Ամերիկյան արկածները երբեք չեն ավարտվում եւ ոչ ոքի չեն ձանձրացնում։ Այնտեղ հասնելուց կարճ ժամանակ անց ես նոր ընկեր գտա։ Նա ղրղզ տղա էր՝ Էլզար Իսաեւը։ Սկզբում ես կարծում էի, որ նա ղազախ է, բայց պարզվեց, որ ղրղզ է։ Երեւում էր, որ նա շատ է կարդում եւ տեղեկացված է, բայց ապատեղեկատվությունը լիովին թունավորել էր նրա գիտակցությունը։ Երբ ես նրա հետ ղազախերեն էի խոսում, նա ինձ հետ ղրղզերեն էր խոսում։ Մենք միմյանց հասկանում էինք 70-80 տոկոսով, իսկ եթե ինչ-որ բան չէինք հասկանում, նա ռուսերեն էր ասում, ես՝ անգլերեն։ Դրանից հետո ես համոզվեցի, որ ղազախ եւ ղրղզ ժողովուրդների միջեւ էական տարբերություն չկա։ Կապիկն ու մարդը նույնպես 99 տոկոս նմանություն ունեն, տարբերությունը ընդամենը 1 տոկոս է։ Այդ մեկ տոկոսն իսկ կապիկին մարդ չի դարձնում։ Նույն կերպ, երկու ժողովուրդների միջեւ եղած փոքր տարբերությունը երբեք ղրղզին ղազախ չի դարձնի։ Ղազախներն ու ղրղզները երբեք չեն եղել նույն դրոշի տակ։ Միգուցե, եթե նրանք 1-2 դար ապրեին նույն դրոշի տակ, տարբերությունը այդքան մեծ չէր լինի։ Ավելին, ներկայիս Ղրղզստանում շատ վտանգավոր գաղափարական գործընթաց է ընթանում։ Ղրղզ պատմաբաններն ու գաղափարախոսները, թե՛ պոպուլիզմի, թե՛ պետական պատվերի համար, գրում են այն, ինչ մտքներին գալիս է։ Էլզարի խոսքերից հասկացա, որ այնտեղ հակաղազախական գաղափարախոսություն է ձեւավորվում։ Նրանց կարծիքով՝ երկրի վրա ամեն ինչ ծագել է ղրղզներից։ Ղրղզները հնագույն ազգ են եւ նույնիսկ չեն պատկանում թյուրքական ցեղերին։ Իբր այդ ժամանակվա ղրղզները պարզապես ընդունել են թյուրքերի գերիշխանությունը։ Էլզարի խոսքով՝ մեր վերջին խան Կենեսարին եկել է ղրղզներին նվաճելու։ Ղրղզները պաշտպանել են իրենց երկիրը Կենեսարիից եւ այդ պատճառով սպանել են նրան։ Ի՞նչ սարսափելի ապատեղեկատվություն է սա։ Մենք նույնիսկ վիճեցինք մի քանի թեմաների շուրջ։ Եթե պետական մակարդակով նման գաղափարախոսությունը շարունակվի, հարեւան երկիրը կարող է զոմբիացնել սեփական ժողովրդին։ Սա կարող է հանգեցնել ֆաշիզմի։ Ոմանք կարող են մտածել՝ ի՞նչ կարող է անել մեզ փոքրիկ Ղրղզստանը։ Բայց եթե հաշվի առնենք, թե ինչպես 5 միլիոնից պակաս բնակչություն ունեցող փոքրիկ Ֆինլանդիան հզոր դիմադրություն ցույց տվեց 140 միլիոն բնակչություն ունեցող Խորհրդային Միությանը, ապա սրան չի կարելի թեթեւ նայել։ Հետեւաբար, ապագայում ղրղզներից մեր երկրին սպառնացող վտանգը միանգամայն հնարավոր է։

Շեղվելով թեմայից՝ ավելի ուշ ես նույն Էլզարի հետ միասին աշխատել եմ։ Մի գիշեր, աշխատանքից տուն վերադառնալիս, մենք փողոցում տեսանք երկու աղջկա, որոնք լուսանկարում էին շենքերը եւ շատ ուրախ էին։ Ես անմիջապես ասացի. «Սրանք ղազախ աղջիկներ են»։ Էլզարը չհավատաց։ Մենք մոտեցանք եւ պարզվեց, որ նրանք իսկապես ղազախներ են։ Մեկը Ալմաթիից Այսուլուն էր, մյուսը՝ Կերեկուից (Պավլոդար) Անաստասիա Գլուխարեւան։ Հարեւան Նյու Ջերսի նահանգի Ուայլդվուդ քաղաքում աշխատող աղջիկները օգտվել էին իրենց հանգստյան օրվանից եւ մեկնել Դելավեր ճանապարհորդության։ Մենք չորսով գնացինք իմ տան մոտ գտնվող 24-ժամյա սրճարան եւ նստեցինք մինչեւ լուսաբաց։ Դրանից հետո որոշեցինք գնալ Ատլանտյան օվկիանոսի ափ՝ դիմավորելու արեւածագը։ Օվկիանոսի վրայով բարձրացող արեւածագը իսկապես յուրահատուկ գեղեցիկ է։ Ես կյանքումս առաջին անգամ էի դիմավորում արեւածագը։ Դա 2014 թվականի հուլիսի 23-ի լուսաբացն էր...