ՀԵՌՈՒՍՏԱՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Ալեքսեյն այսօր Սանկտ Պետերբուրգի նավահանգստից դուրս եկավ «Ակադեմիկոս Ֆյոդորով» գիտահետազոտական նավով՝ Անտարկտիդա արշավախմբով։ Ուռա՜։ ՄԱՂԹԵՆՔ ՄԵՐ ՏՂԱՆԵՐԻՆ ԲԱՐԻ ԵՐԹ։ Եվ մեկ ամսից կսպասենք նրանց հյուր։ Լյոշկան գրել է, որ դեկտեմբերին Քեյփթաունում կլինեն նաեւ ռուսական առաջատար ալիքներից մեկի հեռուստատեսային աշխատողները։ Ասում է, որ նրանց տվել է իմ եւ Կատյայի հեռախոսահամարները, եւ որ նրանք կարող են կապվել մեզ հետ։ Սակայն նա չի պատմել, թե որն է նրանց ՀԱՀ այցելության նպատակը։ Հնարավոր է՝ հենց նավը, բայց ես նրա վերջին նամակից նման եզրակացություն չեմ արել։

ՏՈՆՅԱ

«Mavericks»-ում ծանոթացա մի աղջկա հետ, որը դուր եկավ։ Զրուցելուց հետո նա ավելի շատ սկսեց դուր գալ։ Այնուամենայնիվ, ինտուիցիաս ինձ չի դավաճանում։ Հետաքրքիր աղջիկ է։

Պարզ է, որ նա ընկեր ունի։ Միշտ էլ այդպես է լինում։ Բայց դա նորմալ է։ Պետք է զարմանալ, եթե նա չունենար, չէ՞։

Նրա անունը Տոնյա է (Անտոնինա)։ Անունը հիանալի է։ Նա Ուկրաինայից է (ինչը, դատելով նրա գեղեցկությունից, զարմանալի չէ), Զապորոժիեից։

Նա 24 տարեկան է։ Նրա առաջին կրթությունը կապված է երաժշտության հետ։ Երկրորդը, որը չի ավարտել, բժշկության հետ է։

Ասում է, որ ՀԱՀ-ում իրեն շատ է դուր գալիս, հատկապես եղանակը եւ բնությունը։ Բայց ոչ սեւամորթ մարդիկ։

Նախկինում, երբ ինձ դուր էր գալիս մի աղջիկ, եւ իմանում էի, որ նա ինչ-որ մեկին ունի, ես «մի կողմ էի քաշվում»։ Այլեւս այդպես չեմ անի։

Մոսկվայում այստեղ գալուց առաջ ընկերուհուս հետ մի քանի հիշարժան զրույցներ ենք ունեցել։ Մասնավորապես, խոսում էինք այն մասին, որ եթե մարդը քեզ դուր է գալիս, պետք է շփվել նրա հետ։ Պետք չէ ինքնուրույն խոչընդոտներ փնտրել եւ կառուցել։ Իսկ ի՞նչ եղավ, եթե նա ինչ-որ մեկին ունի։ Մարդը դուր եկավ՝ մի՛ եղիր հիմար, մի՛ հրաժարվիր նրանից։ Եվ կարեւոր չէ՝ զբաղվա՞ծ է նա, թե՞ ոչ։ Միգուցե նրա սրտում տեղ կգտնվի նաեւ քեզ համար։ Եվ նա ինքը ուրախ կլինի, որ դու հայտնվեցիր իր կյանքում։

«Պարզապես, առանց պատճառի, մեկը մյուսին չի թողնի», — արտահայտեց այն ժամանակ իմաստուն միտք Ժենյան։ — «Իսկ եթե դա տեղի է ունեցել, նշանակում է՝ այդ հարաբերություններում նրան ինչ-որ բան պակասում էր։ Եվ նա նոր հարաբերություններում ստանում է այնպիսի բան, որն իրեն պետք է, եւ որի հետ ավելի երջանիկ է, հարմարավետ եւ այլն։ Հետեւաբար, նախորդ հարաբերություններն այնքան էլ հիանալի չէին»։

Ի դեպ, ես Տոնյայից հարցրի, թե արդյոք կինը չի՞ դադարում հավատալ, որ նորմալ տղամարդիկ լինում են, երբ որոշ ժամանակ աշխատում է «այդպիսի տեղում»։

— Այստեղ նորմալները գրեթե չեն գալիս։ Գիտե՞ս, լինում է երկու հարյուրից մեկը, որը եկել է պարզապես գեղեցիկ աղջիկներին նայելու եւ վայելելու։ Իսկ ընդհանուր առմամբ, այլանդակներ են գալիս։ Ինձ համար նրանք պարզապես դրամապանակ են՝ փողով, — պատասխանեց Տոնյան։

«Իսկ այդ տղամարդկանց համար աղջիկները կենդանի գայթակղիչ տիկնիկներ են», — մտածեցի ես։ — «Այստեղ ոչ աղջիկները տղամարդկանց, ոչ էլ տղամարդիկ աղջիկներին չեն վերաբերվում որպես կենդանի, զգացմունքներ ունեցող մարդկանց»։

Մինչդեռ Տոնյան շարունակում էր.

— Ես տղա ունեմ։ Նա իմ հոգու համար է։ Եվ ինչ-որ տեղ խորքում ես դեռ հավատում եմ սիրուն։

Այս լուրը ինձ ուրախացրեց։

Ուզում եմ օրերից մեկը Տոնյային մի փոքրիկ հուշանվեր նվիրել։ Երբ մարդը դուր է գալիս, պետք է, որ նա իմանա այդ մասին։ Ինչո՞ւ նրան զրկել այդ զգայական տեղեկատվությունից։

05 նոյեմբերի 2008 թ.

ԿՅԱՆՔԻ ՀԱՄԸ

Գնում եմ քաղաք, օվկիանոսի ափով, թե՞ լեռան լանջի ճանապարհով... ամեն ինչի մասին մտածում եմ. ինչպե՞ս պատմել այս ամենի մասին՝ առանց երանգները կորցնելու։ Որպեսզի այս տողերը կարդացող մարդը նույնպես կարողանա շնչել օվկիանոսի բույրը, զգալ թեթեւ քամին, երբ ես հեծանիվով եմ գնում (Քեյփթաունում այդ թեթեւ, իսկ երբեմն էլ ուժեղ քամին գրեթե միշտ կա)։ Կամ պարզապես զբոսնել նոյեմբերյան տաքացնող գարնանային արեւի տակ։ Ինչպե՞ս պատմեմ ձեզ այս մասին եւ ինչպե՞ս փոխանցեմ։ Միայն այնպես, ինչպես կարողանում եմ՝ բառերով։

Սա Հարավային Աֆրիկան է։ Քեյփթաուն։ 2008 թվականի նոյեմբեր։ Մի կողմից՝ այնքան տպավորիչ բաներ։ Իսկ մյուս կողմից՝ ամեն ինչ սովորական է։ Սա պարզապես... ԿՅԱՆՔ է։

Ինչ-որ մեկը կհարցնի, թե ինչպե՞ս են այնտեղ մարդիկ ապրում։ Ինչպիսի՞ն է իրավիճակը երկրում։ Ի՞նչ եւ ինչպե՞ս։ Ես երբեք նպատակ չեմ դնի ուղղակիորեն պատասխանել այդ բոլոր հարցերին։

Ես եկա՝ ամեն ինչ տեսա մեկ հայացքով։ Մեկ շաբաթ անց պատկերը փոխվեց։ Հիմա, մեկուկես ամիս անց, ես նորից ամեն ինչ այլ կերպ եմ տեսնում։ Պարզապես հասկացողության մակարդակը փոխվում է, խորանում եւ... այն սուբյեկտիվ է։ Հասկանում եք, ես ապրեցի մեկ ամիս, ինձ թվաց, որ ինչ-որ բան հասկացա, զգացի։ Երեք ամիս անց՝ արդեն այլ, ավելի խորը մակարդակ, հինգ տարի անց՝ առավել եւս։ Եվ այդպես մինչեւ անվերջություն։ Իսկ ամեն ինչ հասկանալն անհնար է։ Այնպես որ, կգրեմ այնպես, ինչպես կա, տեսնում եմ եւ... առանց ստելու, այլ այնպես, ինչպես... իմացա, զգացի։

Ես այստեղ եմ եկել ապրելու հենց այն պատճառով, որ երբ զբոսաշրջիկ ես, քեզ հատկացված ժամանակում քեզ եւ ուրիշներին ինչ-որ բան բացատրելու համար շատ քիչ բան կարող ես անել, այն էլ՝ մակերեսային։ Իսկ ապրելով, աշխատելով, տեսնելով կյանքի բոլոր կողմերը, որոնք, ուզես թե չուզես, ազդում են քեզ վրա (բնակարանային հարց, աշխատավարձ, ամեն տեսակ այլ դժվարություններ, եւ ուրախություններ էլ), արդեն կարող ես ինչ-որ բան իմանալ եւ հասկանալ։ Եվ ինչ-որ բան խոսել այդ մասին։ Թեկուզ երբեմն միամիտ եւ հիմար, բայց արդեն սեփական մաշկի վրա զգացած։

Օրինակ, սեւամորթներն այժմ ինձ այնքան էլ հաճելի չեն թվում։ Նրանք հաճախ ժպտում են քեզ, որովհետեւ փող են ուզում։ Նրանք հաճախ կեղտոտ են։ Գողեր։ Մուրացկաններ։ Անպետքներ եւ ծույլեր։ Եվ բացի այդ, այն, ինչ հաճախ անվանում են հանցավորություն, նույնպես հիմնականում այստեղ գալիս է հենց սեւամորթ բնակչության զանգվածից։

Ես բոլորին մի սանրով չեմ սանրում, ես խոսում եմ այն մասին, ինչն արտահայտված է եւ աչքի է ընկնում այն մարդու համար, ով այստեղ ապրել է մեկուկես ամիս։ Իհարկե, նրանք՝ սեւամորթները, տարբեր են լինում։ Կան նաեւ խելացի եւ պատվավոր։ Կան նաեւ կրթվածներ։ Բայց այնուամենայնիվ, ազգն ունի դեմք։ Ունի։

Իսկ այլապես, ես աշխատանքի բերումով երեք-չորս սեւամորթ բարմենների եւ մեկ մատուցողուհու հետ լավ հարաբերություններ ունեմ, եւ նրանք ինձ բավականին նորմալ են թվում։ Խոհանոցում էլ լավ մարդիկ են աշխատում։ Այնպես որ, ես պիտակներ չեմ կպցնում։ Ոչ-ոչ-ոչ-ոչ-ոչ-ոչ։ ?

07 նոյեմբերի 2008 թ.