Պրովինսթաուն կատարած ուղեւորությունը մեր վերջին ուղեւորությունն էր Քեյփ Քոդ թերակղզում։ Մի քանի օր էր մնացել մեր հիմնական ճամփորդությանը ԱՄՆ Արեւելյան ափով։ Մենք որոշեցինք գնալ հետեւյալ երթուղով՝ Բոստոն - Վաշինգտոն - Նյու Յորք։ Մենք գնեցինք ամենաէժան տոմսերը, որոնք կարողացանք գտնել, եւ մեզ օգնեցին երկու ընկերություն՝ Peter Pan bus եւ MegaBus։ Այսպես, Հայանիսից Բոստոն տոմսի համար մենք վճարեցինք 5-ական դոլար, իսկ Բոստոնից Վաշինգտոն տոմսի համար՝ մոտ 30 դոլար։ Բոստոնում մենք որոշեցինք մնալ մեկ լրիվ օր, քանի որ արդեն եղել էինք այնտեղ, երբ թռչում էինք Մայամի, Վաշինգտոնում մենք ունեինք 10 ժամ, իսկ Նյու Յորքում՝ երեք օր։

Բոստոն ժամանելուն պես մենք բախվեցինք ճամպրուկների խնդրին։ Դրանք շատ մեծ էին եւ ծանր, իսկ ավտոկայանի պահեստախուցը շատ թանկ էր եւ աշխատում էր միայն մինչեւ երեկոյան ժամը 10-ը (մեր ավտոբուսը 0:00-ին էր)։ Սկսեցինք այլ ելք փնտրել եւ պատահաբար երկաթուղային կայարանի թերթի կրպակի մոտ հանդիպեցինք մի հայտարարության, որ նրանք ընդունում են ուղեբեռ պահպանման։ Կրպակը գտնվում է գլխավոր սպասասրահի էսկալատորների մոտ։ Այնտեղ գները շատ ավելի մատչելի էին, եւ նրանք աշխատում էին շուրջօրյա։ Իրերը այնտեղ թողնելով՝ մենք գնեցինք մետրոյի 1-օրյա տոմս եւ գնացինք զբոսնելու Բոստոնով։

Մեր առաջին կանգառը Հարվարդն էր։ Մեր բախտը շատ բերեց, եւ այն օրը, երբ մենք Բոստոնում էինք, բոլոր բուհերում անցկացվում էին ուսանողների հավաքներ, որտեղ ղեկավարությունը հանդիսավոր պայմաններում շնորհավորական ճառեր էր կարդում, եւ որոշ բուհեր բաց էին այցելությունների համար։

Ժամանելով «Հարվարդ» կայարան՝ մենք անմիջապես ուղղվեցինք դեպի գլխավոր մասնաշենք։ Շատ գեղեցիկ էր, նվագախումբ էր նվագում, բոլորը տոնական հագուստով էին, ծնողները եկել էին, ուսանողները ծանոթանում եւ ծիծաղում էին։ Շատ դասախոսներ կային, որոնք, ի դեպ, շատ բարյացակամ էին։ Օդում տոնի եւ ուրախության տրամադրություն էր զգացվում։ Ուսանողների կողմից ոչ մի գոռոզություն չէր զգացվում, եւ յուրաքանչյուրը, ում մենք հարցնում էինք, պատրաստ էր մեկ րոպե տրամադրել եւ օգնել։ Ցավոք, մենք այդպես էլ համալսարան չմտանք, քանի որ այնտեղ թույլատրում էին միայն անցագրերով, բայց դա ոչ մի դեպքում չփչացրեց մեր տրամադրությունը, եւ մենք շատ գոհ էինք, որ այցելեցինք այս հրաշալի վայրը։ Համալսարանն ինքը գտնվում է ցանկապատով շրջապատված այգում, ուստի դարպասներից ներս մտնելիս կարծես հայտնվում ես մեկ այլ աշխարհում։ Ուսանողները MacBook-ներով նստած են խոտերի վրա՝ ծառերի տակ եւ ինչ-որ բան են քննարկում, մեկը դանդաղ հեծանիվ է վարում, մեկը վազում է եւ հազիվ պահում իր բաց ուսապարկը, տղաները վիճում են խնդրի լուծման շուրջ՝ ընդհանուր առմամբ, լիարժեք ընկղմում ուսանողական կյանքի մեջ։

Բայց համալսարանից եւ այգուց հեռանալով՝ դու չես հեռանում «Harvard» բազմաթիվ ցուցանակների շրջանից, որոնք հանդիպում են ամեն քայլափոխի։ Այգու հակառակ կողմում գտնվում է համալսարանի պաշտոնական խանութը, որը վաճառում է հատուկ բուհի համար կարված «Nike» սպորտային հագուստ, ֆիրմային ատրիբուտներով առօրյա հագուստ, հայտնի շրջանավարտների գրքեր, գրիչներ եւ այլ ուսումնական պարագաներ։ Գները այնքան էլ էժան չեն, բայց միջին վիճակագրական J-1 ուսանողը կարող է իրեն թույլ տալ։ Հագուստի որակը կախված է գնից։

Բացի այդ, կան բազմաթիվ ոչ պաշտոնական խանութներ, որտեղ նույնպես վաճառվում են Հարվարդի ատրիբուտներ, բայց, ճիշտն ասած, Aliexpress-ից պատվիրված։ Այստեղ գները զգալիորեն ցածր են, բայց որակի հետ կապված խնդիրներ կան, ուստի խորհուրդ չեմ տալիս։ Իհարկե, այստեղ՝ մոտակայքում, կան մեծ թվով տարբեր բարեր, ռեստորաններ եւ այլ հաստատություններ, որոնք ուղղված են ուսանողներին։

Հարվարդ այցելելուց հետո մենք ուղղվեցինք դեպի համաշխարհային անուն ունեցող եւս մեկ ուսումնական հաստատություն՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Այն, ի տարբերություն Հարվարդի, այնքան էլ հարմար տեղում չէ գտնվում։ Մենք հասանք գլխավոր մասնաշենքին ամենամոտ մետրոյի կայարան, որտեղից, ըստ քարտեզների, պետք է շաթլ գնար դեպի բուհ, կանգառում 15 րոպե սպասելուց հետո որոշեցինք գնալ ոտքով։ Համալսարանն ինքը մետրոյից 20 րոպե հեռավորության վրա է, իսկ դեպի այն տանող ճանապարհը անցնում է Բոստոնի գեղեցիկ առափնյայով։ Այնտեղ իսկապես շատ գեղեցիկ է՝ ջրի մեջ կան MIT լոգոտիպերով նավակներ, առափնյայով մեկ-մեկ վազում են մարդիկ, ովքեր դուրս են եկել վազքի, մեկը նստած է նստարանին եւ պարզապես նայում է առաջ, դիմացից մեքենաներ են սլանում։ Ինչ-որ բանով հիշեցնում է Պետերբուրգը, բայց խիստ արդիականացված։ Խորհուրդ եմ տալիս բոլորին զբոսնել առափնյայով եւ պարզապես վայելել քաղաքի գեղեցկությունը։

Համալսարանին մոտենալիս կանգնած է թվերից կազմված հուշարձան (անունը չգիտեմ), իսկ հակառակ կողմում ուսանողների համար կազմակերպված էր յուրօրինակ շվեդական սեղան, որտեղ մարդիկ, ինչպես Հարվարդում, շփվում եւ ծանոթանում էին։ Ի դեպ, այնտեղ ոչ մի հանդիսավոր միջոցառում չկար, բայց հնարավոր է, որ մենք ուշ էինք եկել։

Ամենահաճելի պահն այն էր, որ գլխավոր մասնաշենք կարելի էր անարգել մտնել եւ շրջել այնտեղ։ Չգիտեմ՝ դա պաշտոնապես թույլատրվա՞ծ էր, թե՞ ոչ, բայց ոչ ոք ոչինչ չասաց։ Շենքը ներսից ապշեցնում է։ Նախ՝ այն իսկապես հսկայական է, եւ դժվար է նույնիսկ ենթադրել, թե քանի լսարան կա այնտեղ։ Երկրորդ՝ շենքը շատ ժամանակակից է։ Ես այնտեղ շրջում էի երկու ժամ, եւ այն չէր դադարում զարմացնել ինձ՝ մասնաշենքերի միջեւ կառուցված կամուրջներ, բազմաթիվ պտուտակաձեւ աստիճաններ, տարբեր կամարներ եւ այլ ճարտարապետական նրբություններ՝ այս ամենը այնքան բազմազան եւ անսովոր է, որ սկզբում չես հավատում, որ հայտնվել ես համալսարանում։ Իսկ չես հավատում, որովհետեւ Պետերբուրգում ես՝ որպես բուհերից մեկի ուսանող, պետական կրթական հաստատությունները ասոցացնում եմ խորհրդային կամ ավելի հին շենքերի հետ, որոնք վերանորոգման կարիք ունեն։ Հին դասախոսներով եւ բոլորին ծանոթ այլ ատրիբուտներով։ Երրորդ՝ ինձ ապշեցրեց բուհի տեխնիկական հագեցվածությունը։ Յուրաքանչյուր լսարանում տեղադրված են ժամանակակից պրոյեկտորներ, ինտերակտիվ գրատախտակներ, աուդիոհամակարգ, նոր, գեղեցիկ սեղաններ եւ աթոռներ, սուրճի մեքենաներով եւ թխվածքաբլիթներով հագեցած հանգստի անկյուններ, ինչպես նաեւ ամեն քայլափոխի դրված գրատախտակներ, որոնց վրա ուսանողները կարող էին քննարկել խնդիրների լուծումը։ Լաբորատորիաներում ես տեսա շատ ուսանողների, որոնք աշխատում էին հետազոտությունների վրա։ Նրանք այնքան տարված էին գործընթացով, որ հաճախ նույնիսկ չէին նկատում ինձ։ Նրանց տրամադրության տակ կար ժամանակակից սարքավորում՝ մանրադիտակներ, լազերային հարմարանքներ, փորձերի համար նախատեսված նյութեր եւ այլն՝ ընդհանուր առմամբ այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է փորձ անցկացնելու եւ արդյունքների հետագա վերլուծության համար։ Միջուկային հատվածում տեղակայված էին ռեակտիվներով լցված բազմաթիվ տակառներ, տարբեր սարքեր եւ, իհարկե, iMac-ներ։ Չգիտեմ՝ ինչու հիշեցի iMac-ը, բայց դրանց բազմությունը ինչ-որ պատճառով դաջվեց հիշողությանս մեջ։ Դրանք կային յուրաքանչյուր լաբորատորիայում, յուրաքանչյուր ուսումնական մասում, եւ նույնիսկ պահակները, եթե տեսնեի նրանց, հավանաբար Mac-եր կունենային։ Սա, իհարկե, խոսում է տեխնիկական հագեցվածության այն մակարդակի մասին, որը պահպանվում է ինստիտուտում։

Համալսարանում երկու ժամ շրջելուց հետո մենք արդեն պատրաստվում էինք հեռանալ, երբ լսեցինք փողի ձայներ։ Այո, այո, փողի ձայներ եւ գոռոցներ, ինչպես միջնադարում։ Հետեւեցինք ձայներին եւ հասկացանք, որ հայտնվել ենք իսկական ճակատամարտում։ Կատապուլտներ, գրոհային կառույցներ, սրեր, վահաններ, զրահներ, ջրային ռումբեր՝ այս ամենը մեզ շրջապատում էր հենց շենքի գլխավոր մուտքի դիմաց։ Մարդկանց հարցնելով՝ հասկացանք, որ ֆակուլտետների միջեւ մարտ է տեղի ունենում (կարող եմ սխալվել)։ Դա իսկապես շատ զով էր, որովհետեւ յուրաքանչյուր կողմում մոտ 70 մարդ կար, եւ նրանք բոլորը զինված էին տարբեր տեսակի զենքերով։ Նույնիսկ ռուսներ կային, որոնք բղավում էին մեր ռուսական հայհոյանքները))։

Մենք երկար դիտում էինք կատարվողը, դա անիրական զով էր՝ տեսնել, թե ինչպես են մեծահասակ խելացի մարդիկ վազում, գոռում եւ կռվում։ Ցանկացած թատրոնից ավելի լավ։ Ամերիկացիներն իսկապես գիտեն՝ ինչպես զվարճանալ։

Մասաչուսեթսի ինստիտուտից հետո մենք մի քիչ շրջեցինք խանութներով եւ ուղղվեցինք դեպի կայարան։ Խանութներից խորհուրդ եմ տալիս Primark հագուստի խանութը, որը գտնվում է աշխարհի միայն մի քանի քաղաքներում։ Շատ լավ, էժան եւ որակյալ խանութ, որից դուք չեք կարողանա դուրս գալ առանց գնումների։ Բացի այդ, խորհուրդ եմ տալիս Բոստոնում այցելել Չինական թաղամաս, կենտրոնական այգի եւ նայել քաղաքապետարանին՝ շատ գեղեցիկ, քարով սալիկապատված կառույց։

Իսկ ընդհանրապես, Բոստոնը փոքրիկ Նյու Յորք է, որը, ինչպես մեզ թվաց, ավելի հանգիստ է եւ ավելի զվարճալի։ Այնտեղ տեղակայված է ավելի քան 100 համալսարան, եւ համապատասխանաբար ամենուր ձեզ շրջապատում են միայն ուսանողներ, իսկ նրանք, ինչպես հայտնի է, զվարճալի ժողովուրդ են։ Նաեւ ինձ դուր եկավ Բոստոնի ճարտարապետությունը, որը գալիս է ամերիկյան եւ անգլիական ոճերի խառնուրդից։ Շատ քար եւ քիչ ծառեր։ Շատ բարեր, շատ կարմիր աղյուս եւ քրոմապատ պողպատ։ Շատ գեղեցիկ։ Այս քաղաքը այն քաղաքն է, որը մեզ ամենաշատը դուր եկավ բոլոր այն քաղաքներից, որտեղ եղել ենք։ Ես շատ կցանկանայի վերադառնալ այնտեղ։

Անպայման հատկացրեք այս քաղաքի համար 2+ օր, դուք չեք զղջա։ Իսկ մենք նստում ենք ավտոբուս եւ գնում ենք երթուղու հաջորդ քաղաք՝ Վաշինգտոն։

Հրապարակում եմ Բոստոնից մեր տեսանյութի առաջին մասը, որտեղ ցուցադրվելու է մեր քայլարշավը դեպի Հարվարդի համալսարան։ Մասաչուսեթսի ինստիտուտի հետ երկրորդ մասը կկցեմ մի փոքր ուշ։

ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՆԵՐԻ ՔԱՂԱՔ - ԲՈՍՏՈՆ, սերիա 6

Շարունակելի։