«Hey, you, come to me, I want to tell you something!»

• երբ Ռիկն այս արտահայտությամբ կանչում էր ինձ, ես արդեն գիտեի, թե ինչ է լինելու շարունակությունը՝ «there’s always something to do»։

«Բախա»-ում՝ Բեթանիի Garfield Pkwy-ի վրա գտնվող մեքսիկական «ռեստորանում» աշխատանքային առաջին օրը ինձ համար փոքրիկ դժոխք էր. հունիսի վերջ, բուրիտոների, նաչոսների եւ բուրգերների համար հերթ կանգնած հաճախորդների բազմություն, ինձ պես ուսանողներ, որոնք վազվզում էին դահլիճում, եռանդով սրբում սեղանները եւ հայացքներ նետում սալսա-բարին՝ արդյոք պետք չէ՞ «refill» անել, մենեջեր Միգելը, որը ստուգում էր իր ֆեյսբուքյան պրոֆիլը, եւ, բուն էությամբ, ես՝ կանգնած սուրճի մեքենայի մոտ, ինչպես արձան, եւ մտածում էի՝ արդյոք որեւէ մեկը կբացատրի՞ ինձ, թե որն է իմ գործառույթը այս խելահեղ մեխանիզմում, թե՞ ոչ։

Տեսնելով, որ ես պրոստրացիայի մեջ եմ, ուկրաինուհի Յուլյան առաջարկեց օգնել. «Այսպես, ես հիմա ամեն ինչ ցույց կտամ։ Իհարկե, ամեն ինչ միանգամից չես հիշի, բայց ես քիչ ժամանակ ունեմ, այնպես որ փորձիր չդանդաղել. սա...» Նա պատմեց ինձ, որ սուրճը պահվում է սուրճի մեքենայի տակ գտնվող դարակում, որ coffee-pots-ը միշտ պետք է լիքը լինեն, որ ըմպելիքների համար նախատեսված մրգերը դրված են այնտեղ, պլաստիկ բաժակները, պատառաքաղներն ու դանակները՝ այնտեղ, որ սոդայի մեքենայի համար սառույցը տեղափոխվում է հսկայական դույլերով՝ «միանգամից երկուսը վերցրու, Ռիկը չի սիրում, երբ մենք մեկ-մեկ ենք տանում՝ պետք է ժամանակ խնայել», որ աղբը միշտ պետք է դուրս հանված լինի, սեղանները՝ մաքուր, սալսա-բարը՝ ստուգված, զուգարանները՝ լվացված, որ նրանք աշխատում են հերթափոխով՝ 3 հոգի առավոտյան, 3-ը՝ երեկոյան, որ... Այնուհետեւ ուղեղս սկսեց խափանվել։ «Կվարժվես։ Գլխավորը՝ մի կանգնիր տեղում», - ավարտեց Յուլյան, - «եւ եթե ինչ-որ բան չգիտես՝ հարցրու»։

Սա նրա երկրորդ ամառն էր Նահանգներում, երկրորդ ամառը «Բախա»-ում։ Թվում էր, թե այս մանրանկարչական աղջիկը ռոբոտ է, ծրագրավորված օրական 14 ժամ աշխատելու եւ ուրիշներին հուշելու, թե որքան աննշան են նրանք։ Նա իրեն «մենեջեր» էր անվանում, կարճ շորտեր էր հագնում, դահլիճում տեղաշարժվում էր՝ ետույքը օրորելով, ժպտում էր բոլոր 32 ատամներով, ամերիկյան ձեւով զանգվածային «all riiight» արտաբերելով, կանգնած դրամարկղի մոտ, ծիծաղում էր Ռիկի ամենաանհաջող կատակների վրա եւ դրանով իսկ նվաճում ուշադրություն, պաշտամունք եւ բարձր աշխատավարձ։

Ես նրա լիակատար հակապատկերն էի՝ դանդաղ էի ներգրավվում աշխատանքային գործընթացի մեջ, անընդհատ ինչ-որ բան խառնում էի եւ կտրականապես խուսափում էի դրամարկղի մոտ աշխատելուց՝ վախենալով կանգնեցնել հերթի շարժը մենյուի էկրանի սխալ կոճակին իմ մեկ «հպումով»։

Մեկ շաբաթ աշխատելուց հետո ես դժվարությամբ սովորեցի «ռեստորանի» ամբողջ տեսականին եւ սկսեցի սնունդը տեսակավորել սկուտեղների վրա «էքսպո»-ում։ «Բայց չէ՞ որ ես գլուխ եմ հանում, - մտածում էի ես, - uno-burrito՝ այստեղ, spinach salad, kid mac and cheese՝ այնտեղ, nachos, tres-burrito եւ cheesy quesadilla՝ գեր, ժպտերես ամերիկացու համար»։ Ինձ թվում էր, որ այս վայրը նույնիսկ սկսում է ինձ դուր գալ։ Բայց եթե քեզ այդպես է թվում, դա ամենեւին չի նշանակում, որ քո բոսը նույն կարծիքին է։ Ռիկը...

Ռիկը «Բախա»-ի հիմնադիրն ու սեփականատերն է։ Տղաները եւ մենեջեր Միգելը իրար մեջ նրան անվանում էին «սուկիտոս», աղջիկները պատմում էին, որ յուրաքանչյուր ուսանողուհու, որ աշխատել է նրա մոտ, նա հասցրել է արցունքների, իսկ Ջեյսոնը՝ իմ ամերիկացի ծանոթը, մի անգամ կատակեց, որ բավական է պարզապես նրա անվան առաջին «r»-ն փոխել «d»-ով, որպեսզի բացվի այս մարդու ողջ էությունը։ Ես լսում էի եւ աչքերս թարթում՝ մի՞թե ճիշտ է։

Հուլիսի կեսերին «Բախա»-ի այցելուների քանակը սկսեց գերազանցել սահմանը։ Ես ֆիզիկապես չէի հասցնում սննդի այն հոսքը, որը պետք էր տեսակավորել սկուտեղների վրա, եւ հաճախ խնդրում էի աղջիկներին օգնել։ Բայց երբ հերթափոխում աշխատում է 3 հոգի, եւ այդ երեքից մեկը դու ես, ապա օգնություն խնդրելու համար, ըստ էության, ոչ ոք չկա։ Ես պատրաստ էի լաց լինել, բայց շարունակում էի պայքարել։ Այդպիսի busy օրերից մեկում Ռիկը մոտեցավ ինձ հետեւյալ խոսքերով. «I see you are absolutely LOST, get out of here», - ցույց տվեց դույլի մեջ ընկած լաթը, իբր՝ այն ամենը, ինչի ընդունակ ես, սեղաններ լվանալն է՝ անցիր գործի, առաջ, ինչպես ասում են, երգով։

Ես չեմ սիրում դատապարտել մարդկանց. ի վերջո, մենք բոլորս կատարյալ չենք, բայց, ճիշտն ասած, սա ինչ-որ յուրահատուկ դեպք է։ Երբեք «Բախա»-ում աշխատելուց առաջ ես չէի հանդիպել ոչ մեկին այնքան երկերեսանի եւ մանրախնդիր, որքան Ռիկը։ Նա կարող էր ժպտալ քեզ, հարցուփորձ անել, թե ինչպես անցավ հանգստյան օրերը, հյուրասիրել նաչոսի մնացորդներով, իսկ մեկ րոպե անց սկսել մենեջերի հետ քննարկել, թե ինչ հիմար եւ «դանդաղ» ես դու։

Մենք ունեինք 50% զեղչ սննդի համար, եւ հաճախ, շտապելով, մենք մեզ համար պատվերով չեկ էինք տպում՝ վճարումը թողնելով երեկոյան, որպեսզի ժամանակ չկորցնենք՝ պայուսակում փնտրելով անհրաժեշտ գումարը։ Մի անգամ ես սկսեցի հեռանալ՝ մոռանալով, որ ձվածեղը, որը ես կուլ էի տվել առավոտյան 15-րոպեանոց ընդմիջման ժամանակ, այդպես էլ մնացել էր չվճարված՝ ուշադրություն, 4 դոլար։ Ռիկը կանգնեցրեց ինձ դռան մոտ, շրջեց, տարավ դրամարկղի մոտ եւ, ցույց տալով իմ չեկը, սկսեց կշտամբել, թե ինչպիսի անշնորհակալություն, ինչպիսի խոզություն, անհասկանալի է։ Այն, որ դա պարզապես կարող էր դուրս թռչել իմ գլխից, նա չէր ուզում նույնիսկ լսել։ «Բախա»-ի աշխատողը ռոբոտ է. կատարում է աշխատանքը արագ, առանց ավելորդ խոսքերի, հիշում է ամեն ինչ, երբեք չի հոգնում, սիրում է իր բոսին եւ ամեն կերպ դա ցույց է տալիս։ Ոչ մի «օյ, ես մոռացել եմ, հիմա կվճարեմ»։

Մեկ շաբաթ անց ես Միգելից իմացա, որ ամռանը այս վայրի օրական հասույթը կարող է հասնել 4000$-ի։ 4$ vs 4000$։

«Keep on moving, there’s always something to do!» - մի անգամ առավոտյան ժամը 8-ին Ռիկը նորից գոռաց մեզ վրա իր սիրելի արտահայտությունը՝ նկատելով, որ բացումից առաջ ամեն ինչ մաքրելուց հետո մենք հավաքվել էինք սուրճի մեքենայի մոտ զրուցելու։ Ես վերցրեցի մի կույտ մաքուր սկուտեղ եւ տարա խոհանոցում լվանալու։ Աշխատանք չկա՝ հորինիր այն ինքդ։ Մի եղիր պարզապես ռոբոտ, եղիր ստեղծագործ ռոբոտ։

Օգոստոսին մի օր նա ինձ տուն ուղարկեց հերթափոխի հենց սկզբում՝ պատճառաբանելով, որ այն ամենը, ինչ ես արել եմ իմ գալուց ի վեր, մի բաժակ սոդա խմելն է եւ ուկրաինուհի Յուստայի հետ մի քանի նախադասություն փոխանակելը։ Դա սուտ էր։ Ես կարող էի հեշտությամբ ապացուցել դա, եթե ինչ-որ մեկը ինձ հասանելիություն տար թաքնված տեսախցիկների ձայնագրություններին։ Ռիկը գիտեր, որ իր փաստարկը is weak on both legs, որ իրական պատճառն այն է, որ դրսում անձրեւ է գալիս, այցելուներին կարելի է հաշվել մատների վրա => 2 հոգի կարող են հանգիստ գլուխ հանել աշխատանքի ողջ ծավալից, կորցնել ժամում 8.25$ (իմ աշխատավարձը)՝ անխոհեմ է => իրավիճակից լավագույն ելքը՝ ինձ հասկացնելն է, որ այսօր իմ համեստ ծառայությունների կարիքը ոչ ոք չունի։ Ամեն ինչ բացատրել այնպես, ինչպես կա՝ չափազանց ձանձրալի է։ Բաց թողնել կրկին նվաստացնելու եւ կշտամբելու առիթը՝ ինչպե՞ս կարելի է։ Ես լաց եղա, վերցրեցի պայուսակս եւ վազեցի դուրս՝ փողոց։

Կարելի է աներեւակայելի երկար պատմել այն մասին, թե ինչպես էր։ Կարելի է գալ նոր եզրակացությունների, գուշակել՝ «իսկ եթե...»։ Կարելի է կարեկցանք փնտրել։ Շատ բան կարելի է, հարցն այն է՝ արդյո՞ք դա կարեւոր է հիմա, հենց այս պահին։ Ոչ։ Միանշանակ։

«Բախա»-ում մեկուկես ամսից ավելի աշխատելով՝ ես ինձ համար մի կարեւոր բան քաղեցի՝ որքան կարեւոր է քո մեջ մարդ չկորցնելը։ Երբեք, ոչ մի տեղ եւ ոչ մի հանգամանքներում։