Ես երբեք չեմ մոռանա Նյու Յորքի մասին իմ առաջին տպավորությունը։ Այդ երկնաքերերին առաջին անգամ նայելուց հետո... Հիշում եմ՝ ընկերուհուս հետ լիովին շփոթված թափառում էինք քաղաքի մետրոյում՝ քարտեզները ձեռքներիս, լիովին տարված միայն «ինչպե՞ս հասնենք մեր հոսթել» մտքով, երբ մետրոյից դուրս գալիս բառացիորեն քարացանք տեղում։ Երբ գլուխդ բարձրացնում ես ու առաջին անգամ տեսնում ես այդ հսկայական քարե կառույցները, որոնց վերջը երկնքում չի երեւում, դա ինչ-որ անհավանական եւ աննկարագրելի բան է։ Ինչքա՜ն երջանիկ էինք մենք այն ժամանակ։

Ավելի ուշ, երբ արդեն սովորում ես այդ մթնոլորտին՝ աղմուկին, ուժեղ հոտերին, շուրջդ գտնվող գունեղ եւ այնքան տարբեր մարդկանց, դա այլեւս այդքան անսովոր չի թվում։ Բայց օտարերկրացուն իր ցնցող տեսքով ցնցելու եւ շոկի ենթարկելու կարողությունը՝ դա Նյու Յորքից չես խլի։

Արդեն մթնում էր (մենք ժամանել էինք ցերեկվա ժամը 3-ին, բայց օդանավակայանի իրարանցումը եւ քաղաք հասնելու ճանապարհը շատ ժամանակ խլեցին, այնպես որ այս ամենը տեղի էր ունենում երեկոյան ժամը 8-ի սահմաններում), մենք պետք է հնարավորինս շուտ գիշերակաց գտնեինք։ Մենք շտապում էինք նախանշված երթուղով՝ միաժամանակ լուսանկարելով ամեն ինչ մեր ճանապարհին եւ բերաններս բաց՝ դիտելով այն, ինչ մեր 360 աստիճան տեսադաշտում էր։ Այդ ժամանակ մենք հասկացանք մի հրաշալի բան՝ ինչքա՜ն հաջողակ էինք, որ մեր ուղեբեռը ժամանակին չէր ժամանել։ Այո՛, այո՛, այն, ինչ սկզբում մեզ ողբերգություն էր թվում, մի քանի ժամ անց վերածվեց ակնհայտ առավելության։ Դրա շնորհիվ մենք կարողացանք արագ եւ թեթեւ հասնել անհրաժեշտ վայր՝ զուգահեռաբար վայելելով Մանհեթենի ճարտարապետական գեղեցկությունը։ Իսկ այդ երեկո մենք ստիպված էինք բավականին շատ քայլել։ Մեր սխալն այն էր, որ նախապես հոսթելում տեղ չէինք ամրագրել։ Հույսներս դրել էինք պատահականության եւ «տեղում կերեւա» մտքի վրա։ Սա ստիպեց մեզ մի քիչ նյարդայնանալ, քանի որ մեր նախնական նախանշած հոսթելն այդ երեկո արդեն լեփ-լեցուն էր, իսկ ժամանակն արդեն 9-ի սահմաններում էր (միանգամից նշում՝ ոչ բոլոր հոսթելներն ունեն շուրջօրյա վարչակազմ. այն հոսթելում, որտեղ մենք հետագայում կանգ առանք, գրանցումը մինչեւ երեկոյան 10-11-ն էր)։

Կրկին մետրո նստելով՝ մենք չէինք կարողանում հասկանալ, թե կոնկրետ որ կայարանում պետք է իջնենք, եւ այդ ժամանակ մեզ մոտեցավ մի կին (կարծես արդեն երկար ժամանակ հետեւում էր մեզ)։ Նա իր ընկերուհու հետ առաջարկեց օգնել մեզ՝ զուգահեռաբար ակտիվորեն հարցնելով, թե ովքեր ենք եւ որտեղից։ Իմանալով, որ Ռուսաստանից ենք, կինն ավելի ոգեւորվեց, ասաց, որ ինքն էլ է եղել Սանկտ Պետերբուրգում եւ չափազանց տպավորված է եղել այդ քաղաքի գեղեցկությամբ։ Հետո մենք բավականին երկար եւ հաճելի զրուցեցինք, մինչեւ նրանք մեզ հասցրին անհրաժեշտ խաչմերուկ, որտեղ էլ հրաժեշտ տվեցինք։ Այդ ժամանակ մենք արդեն երեկոյի ընթացքում երկրորդ անգամ զարմացանք ամերիկացիների բաց լինելուց եւ շփվող լինելուց։ Դրան հետագայում նույնպես արագ ես սովորում՝ երբ շուրջդ բոլորը չափազանց քաղաքավարի են, ժպտերես, երբ հայացքներիդ հանդիպելիս անծանոթ մարդը կարող է հանգիստ ասել «Hi! How are you?»։ Ճիշտ է, իհարկե, ոչ Նյու Յորքի պես մեգապոլիսներում, որտեղ կյանքի խելահեղ տեմպ է, բայց ավելի համեստ քաղաքներում՝ հանգիստ։ Իսկ մեգապոլիսներում էլ ցանկացած անծանոթի հարցով կամ խնդրով դիմելիս՝ առանց պատասխան օգնության հաստատ չես մնա։ Այդպիսին է մենթալիտետը։

Սակայն ամերիկյան նման հաղորդակցականության հակառակ կողմն էլ կա։ Ծանոթ մարդուն դեմքին ժպիտով «Hey! How are you doing?», «What's up?» եւ այլն արտահայտություններով դիմավորելիս՝ ամերիկացին քեզանից պատասխան չի սպասում։ Սա պարզապես քաղաքավարության ընդունված տուրք է։ Նրանց հազիվ թե իսկապես հետաքրքրում է, թե ինչպես ես ապրում, ուստի «I'm fine, thanks»-ից բացի ուրիշ ոչինչ չեն սպասում։ Այդ պատճառով շուրջդ բոլորի մոտ ամեն ինչ «լավ» է եւ բոլորը ժպտում են, նույնիսկ եթե իրականում մարդը հուսահատության եւ խորը դեպրեսիայի մեջ է։ Նման երկդիմությունը սկզբում հունից հանում է. «Ինչո՞ւ ընդհանրապես հարցնել, թե ինչպես են գործերս, եթե ինձանից նույնիսկ պատասխան չեն սպասում»։ Անկեղծություն չկա, իրական բացություն չկա, ամեն ինչ ձեւական է։ Բայց հետո հասկանում ես, որ չբողոքելը եւ հանդիպելիս զրուցակցի վրա քո բոլոր խնդիրները չթափելը ամենավատ որակը չէ, իսկ շփման մեջ լավատեսությունն ու թեթեւությունը ցանկանում ես որդեգրել։

Նյու Յորքում մեր հետագա 2 օրերը (եւ սեպտեմբերին եւս 4-ը) հրաշալի անցան՝ Կենտրոնական այգում անցկացրած դանդաղ նախաճաշեր, China-town, Բրուքլինի կամուրջ, Times square, Empire State building, Wall street - ես ձեզ չեմ նկարագրի, թե որքան լավն են այդ վայրերը։ Որովհետեւ կարծում եմ, որ ավելի լավ է մեկ անգամ տեսնել, քան 100 անգամ լսել։ Դրանք այցելելիս իմ ապրած հույզերը ձեզ փոխանցելու իմ բոլոր փորձերը չեն փոխանցի բոլոր տպավորությունների նույնիսկ 1/1000-րդ մասը։ Այնպես որ, անցնեմ ամենակարեւորին;)