Դե ինչ, կարելի է համարձակորեն սկսել նոր ճանապարհորդություն։

Ճակատագիրը մեզ նետում է Հարավային Կարոլինա՝ Միրթլ Բիչ, Դարեմից չորս ժամ հեռավորության վրա։ Այն նման է մի փոքրիկ ավանի, որտեղ պատահաբար հայտնվել է օվկիանոսը։ Տեղի երեկույթները նման են նրանց, որոնք անցկացնում են Սոբինկայի մոտակայքում գտնվող մեր գյուղում, որտեղ դիսկոտեկի մուտքը տասը ռուբլի արժե, եւ կարելի է պարել մագնիտոֆոնի տակ, իսկ երիտասարդները հագնվում են այնպիսի գույներով, կարծես նորաձեւությունը վերցրել են ճանապարհային բանվորներից։

Միրթլ Բիչում միշտ կան զբոսաշրջիկներ եւ աշխատանք։ Դարեմում երկու ամսվա ընթացքում մեզ այդպես էլ չհաջողվեց գտնել երկրորդը, եւ ամեն ինչ նրանում է, որ աշխատել ուզում են բոլորը, իսկ ռեստորանում այցելուները, որպես կանոն, ավելի քիչ են, քան անձնակազմը։ Երբեմն կարելի է տեսնել, թե ինչպես են բաց դռան կողմը նետվում մատուցողների գիշատիչ հայացքները, որոնք անելիք չունենալուց ստիպված են ձեւացնել, որ աշխատում են։ Առավոտյան 10-ից մինչեւ ցերեկվա երկուսը տեւող մեկ հերթափոխի ընթացքում մենք առավելագույնը հավաքում էինք չորս սեղան, իսկ աշխատանքային օրերին երեկոյան հերթափոխում սեղաններ կարող էին ընդհանրապես չլինել։ Ամերիկացիները ընդհանրապես չեն սիրում դուրս գալ տնից, հատկապես կիրակի օրերին։ Իսկ ահա Միրթլ Բիչում մարդիկ միշտ կան։

Սա պարապ զվարճանքների քաղաք է։ Այստեղ դուք կգտնեք եւ՛ ուրվականների տուն, եւ՛ գիշերային ակումբներ, եւ՛ բարեր ու ռեստորաններ, սերֆինգիստների ակումբներ, խաղային եւ առեւտրի կենտրոններ, օվկիանարիում եւ մի քանի ատրակցիոն։ Ամեն ինչ, ինչպես հարկն է օվկիանոսի ափին գտնվող գյուղի համար։ Ընդհանուր առմամբ, կա նաեւ մեդալի մյուս կողմը։ Ինձ համար Միրթլ Բիչը հիշողության մեջ ամրացել է որպես ապշեցուցիչ ընդարձակ օվկիանոս ունեցող քաղաք։

Տաքսուց դուրս գալիս առաջինը, ինչ հիշվում է՝ յոդի հոտն է եւ լողազգեստներով մարդիկ՝ փչովի օղակներով, գծավոր սրբիչներով եւ լողափնյա պայուսակներով։ Նրանք քայլում են ուղիղ դեպի լողափ տանող ճանապարհով։ Օվկիանոսը դեռ չի երեւում, բայց դուք որոշում եք, թե որտեղ է այն գտնվում ճայերի ճիչերից եւ նրանից, թե որ կողմն են փորձում անցնել լողազգեստներով մարդիկ։ Անհոգություն։ Այս բառը կարծես օդում է ճախրում։

Առաջին հերթին մենք մեզ համար գնում ենք նույնպիսի գծավոր սրբիչներ սերֆինգիստների խանութից։ Ընդհանրապես, այստեղ լողալու հետ կապված ամեն ինչ կոչվում է սերֆինգիստների խանութ։

Այն, ինչ ամենից շատ ապշեցրեց ինձ լողափում՝ այնտեղ հյուրանոցի տարածքների միջեւ ոչ մի տգեղ ցանկապատ չկար։ Ամերիկայում ոչ ոք արտոնություններ չունի՝ մասնավոր լողափեր գոյություն չունեն։ Ինչքան գեղեցիկ է, պարզվում է, երբ արտոնություններ չկան։ Ինչ-որ բան իրար մեջ բաժանելով՝ մարդիկ, որպես կանոն, միայն փչացնում են այն։

Այնքան էլ հեշտ չէ հաղթահարել բուռն օվկիանոսը. ուժեղ հոսանքը ձեզ նետում է ափ։ Ոչ ոք չի լողում, բոլորը միայն ջրի մեջ ցողվում են։ Եվ ոչ ոք չի փորձում հաղթահարել ալիքները՝ գորտանոցից դուրս լողալու համար։ Ջրի մեջ ես երբեք չեմ հոգնում, ամենեւին դեմ չեմ, եթե այն ծածկում է ինձ գլխով, եւ միշտ այնքան եմ լողում, որ ինձ ուշադիր հետեւում են լողափի փրկարարները։ Չեմ սիրում, երբ ոտքերը դիպչում են հատակին, իսկ դիմակ չկա՝ տեսնելու, թե ինչ կա իմ տակ։ Ավելի հարմարավետ է լողալ, երբ բոլոր կողմերից զգում ես միայն ջրի թավշյա հպումը։ Ահա եւ փրկարարը սուլում է։ Նա ունի փայտից պատրաստված բարձր թագավորական աթոռ՝ սպիտակ ներկի մնացորդներով եւ պարանոցին սուլիչ։ Նույնիսկ հեռվից երեւում է, թե ինչպես է նրա դեմքին մեծ տառերով արտացոլվել «անհանգստություն» բառը։ Այստեղի փրկարարները նույն Work and Travel ուսանողներն են, եւ ինձ թվում է, որ նրանց համար շատ սարսափելի կլինի մարդկանց փրկելը, որովհետեւ նրանք երբեք դա չեն արել։

Միրթլ Բիչի առափնյայի մոտ գտնվող տարերքի եւ խրախճանքի կենտրոն կատարած զբոսանքը ինձ շոկի ենթարկեց։ Այստեղ մարդկանց բազմություն է։ Դարեմից հետո այնքան տարօրինակ է մարդկանց տեսնելը։ Մենք վայրենացել ենք։ Դարեմում դուք զննում եք յուրաքանչյուր մարդու, որովհետեւ նա հրաշք է, իսկ եթե մթությունից հետո որեւէ մեկին տեսնեք, ապա վախից կխուսափեք նրանից։ Այստեղ հազիվ հասցնում ես միանալ քայլողների հոսքին։ Յուրաքանչյուրը շտապում է դեպի միանգամյա զվարճանքներ։

Ներսում ամեն ինչ սեղմվում է անսովորությունից, դուք ձեզ զգում եք Կոկոս կղզու վայրենու պես, որը պատահաբար հայտնվել է քաղաքակրթության կենտրոնում։ Երիտասարդները շատ են, բոլորը գունավոր, անճաշակ շապիկներով եւ հիմար գրություններով շորտերով։ Ոչ ոք ոտքերը չի քարշ տալիս, եւ բոլորը շտապում են։ Ես ցատկում եմ հագնված ծաղրածուից։ Նա սարսափելի խոզի գլխի դիմակով բահով սպառնում էր մարդկանց։ Անմիջապես հիշվում է Գոլդինգի «Ճանճերի տիրակալը» վիպակը։

Մարդիկ կանգ են առնում եւ աչքերը չորս արած նայում նրանց, ովքեր ատրակցիոնների վրա ցատկում են մինչեւ երկինք եւ ճչում։ Սա ադրենալինի մի տեսակ է նրանց համար, ովքեր իրենք վախենում են նման սուր զգացողություններից։

Սա մի քաղաք է, որտեղ «party» բառը կարող եք տեսնել գրեթե յուրաքանչյուր սյան վրա։ Ինչ վերաբերում է «parties»-ին, ես այդպես էլ չտեսա, բացի այն նմանակումից, որը փորձում էին պատկերել մարկերների գույնի շապիկներով երիտասարդները։ Սա զվարճանքի մոլի սիրահարների վայր է։ Ցավալի է, որ օվկիանոսից բացի ոչինչ գեղատեսիլ չկա։

Դիտանիվը փոքրիկ տեսարժան վայր է։ Հյուրանոցների ընթերցասրահներում կտրոններով բոլոր դարակները լցված են հատուկ առաջարկներով եւ զեղչերով, իսկ ուղեցույց գրքերում դիտանիվը առաջին էջերում է։ Այն իսկապես գրավիչ է թվում։

Հիշում եմ մեր դիտանիվը Վլադիմիրում, այն ինձ համար անվերջ թանկ է, բայց սիրտս ցնցվում է ամեն անգամ, երբ լսվում է մետաղի որեւէ ճռճռոց։ Այստեղ խցիկը ամուր փակվում է, վերեւում օդորակիչ է եւ վտանգի դեպքում կանչի կոճակ, ոչինչ չի ճռճռում, չի բզզում։ Բայց ինչպիսի հիասթափություն։ Պարզապես մոխրագույն ավազ, մոխրագույն երկինք, մոխրագույն քաղաք եւ մոխրագույն օվկիանոս..

Լողափում մարդիկ շատ քիչ էին, որովհետեւ այդ օրը անձրեւ սկսվեց։ Այն սկսվեց աստիճանաբար, սկզբում շրշյունով, տատանվելով, հետո զգուշավոր թակոցով, որը վերածվում էր աղմուկի, հետո այն համարձակվեց թմբկահարել եւ թակել, իսկ վերջում արդեն այնքան ուժգին էր հարվածում, որ կաթիլները ասֆալտից ցատկում էին գնդակների պես։ Մարդկանց դա դուր չեկավ, նրանք գծավոր սրբիչները փաթաթեցին խողովակի պես, շտապելով սողում էին ավազի վրա, բռնում լողափնյա պարագաները, ծալում սերֆինգիստների խանութում գնված աթոռները եւ փորձում թաց ոտքերը մտցնել հողաթափերի մեջ։ Բոլորը շատ դժգոհ դեմքեր ունեին, եւ ինձ թվում է, որ նրանք հայհոյում էին միմյանց, կարծես եղանակը նրանց ակնթարթորեն չարացրել էր, թեեւ մեկ րոպե առաջ նրանք բոլորը պառկած էին իրենց գծավոր սրբիչների վրա՝ հանգիստ դեմքերով։ Բարձրությունից դա շատ լավ էր երեւում։ Դիտանիվը պտտեցին, երեւի, հինգ անգամ։ Ես վախենում էի, որ մեզ կպտտեն ընդամենը մեկ անգամ, իսկ մեկ անգամում չես հասցնի նույնիսկ օվկիանոսը տեսնել։

Եվ ինձ ինչ-որ կերպ տխուր դարձավ այն, որ մի քաղաքում, որտեղ կա այսպիսի հրաշալի օվկիանոս, ոչինչ չեն կառուցել դրան արժանի... Վերջին շրջանում ես խորապես մտածեցի այդ մասին։ Աշխատողները կանգնեցրին դիտանիվը, բացեցին ապակե դուռը եւ մեզ բաց թողեցին անձրեւի իշխանության տակ։ Ոտքերս ինձ տարան ափի երկայնքով։ Ես այնտեղ գրեթե մենակ էի, որովհետեւ բոլոր մարդիկ վախենում էին թրջվել։

Նրանք արդեն բոլորը նստած են հարմարավետ սրճարաններում եւ վիլլաներում եւ եռացող ջուր են լցնում սուրճի բաժակների մեջ, նայում պատուհանից եւ մտածում, թե ինչքան հրաշալի է, որ նրանք տաք սուրճ են խմում, իսկ դրսում անձրեւ է գալիս։ Սա նույնն է, ինչ թեյ խմել եւ նայել, թե ինչպես է ինչ-որ մեկը լաց լինում, եւ նույնիսկ նրա հետ չլացել ընկերակցության համար։ Անձրեւի ժամանակ իմ տրամադրությունը միշտ վատ է լինում, ոչինչ չեմ կարող անել դրա հետ։

Ես հասա փայտե ծածկին, որը նման էր խրճիթի։ Երբ եղանակը լավ էր, ես ուզում էի բարձրանալ այդ ծածկի վրա։ Ընդհանրապես, դրա վերեւում ռեստորան կա, եւ այն նույնիսկ աստիճաններ ունի, եւ այն հատուկ այնպես է արված, որ կարծես դու օվկիանոսին նայում ես վերեւից ներքեւ, եւ դրա համար մարդիկ ավելի շատ գումար են վճարում։ Ես հողաթափերս մոռացա ներքեւում եւ վազեցի փայտե ճանապարհով։ Իսկ ճանապարհի մեջ մեխեր են խփված, արեւից դրանք այնքան են տաքացել, որ ես հերթով ցատկում էի մեկ ոտքի վրա, ինչպես դասական խաղում։ Հետո էլ նստեցի փայտի վրա եւ ոտքերս թափահարում էի։

Ծածկի խորքում թաքնվել էր հնդիկների մի ընտանիք, նրանք սրբիչներ էին փռել եւ աշխույժ զրուցում էին իրենց լեզվով։ Ջրի մոտ փոքրիկ աղջիկը խաղում էր ալիքի հետ, իսկ նրա ծնողները անհանգիստ հետեւում էին նրան։ Ճայերը ժամանակ առ ժամանակ դիպչում էին օվկիանոսին, կարծես մրցում էին ամենափափուկ վայրէջքի համար։ Անձրեւից ավազի վրա դրոշմվել էին բազմաթիվ մանր կետեր, ինչպես գնդակներից։

Իսկ հետո ես տեսա օվկիանոսի պատուհանը։ Սա այն բաներից է, որոնց մասին մտածում ես «վայ»։ Փայտե ճյուղերից պատրաստված իսկական պատուհան, իսկ դրա տակ ալիքներ են ցողվում, սյուների մոտ դասավորության պատճառով դրանք թվում են քառակուսի, ինչպես աստիճաններ։ Ես շատ էի ուզում նման աստիճաններով իջնել օվկիանոս, բայց ալիքներն այնքան ուժգին էին հարվածում սյուներին, որ մի քիչ սարսափելի էր։

Ես մեջքով հենվեցի փայտին եւ կանգնեցի այդպես երեսուն րոպե, իսկ անձրեւի թմբկահարությունը չէր դադարում ոչ մի վայրկյան։ Հետո ես հեռացա ծածկից եւ քայլեցի դեպի հյուրանոց։ Ինձ արդեն միեւնույնն էր՝ թրջվել, թե ոչ, կարծես նոր էի դուրս եկել ցնցուղից։

Ինչ-որ մեկը կանչեց ինձ եւ ձեռքով արեց։ Սա ինչ-որ սերֆինգիստ էր, հիշում եմ, որ նա ուներ դեղին տախտակ եւ նույն գույնի շորտեր։ Նա ասաց «You are beautiful in the rain», եւ ես հազիվ լսեցի նրա խոսքերը անձրեւի աղմուկի պատճառով։ Նա ժպտաց եւ անցավ կողքով՝ մոխրագույնի ֆոնին առանձնանալով որպես դեղին բիծ։

Եվ ես չհասցրի նրան ժպտալ ի պատասխան, որովհետեւ խորապես ընկղմվել էի իմ մտքերի մեջ, բայց ինձ թվում է, որ նա նկատեց եւ չնեղացավ, իսկ հետո նաեւ հետ շրջվեց։ Մի վայրկյան ես ինձ զգացի ամերիկյան հոլիվուդյան ֆիլմում։

Հետո ես առաջին անգամ կյանքում եղա իսկական ակվարիումում։

Ես դրանից ոչինչ հատուկ չէի սպասում, նույնիսկ պատրաստ էի հիասթափության, ամեն դեպքում։

Ակվարիումի օվկիանոսային ջրերի ամենաանսովոր հյուրը մեդուզաներն էին։ Նրանք արդեն կես միլիարդ տարեկան են, ավելի հին, քան օվկիանոսի բոլոր էակները։ Մյուս կենդանիները պարզապես մահացել են։ Մեդուզաները չունեն ո՛չ ոսկորներ, ո՛չ ուղեղ, ո՛չ սիրտ, ո՛չ արյան շրջանառության, ո՛չ շնչառական, ո՛չ արտազատման համակարգեր։ Բայց ինչ-որ բան թույլ է տալիս նրանց լինել մոլորակի ամենատարածված անողնաշարավորները, իսկ նրանց պոպուլյացիաները արագ աճում են՝ աստիճանաբար նվաճելով համաշխարհային օվկիանոսը։ Խորանարդ մեդուզայի խայթոցը կարող է մարդուն սպանել ընդամենը մի քանի րոպեում։ Այս ծովային հրեշների երամները կարող են դուրս մղել կյանքի բազմաթիվ ձեւեր։ Մեդուզաները չափազանց ագահ են եւ ձկներին մարսում են կենդանի վիճակում։ Նրանց շոշափուկները լցված են մահացու վտանգավոր թույնով։ Այնքան մահացու, որ այն չի կարելի համեմատել երկրի վրա ոչ մի թույնի հետ։ Կարիճների թույնը ազդում է նյարդային համակարգի վրա, իժերի թույնը քայքայում է արյունատար անոթները, սարդի թույնը կարող է առաջացնել մանր հյուսվածքների վնասվածք, իսկ մեդուզայի թույնի ազդեցության տակ բոլոր ազդեցությունները դրսեւորվում են միանգամից։ Իսկ բյուրեղյա հրեշների հետ բախումից հակաթույներ դեռ չեն հորինվել։ Մեդուզաների շոշափուկները հարպուններ են, որոնք ներծծվում են զոհի հյուսվածքի մեջ, եւ արյան բջիջները անմիջապես պայթում են։

Բայց երկրի վրա ոչ բոլոր մեդուզաներն են այդքան վտանգավոր։ Օրինակ, «ծովային եղինջը», որը մենք տեսանք ակվարիումում, մարդու համար սպառնալիք չի ներկայացնում։

Նրանք լողում էին որպես մարող հրեղեն երկնաքարեր։ Նրանց հմայիչ թափանցիկ ոլորտը կծկվում եւ ուղղվում էր, երբեմն թաքնվելով խորը կապույտ գույնի իլյումինատորում, երբեմն նորից հայտնվելով...

Փյունիկ թռչունը սլանում է դեպի կապույտ երկինք։

Հսկայական հզորության հսկայական միջուկային պայթյուն դանդաղ շարժման մեջ։ Ամբողջ տիեզերքը ծնվում է ձեր աչքի առաջ, կարծես ինչ-որ այլմոլորակային, անկենդան, ոչնչի չենթարկվող բան։

Սա թվում էր ամբողջ ակվարիումի ամենագրավիչ վայրը. մարդիկ հերթ էին կանգնում, փոքրիկ երեխաները քթերը հպում էին ապակուն, իսկ մայրերը հառաչանքով փորձում էին նրանց քաշել։

Բոլորը մեդուզաների մեջ զգում էին իրենց համար ինչ-որ հատուկ բան... Բոլոր կողմերից լսվում էին միայն չթաքցված հիացմունքով «jelly fish.. jelly fish..» բացականչություններ։ Նրանցից բոլորը վախենում եւ հարգում էին, որովհետեւ նրանք փոքրիկ ակվարիումում իրենց պահում էին այնքան վեհաշուք, կարծես նրանք սովոր էին հանդիսատեսին, կարծես նրանց միեւնույնն էր, կարծես կատարում էին ինչ-որ ծես...

Օվկիանոսը միշտ կմնա չբացահայտված հանելուկ։ Այն չափազանց մեծ է գրկելու, այն ամբողջությամբ ընդգրկելու համար։ Երբեմն մեզ թվում է, որ մենք նվաճում ենք այն, բայց իրականում հենց նա է թույլ տալիս մեզ լինել իր տիրույթներում, մի քիչ հյուրընկալվել։ Եթե մենք ուշանում ենք, ապա նա իրեն սպասեցնել չի տալիս եւ օվկիանոսային հզորությունը թափում է ամբողջ գյուղերի, ավանների, քաղաքների եւ ափերի վրա։

Աշխարհը մեր առջեւ հայտնվում է հսկայական օվկիանոսի տեսքով։ Յուրաքանչյուրը լողում է իր նավակով։

Մեկինը դիմանում է բուռն քամիներին եւ փոթորիկներին, մեկինը ցրվում է փշուրների ցանկացած վատ եղանակից։ Ոմանք հակառակվում են օվկիանոսին եւ լողում հոսանքին հակառակ։

Երեխաները դեռ չեն սովորել լողալ հոսանքի ուղղությամբ կամ հակառակ։ Նրանք սուզվում են խորությունը։ Մեծահասակները չեն սուզվում, որովհետեւ չեն սիրում, երբ մազերը աղից սպիտակ են, երբ սառը ջրից ոտքերը ցավում են, եւ երբ ջուրը քայքայում է աչքերը։ Նրանք չեն սիրում, որովհետեւ ՎԱԽԵՆՈՒՄ ԵՆ։ Որքան էլ ամուր լինի նրանց նավը, նրանք վախենում են նույնիսկ նայել ստորջրյա աշխարհին։ Մեծահասակները նայում են առաջ կամ հետ են նայում։ Ինչ կա այնտեղ՝ նավակողից այն կողմ, նրանց ընդհանրապես չի հետաքրքրում։ Կյանքի օվկիանոսը նրանք համարում են իրենց համար բացահայտված, թեեւ իրականում ոչինչ չգիտեն դրա մասին։ Երեխաները կռահում են, որ իրենք դեռ հեռու են աշխարհը ճանաչելուց եւ ամեն կերպ փորձում են ավելին իմանալ դրա մասին։ Ճիշտ է, մեծահասակ դառնալով՝ մտածում են, որ հասել են նպատակին եւ դադարեցնում են որոնումները... Նրանք իրենց ստորջրյա դիմակները դնում են հեռավոր անկյունում, գունավոր ձկներին կերակրում կատուներին եւ դադարում են լսել ծովի աղմուկը մեծ խեցիների մեջ։