Ներածություն

Սկսեմ նրանից, որ ծրագրի մասին իմացել եմ ավագ ընկերներիցս։ Ես լսում էի նրանց հիացական արձագանքները, զարմանում եւ ոգեշնչվում։ Հիշում եմ՝ այն ժամանակ նստած էի խոհանոցում, եւ այդ ամենը ինձ թվում էր քնից առաջ պատմվող հերթական հեքիաթ, որը գոյություն ունի ինչ-որ զուգահեռ աշխարհում։ Պետք է ասեմ, որ ես 10 հազար բնակչություն ունեցող քաղաքից եմ, եւ ո՛չ ես, ո՛չ ծնողներս ճանապարհորդելու հատուկ հնարավորություն չունեինք։ Բացի այդ, ես դեռ 8-9-րդ դասարանում էի, իսկ ծրագիրը միայն ուսանողների համար էր։ Այդ պատճառով ԱՄՆ մեկնելը մնում էր միայն հեռավոր երազանք։

Երբ ընդունվեցի համալսարան, սկսեցի ավելի շատ լսել այլ մասնակիցների պատմությունները (փառք YouTube-ին) եւ գիտակցել, որ այդ ամենը իրական է։ Ծրագրով մեկնելու իմ երազանքը ավտոմատ կերպով վերածվեց նպատակի։ Այլ մարդկանց փորձը շատ օգնեց ինձ։

Հետեւաբար, հարկ է նշել, որ հենց մարդիկ են ինձ նվիրել նման երազանք, ամեն ինչ սկսվեց սովորական երկխոսությունից։ Հնարավոր է՝ ես ծրագրի մասին նույնիսկ չլսեի, եթե չլիներ հաղորդակցությունը։ Եվ հուսով եմ ԱՄՆ-ում հանդիպել մարդկանց, ովքեր կկարողանան ինձ նույն կերպ ոգեշնչել արդեն մեկ այլ «հեքիաթի»։

Անմիջապես նշեմ, որ այստեղ ես հիմնականում բերել եմ օրինակներ իմ դպրոցական կամ առօրյա կյանքից, քանի որ դեռեւս չունեմ փոխանակման ծրագրերին մասնակցելու եւ արտասահմանում ապրելու փորձ։ Եվ այս ուղեւորության իմ նպատակն է հավաքել այնքան պատմություններ, այնքան բան փորձել, որ հաջորդ էսսեում, ինչի մասին էլ այն լինի, ես կարողանամ բավարարվել միայն այս ուղեւորության պատմություններով։

Աշխարհի տարբեր պատկերների մասին

Քանի դեռ մենք անուն չենք տվել իրին, այն գոյություն չունի։ Համապատասխանաբար, կոնկրետ լեզուն ներկայացնում է աշխարհի կոնկրետ պատկեր։ Եվ նույնիսկ երկրորդ լեզու սովորելիս մենք հաճախ հիմնվում ենք մեր մայրենի լեզվի վրա, թարգմանում ենք այն, ինչ կա մեր լեզվում։ Սակայն մեկ այլ լեզու կարող է սովորեցնել մեզ այլ կերպ մտածել։ Վերցնենք նույն եղանակային բայերը. միայն ռուսերեն «dolzhen»-ին կարող են պատասխանել have to, must, should, ought to, need, be to եւ այլն։

Մեկ այլ օրինակ՝ անգլերենում կան salary եւ wages բառերը։ Մեզ համար, փաստորեն, դրանք տարբերություն չունեն։ Աշխատավարձ՝ աշխատավարձ։ Սակայն կրողների համար առաջինը կունենա հարմարավետության եւ կայունության երանգ, մինչդեռ երկրորդը ասոցացվում է անկայուն վաստակի հետ։

IEC ծրագրերը լեզուն «զգալու» հնարավորություն են։ Ինձ համար՝ որպես լեզվաբանի, սա հատկապես կարեւոր է։

Մեկ այլ օրինակ։ Ես հիմա թարգմանության տեսության վերաբերյալ ռեֆերատ եմ գրում։ Այն կոչվում է «Does hybrid work actually work?»: Ես բախվեցի թարգմանության հետ կապված դժվարությունների՝ սկսած հենց վերնագրից։ Բանն այն է, որ մինչ ամերիկացիների համար hybrid work-ը համեմատաբար հին հասկացություն է, մեզ մոտ դրան բախվեցին միայն համավարակի ժամանակ (բացառությամբ, հնարավոր է, ծրագրավորողների), ուստի դեռ չկա մի բառ, որը արմատավորված լիներ մեր լեզվում։

Ի՞նչ եմ ուզում ասել։ Ես չեմ կարող ասել, թե ինչ եմ ուզում իմանալ ԱՄՆ-ում, քանի որ հնարավոր է՝ նույնիսկ չեմ կասկածում դրա գոյության մասին։ Ինչպես երգում են Smash mouth-ը՝ You’ll never know if you don’t go.

Ինքնություն

Մի անգամ ես մեկնեցի ամառային ճամբար։ Ասել, որ ինձ համար դժվար էր, նշանակում է ոչինչ չասել։ Մեր յուրաքանչյուր րոպեն գրված էր, ամեն ինչ որոշված էր մեր փոխարեն։ Մեծամասնությանը դա շատ էր դուր գալիս, քանի որ դա նրանց թույլ չէր տալիս ձանձրանալ։

Սակայն ես ինձ կաշկանդված էի զգում, ինձ համար ժամանակ չէր մնում։ Այդ պահին հասկացա, որ ինձ համար շատ կարեւոր է ազատությունը եւ ինքս ինձ հետ մնալու ժամանակը։ Մինչ այդ ես ինձ էքստրավերտ էի համարում, բայց ինչպես պարզվեց, իմ սոցիալական մարտկոցը շատ ավելի թույլ է, քան մյուսներինը։

Եվ ցանկացած ուղեւորություն, որտեղ դու արմատապես փոխում ես կյանքի պայմանները, օգնում է քեզ հասկանալ ինքդ քեզ։ Ոմանք կասեն, որ դրանք փոխում են քեզ։ Ես չեմ համաձայնի։ Նման ուղեւորությունները քեզ ավելի են մոտեցնում ինքդ քեզ, այդ պատճառով առաջանում է «նոր ես»-ի զգացողություն։ Բայց դա միշտ էլ եղել է քո մեջ։

Ինքնաճանաչումը ազատություն է տալիս։ Դու գիտես, թե ինչ ես ուզում, իսկ դա հնարավորություն է տալիս առանց ափսոսանքի հրաժարվել այն ամենից, ինչը քեզ համար առաջնային չէ։

Մեկնելով Ամերիկա՝ ես կհայտնվեմ ընտանիքիցս, սովորական ամեն ինչից շատ հեռու։ Նման իրավիճակում ստիպված ես լինում լուծել հարցեր, որոնք սովորական պայմաններում չէին առաջանա։ Դու ոչ թե դուրս ես գալիս քո հարմարավետության գոտուց, քեզ այնտեղից դուրս են շպրտում։ Իսկ դա շատ կարեւոր է անձնային զարգացման համար (կարծում եմ՝ այստեղ ոչինչ պետք չէ բացատրել, շատ հոդվածներ են գրվել)։

Մշակույթների բախում

IEC ծրագրերի հաջորդ կողմը մշակույթների բախումն է։

Անգլերենի իմ դասախոս Մայա Դորոնինան մի անգամ կարողացավ կազմակերպել լեզվակիր դասախոսների այցը մեր գիմնազիա։ Իմ դերը մեր քաղաքի եւ ընդհանրապես մշակույթի մասին տեղեկատվություն պատրաստելն էր, ավելի ճիշտ՝ այդ տեղեկատվությունը ամերիկացիների ընկալման համար համակարգելը։ Սա ինձ համար խթան դարձավ իմ ավանդույթները, պատմությունը ուսումնասիրելու համար։ Ամերիկացիները, ի դեպ, նույնն էին անում։

Արդեն այն պահին, երբ մենք կիսվում էինք երաժշտությամբ, խաղերով, ավանդական ուտեստներով եւ ընդհանրապես քննարկում էինք կյանքի հանդեպ վերաբերմունքը, այդ պահին ես տեսա, թե որքան տարբեր ենք մենք։ Նույնիսկ այնպիսի մանրուքներում, ինչպիսիք են դպրոցի համար հագուստի ընտրությունը եւ հարկերի վճարումը։

Նման հակադրության վրա ես զգացի իմ ազգային ինքնությունը, ինչպես երբեք նախկինում։

Այսպիսով, IEC ծրագրերը մեզ մղում են ոչ միայն ուսումնասիրելու այլ մշակույթներ, այլեւ սեփականը։

Աշխատանք եւ ֆինանսներ

Պետք չէ նույնիսկ ասել, որ փողը շատ կարեւոր է ինձ համար այս ծրագրում։ Սա գլխավոր պատճառներից մեկն է։ Սակայն եթե ավելի խորը փորփրենք, ապա սա զուտ քանակական օգուտ չէ։

Այս ամառ ես աշխատում էի ժամում 1$-ով։ ԱՄՆ-ում ինձ կվճարեն 15$ + թեյավճար (որը, ըստ պատմությունների, այնտեղ շատ լավն է)։ Չեմ կարող ասել, թե ինչ կզգամ, երբ ստանամ իմ առաջին pay-check-ը (հավատում եմ, որ դա տեղի կունենա), բայց ենթադրություններ ունեմ։

Կսկսեմ իմ աշխատանքի եւ իմ ժամանակի արժեքի զգացումից։

Ես արդեն աշխատում եմ որպես մենեջերի օգնական։ Ինձ վճարում են աշխատած ժամերի համար։ Բայց երբեմն ես կարող եմ կանգնեցնել ժամաչափը եւ շարունակել ավարտին հասցնել ինչ-որ առաջադրանք, պարզապես այն պատճառով, որ ինձ թվում է, թե ես արդեն շատ ժամանակ եմ ծախսել այդ առաջադրանքի վրա, մեկ ուրիշը կարող էր ավելի արագ գլուխ հանել եւ այլն, եւ այլն։ Սփոյլեր՝ սովորաբար դա պարզապես իմ անվստահությունն է։

Ուզում եմ այս ծրագրի ընթացքում գոնե մասամբ ազատվել ինքս ինձ հանդեպ իմ չափազանցված պահանջներից եւ ավելի գնահատել իմ ժամանակը։

Ես բացահայտեցի ինձ համար ամենաարժեքավոր կետը, բայց ընդհանուր առմամբ այս կատեգորիայի տակ շատ բան է ընկնում՝ ԱՄՆ-ում սպասարկման ոլորտում աշխատանքի կազմակերպված լինելու մասին իմանալու ցանկությունը, ծնողներից ֆինանսական անկախության զգացումը, Բելառուսում աշխատանքի ընդունվելիս ռեզյումեի համար հսկայական պլյուսը, սթրեսակայունությունը, ֆինանսների բաշխումը, պատասխանատվությունը, ինքնուրույնությունը եւ այլն։

Մարդիկ

Մայրս սուպեր շփվող մարդ է եւ ունի շփման լայն շրջանակ։ Ես առանձնացնում եմ 2 գլխավոր պատճառ, թե ինչու է այդպես ստացվել.

Նա շատ բաց եւ անկեղծ մարդ է, նա նախապաշարմունքներ չունի եւ ընդհանրապես կարողանում է հաղորդակցություն կառուցել։

Նրա հիմնական աշխատանքը հյուրեր ընդունելն է (մեր ընտանեկան բիզնեսը ագրոկալվածք է)։ Համապատասխանաբար, նրա որոշ մտերիմ ընկերներ անցյալում եղել են սովորական հյուրեր։

Որպես արդյունք, եթե նա որոշի մեկնել եւ՛ Լիտվա, եւ՛ Լատվիա, եւ՛ Շվեդիա, եւ՛ Գերմանիա (այս ցուցակը կարող է երկար շարունակվել)՝ նա կունենա մարդ, ում մոտ մնալ եւ ում այցելել։ Երբ նա որոշեց սովորել սնոուբորդ վարել՝ նա 5 րոպեում իր համար մարզիչ գտավ։ Երբ ես մտածում էի քոլեջ ընդունվելու մասին՝ նա կարողացավ ինձ համար հանդիպում կազմակերպել պաշտոնատար անձի հետ։ Եվ այլն։

Ի՞նչ եմ ուզում ասել։ Մայրս նեթվորքինգի զարգացման առումով գուրու է։ Նա միշտ անկեղծորեն կհետաքրքրվի մարդուց նրա մասին, կպատմի իր մասին։ Եվ դա հեշտությամբ կարող է վերածվել ինչ-որ ավելի մեծ բանի։ Արդյունքում, երբ առաջանում են ինչ-որ խնդիրներ, նա կարող է լուծում գտնել ծանոթների շրջանակում, դիմել նրանց խորհրդի համար։ Մյուս կողմից, նրան նույնպես կարող են առաջարկներ գալ, որոնք նա չի սպասում։ Որոշ մարդիկ դա անվանում են «բախտ»։ Բայց դա պարզապես գրագետ նեթվորքինգ է (թեկուզ երբեմն նաեւ չգիտակցված)։

Վերադառնամ պատճառներին։

Առաջինը՝ soft skills-ի մասին։ ԱՄՆ-ում սպասարկման ոլորտում աշխատելով՝ ես հաստատ կզարգացնեմ դրանք, ես պարզապես այլ ընտրություն չեմ ունենա :) Գումարած՝ սա հնարավորություն է հաղորդակցության (այդ թվում՝ միջմշակութային) վերաբերյալ իմ տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու։

Երկրորդ պատճառը՝ վայր, որտեղ կարելի է հանդիպել հետաքրքիր մարդկանց։ Այս ծրագրով մեկնում են ուսանողներ ամբողջ աշխարհից։ Բացի այդ, ես չեմ կասկածում, որ սրանք շատ նպատակասլաց, կյանքով տարված մարդիկ են։ Ինձ համար սա ամենակարեւորն է։ Ի՞նչ ասեմ, այս պահին ես արդեն ծանոթացել եմ 8 հիանալի տղաների հետ, ովքեր կամ պատրաստվում են մեկնել ծրագրով, կամ արդեն անցել են այն։ Իսկ ես նոր-նոր ավարտեցի գործատուների հետ առաջին հարցազրույցները։ Կարելի է պատկերացնել, թե որքան կարող է ընդլայնվել իմ շփման շրջանակը ծրագրի ավարտին։

Ֆիլմերում գլխավոր հերոսին միշտ օգնում են այլ մարդիկ։ Դե ինչ, ֆիլմերը այս հարցում հաստատ չեն ստում։

Եզրափակելով՝ կասեմ, որ այս ծրագրի արժեքը լիարժեք կգիտակցեմ միայն այն ժամանակ, երբ վերադառնամ տուն։ Եվ գլխավոր պատճառները նույնպես։