Ոչ, լուրջ եմ ասում։ Ի՞նչ գիտեք չոր եղանակի մասին։ Բացի այն, որ դա խոնավ եղանակի հակառակն է։
Այս վայրերին ավելի բնորոշ է խոնավ եղանակը՝ անձրեւներով ու ձյունով, բայց այս տարի ինչ-ինչ պատճառներով այն ամբողջությամբ տարբերվում է մյուսներից։ Սկսենք նրանից, որ տեղումների քանակը նվազել է դեռ տարվա սկզբից։ Այստեղ շատ բան է կախված ձյունից՝ այգու բոլոր ջրամբարներում ջրի քանակը, բայց այս սեզոնին ձյունը շատ քիչ էր։ Սովորաբար այն կարող է պահպանվել ամբողջ ամառ որոշ վայրերում, բայց ոչ այս անգամ։ Դրան հաջորդեց սարսափելի չոր ամառը, որը խիստ սահմանափակվեց տեղումներով եւ բավականին շոգ դարձավ։ Սա հանգեցրեց նրան, որ այգում ծխելու արգելքի մասին նոր օրենք ընդունվեց։ Ծխել թույլատրվում էր միայն փակ մեքենայի մեջ, քանի որ այլ վայրում քամին կարող էր մոխիրը քշել դեպի ծառը/թուփը/խոտը, եւ չոր եղանակի շնորհիվ այն ակնթարթորեն բռնկվել։ Օրենքը խախտելու համար, ռեյնջերի կողմից բռնվելու դեպքում, ծխողը կարող է պարգեւատրվել այս երկրում այսպես կոչված «թիկետով», որը այլ կերպ ասած նշանակում է «տուգանք»։
Պատահեց այնպես, որ, ըստ երեւույթին, ինչ-որ մեկը, այնուամենայնիվ, անտեսեց այս օրենքը այգու արեւելյան մասում, եւ այնտեղ հրդեհ սկսվեց։ Առաջին օրը հրդեհը 1 կմ2-ից պակաս էր, բայց 2 օր անց կրակը տարածվեց արդեն մոտ 16 կմ2, մեկ օր անց՝ արդեն 20։ Հրդեհի տարածքը մեծանում է ամեն օր սարսափելի արագությամբ՝ հաշվի առնելով, որ տարածքը հիմնականում բաղկացած է անտառներից, եւ դրսում սարսափելի չոր եղանակ է։ Իհարկե, այս ամենն արդեն հանգեցնում է մարդկանց տարհանմանը այդ վայրերից, ինչպես նաեւ դեպի այնտեղ տանող ճանապարհների փակմանը։
Փակվեց նաեւ այն հայտնի Going to The Sun Road ճանապարհը, որը, ըստ էության, տանում է դեպի Logan Pass, որտեղ գտնվում են բոլոր ամենահայտնի տեղական արշավները։ Սա հանգեցրեց մեր վայրերում վաճառքի կտրուկ անկմանը, քանի որ մարդիկ այստեղ հայտնվում են հենց վերը նշված պատճառով։ Գնացիր արշավի՝ եկար մեզ մոտ ճաշելու։ Քնեցիր քնապարկի մեջ անտառում ինչ-որ տեղ՝ եկար մեզ մոտ նախաճաշելու։ Իսկ այստեղ՝ քեզ, այսպես ասած, ոչինչ։
Ի դեպ, սա ես եմ մատնացույց անում, թե որտեղ ենք մենք ապրում, իսկ կարմիրը առաջին մեծ հրդեհն է, որը փակեց Going to the Sun Road-ը եւ Logan Pass-ը։
Իմ որոշ ծանոթներ, որոնց հետ անցյալ տարի աշխատելու պատիվ եմ ունեցել, գտնվում են հրդեհի վայրին բավականին մոտ եւ ասում են, որ իրենց նույնպես կարող են տարհանել։
Հրդեհները շարունակվում էին անվերջ։ Դրանք կամ ավարտվում էին, կամ նորից սկսվում։ Որոշ տարածքներ նոր էին հանգչում, իսկ մյուսները բռնկվում էին։ Այս հրդեհները մեր այգու համար այս ամառվա դժոխքն էին։ Վերջիվերջո, պատահեց այնպես, որ մեր մասնաճյուղերից մեկը, այնուամենայնիվ, տարհանեցին։ Նրանք հրդեհից ընդամենը մեկ մղոն հեռավորության վրա էին, եւ ստիպված եղան փակել հյուրանոցը։ Այնտեղ հարսանիք էր պատրաստվում, ուստի հսկայական քանակությամբ մթերք տեղափոխեցին մեր ռեստորան, իսկ մարդկանց բաժանեցին երկու մասի՝ մեր հանրակացարան եւ եւս մեկ մասնաճյուղ։
Այդ պահին ես հետեւում էի ամերիկացիներին, որոնք արդեն մի քանի տարի աշխատում էին այս հյուրանոցում։ Նրանք արդեն վճռականորեն տրամադրվել էին բոլորով տուն գնալու։ Այստեղ կարելի էր նույնիսկ արցունք թափել, երբ նրանք հրաժեշտ էին տալիս միմյանց՝ պատմելով, որ արդեն 2-3 տարի չեն եղել իրենց հարազատ նահանգներում եւ, հնարավոր է, արդեն ժամանակն է տուն գնալու։ Որ ահա այն՝ ամենահարմար պահը։ Գրկախառնվելով, հրաժեշտ տալով՝ նրանք նստում էին մեքենաները եւ հեռանում տարբեր ուղղություններով։ Իսկապես տխուր էր։
Այս տարհանումը հարվածեց նաեւ մեր ռեստորանին։ Ընկերությունը ցանկանում էր պահպանել մի քանի որակյալ խոհարարների, մատուցողուհիների եւ վաճառողուհիների, ուստի նրանք, կոպիտ ասած, կրճատեցին մեր J-1 ուսանողներին։ Բայց նրանք չէին կարող ազատել նրանց, այլ պարզապես տեղափոխեցին մեկ այլ ընկերություն այն պատճառով, որ նրանք բավարար ժամեր չեն ունենա։
Մեկ շաբաթից էլ քիչ ժամանակ անց հյուրանոցը նորից բացվեց, քանի որ այդ վայրում հրդեհը հանդարտվեց, եւ խոհարարները վերադարձան, բայց մեր աշխատակիցներից ոմանց, այնուամենայնիվ, տեղափոխեցին մեկ այլ ընկերություն, որտեղ նրանց ավելի շատ ժամեր տվեցին եւ ավելի շատ վճարեցին, բայց չկային այն ընկերները եւ այն զվարճանքը, ինչպես նրանք էին ասում։
Այդպիսի պահերին գիտակցում ես հեռուստացույցով անտառային հրդեհների մասին բոլոր այն հոլովակների ճշմարտացիությունը։ Եվ դա իսկապես սարսափելի է։ Մեկ փոքրիկ կայծը կարող է հանգեցնել շուրջը կիլոմետրերով մոխրի, որոնք լցված էին կանաչ եղեւնիներով եւ վայրի բնության անհավանական գեղեցիկ բնակիչներով։ Իմ գտնվելու վայրը բավականին հեռու է բռնկումից, բայց մենք միեւնույն է անհանգստանում ենք այս պահի համար, քանի որ մենք նույն ազգային պարկում ենք։ Եվ յուրաքանչյուր անձրեւ մենք դիմավորում ենք ուրախությամբ եւ հույսով, որ այգու արեւելյան մասում նույնպես անձրեւոտ է։
Նաեւ այդպիսի պահերին գիտակցում ես, թե որքան վտանգավոր կարող է լինել մարդը։ Ավելի վտանգավոր, քան հենց բնությունը։ Չգիտեմ՝ հրդեհը տեղի է ունեցել ծխախոտի մնացորդի՞, թե՞ չմարված խարույկի պատճառով (որոնք, ի դեպ, նույնպես արգելված էին չոր եղանակի պատճառով), բայց չէ՞ որ այս տարբերակը ոչ ոք չի բացառում։ Եվ այն, ինչ բնությունը ստեղծել է տասնյակ տարիներ, կարող է ավերվել անուշադիր ճանապարհորդի թեթեւ ձեռքով։ Չէ՞ որ ճիշտ է։
