Հաջորդիվ մենք ուղեւորվեցինք հայտնի Կալիֆորնիա նահանգ։ Դեպի Սան Ֆրանցիսկո՝ հանգիստ, խաղաղ եւ բոլորից առանձնացող քաղաք։ Դեպի հավերժ շտապող եւ արդեն հայտնիներով կամ ապագա աստղերով լեցուն Լոս Անջելես քաղաքը, դեպի Հոլիվուդի նշանը, որը դարձել է քաղաքի խորհրդանիշը, եւ դեպի սառը, հզոր եւ առաջին հայացքից լիովին անմատչելի Խաղաղ օվկիանոսը։
Ամբողջ Կալիֆորնիան հենց այնպիսին էր, ինչպիսին ես պատկերացնում էի՝ չենթարկվող ճշգրիտ նկարագրության եւ ստանդարտացման։ Չի կարելի ասել, որ Կալիֆորնիան անխելք է եւ ունի շատ արագ կյանքի ռիթմ, ինչպես Լոս Անջելեսում, որովհետեւ, օրինակ, Սան Ֆրանցիսկոն ինձ ամենեւին այդպիսին չթվաց։ Այն շատ ավելի հանգիստ է, ընդհանրապես այնտեղ տպավորություն է ստեղծվում, որ բոլոր տեղացիները հիմնականում զբաղված են միայն նրանով, որ ինչ-որ բանով «պանտեր» են անում՝ մեքենաներով, տաղանդներով, պատերին նկարելու ունակությամբ, ով ինչով կարող է։ Կալիֆորնիան՝ որպես առանձին բազմազգ երկիր, որը կարելի է անվերջ ուսումնասիրել։
Երբ մենք արդեն թռչում էինք տուն, ես երկար նայում էի ինքնաթիռի պատուհանից եւ տեսնում, թե ինչպես է փոխվում եղանակը։ Այդ պահին արեւոտ նահանգներից մենք թռչում էինք մշուշոտ Ալբիոնի կողքով, եվրոպական քաղաքների կողքով՝ երբեմն արեւոտ ու տաք, երբեմն մանր անձրեւով ծածկված, մենք թռչում էինք դեպի մռայլ, արդեն մոխրագույն, ցուրտ ձմռանը պատրաստվող Մոսկվա։ Զարմանալի է, բայց հենց եղանակի այս փոփոխությունը արտացոլում էր իմ վիճակը։ Անտանելի էր, չեմ վախենա այդ բառից, ցավալի էր լքել մի երկիր, որտեղ ես այնքան բան տեսա, այնքան բան իմացա, այնքան բան ինձ համար հասկացա։ Ես կարծես 4 ամսով դուրս էի պրծել իմ սովորական կյանքի շրջանակից եւ ապրել դրանք զուգահեռ իրականության մեջ՝ զարմանալի, անմոռանալի, երբեմն հակասական զգացմունքներ առաջացնող, բայց միեւնույն է՝ այնքան գրավիչ։
