուշ պարզվեց, որ նա ապրելու համար շտապում է ոչ իզուր: Կարծես թե ուրախ մարդ է, հումորի զգացումով, հետեւում է իր ծիածանագույն ստիկերներին, իսկ նա քաղցկեղ ունի: Մեր Մերին ասում է, որ ինքն է զանգահարել բժշկին, որը նշանակում է նրա դեղերը, որպեսզի իմանա, թե որքանով է նա դեռ աշխատունակ, որպեսզի ավելորդ անգամ ցավ չպատճառի նրան նման հարցերով: Նա իրեն շատ լավ է պահում, նույնիսկ մտածել չի կարելի, որ նրա հետ ինչ-որ բան այն չէ:

Երկար աշխատանքային օրից հետո մեզ առաջարկում են ռեստորանում պատվիրել այն ամենը, ինչ կցանկանանք: Մենյուում քիչ է սովորական ուտելիքը, այնտեղ չկա ոչ մի եվրոպական բան: Բոլոր անունները գրված են իսպաներենով, շատ բանջարեղեններ ես կյանքումս առաջին անգամ եմ տեսնում: Տարբեր կուբայական բաներ, օրինակ՝ Maduros կոչվող ուտեստը տապակում են եռացող լավայի նման յուղի մեջ: Բանջարեղենը, որից այն պատրաստվում է, գրեթե բանան է, բայց հոտը այլ է, ավելի խոտային: Այն հաճելիորեն հալվում է բերանում, հատկապես երբ այն թաթախում ես սառը թթվասերի մեջ:

Մենք հանգստանում ենք, գոռում ենք ջրի մեջ եւ ցողում ենք, շատերը զարմանքով նայում են մեզ: Նրանք իրենք պառկում են սպիտակ պլաստիկ պառկելաթոռների վրա առանց սրբիչների, քսվում են յոթանասուն պաշտպանությամբ կրեմի հաստ շերտով եւ կեղծ ժպիտներ են ձգում:

Այսպիսով, մենք տեղափոխվում ենք: Մերին եւ Էդվարդը մեզ տալիս են ռեստորանի անունով շապիկներ:

Մեզ հետ հրաժեշտ է տալիս «special» տաքսա Ֆրոդոն: Ինչպես բոլոր փոքր շները, նա ուրախությունից գրեթե ծորում է: Ծայրահեղությունից ծայրահեղություն, կամ վազում է եւ կանգնում հետին թաթերի վրա, կամ թաքնվում է անկյունում եւ չի արձագանքում կանչին: Հրաժեշտի ժամանակ մեքենայի մեջ նա լիզեց քիթս:

Բրուտուսը՝ Էդվարդի եւ Մերիի երկրորդ շունը, որից մենք ինքներս վախից թաքնվում ենք սեղանի տակ, հանդիսավոր դուրս է գալիս պատշգամբից, որտեղ նրան թաքցնում են տերերը: Նա չի սիրում հյուրեր ընդունել: Մի անգամ նա մեզ հետ այնքան էլ բարյացակամ չվարվեց՝ բարձր հաչոցով մեզ դուրս վանելով ավտոտնակից: Մենք նրան ներեցինք, շոյեցինք, իսկ նա կեցվածք ընդունեց տեսախցիկի համար:

Այստեղ մեզ ապաստան տվեցին, եւ մենք մեզ զգում էինք այնպես, կարծես Մերին եւ Էդվարդը մեր ծնողներն են: Մեզ ապաստան տվեցին պարզապես այնպես:

Ճամպրուկները հավաքված են, գործատուների եւ շների հետ հրաժեշտը ավարտված է: Կարելի է ապրել ինքնուրույն:

Մերին օգնում է մեզ բնակարան գտնել: Նա մայրիկի պես գնում է մեզ հետ բնակարանի վարձակալության գրասենյակներ եւ պայմանավորվում տարբեր տիկնանց հետ: Այստեղ բնակարանները եւ տները շատ թանկ են, գտանք հարմար տարբերակ, որը կոչվում է extended american hotel: Սովորաբար այստեղ կանգ են առնում մարդիկ, ովքեր ժամանակավորապես բնակարանային խնդիրներ ունեն: Հարմարությունները ավելի քիչ են, քան մեր ժամանակավոր ծնողների մոտ, բայց փոխարենը այն հիմա մերն է: Ստանդարտ հյուրանոցային համար, երկու double-մահճակալ, հեռուստացույց, պահարան-կուպե:

Կա նույնիսկ փոքր խոհանոց բարի սեղանով հենց սենյակում:

Ցերեկը մեզ պատում է խավարը եւ լռությունը, որում հազիվ լսվում է սառնարանի խամրած մռնչյունը եւ օդորակիչի հազացող ձայնը, որը կամ աշխատում է, կամ ոտքով հարված է պահանջում, որպեսզի նորից միանա: Հուսով եմ, որ մենք կկարողանանք սովորել: Այստեղ ամենուր ծառեր են եւ համեղ բուրում է խոտերով, իսկ դա արդեն լավ է: Նշանակում է՝ ապրել կարելի է: Accepted, ինչպես հիմա գրված է մեր ամերիկյան վիզայում:

Երեկոյան փողոցներում լսվում են միայն ծղրիդները: Շատ լռություն կա: Այստեղ այն չափվում է խորանարդ մետրերով:

Շապիկները, զգեստները, կրեմի տարաները, լիցքավորիչները դարակներին դասավորելուց հետո, առաջին հերթին պատին՝ մահճակալի վերեւում, փակցնում եմ երեք լուսանկար, որոնք Դաշան հոգատարությամբ դրել էր իր ձեռքով պատրաստված ծրարի մեջ:

Օտար երկրում սկսում ես կարոտել ոչ միայն մարդկանց, այլեւ հենց ռուսական ուտելիքը: Մեզ հետ բերել ենք մի քանի կիլոգրամ հնդկաձավար: Փխրուն, ջրից փափկած, հալվում է բերանում շաքարի բյուրեղների հետ միասին: Գդալով հավաքում եմ այն գոհ տեսքով: Առաջին անգամ ստամոքսում ծանրություն չկա սենդվիչներից եւ յոգուրտներից, որոնցով միայն խոզերին կարելի է կերակրել, այլ հագեցվածության զգացում: Սա ուրախության առիթ է: Գլխավերեւում տանիքը հիմա մերն է, շիլա կա, աշխատանք կա:

Առաջին հայացքից այստեղ ամեն ինչ անթերի է: Յուրաքանչյուրը ունի այն ամենը, ինչի մասին մյուսները երազում են եւ չեն կասկածում, թե որքան կործանարար են կատարյալ իրերը: Դուք ոտք եք դնում խայտաբղետ պոչի վրա՝ գայթակղված իշխող գեղեցկությամբ: Եվ ձեզ միշտ կթվա, որ այն ձեզանից առաջ է:

Իսկ ես դեռ մի քիչ կկարոտեմ: Իմ կասկածները, հրապուրանքները, տունը: Բայց մարդկանց, այնուամենայնիվ, ամենաշատը: Հիշողության թաքուն անկյուններում ազդանշանները մեկը մյուսի հետեւից բռնկվում են եւ երկար բաբախում: Դրանք հավաքվում են կերպարների, դեմքերի մեջ, երբեմն մշուշոտ, երբեմն այնքան արտահայտիչ, որ թվում է, թե դա տեսնում ես իրականում: Եվ ես փորձում եմ պահպանել դրանք, սանձել դրանց թեթեւամիտ բնավորությունը, իսկ հիշողությունները արդեն փայլում են կրունկներով, կարծես կատակելով, ծաղրելով: