Մեզ համար՝ ԱՊՀ բնակիչներիս համար, սովորական է փողոցում տեսնել աղավնիներ, ճնճղուկներ, շներ, լավագույն դեպքում՝ առնետներ։ Այն էլ պետք է փնտրել։ Սկյուռ կամ եղջերու հանդիպելը անհավանական հաջողություն է։ Իսկ մեր սիրելի արջերը հանդիպում են միայն կենդանաբանական այգիներում եւ կրկեսներում։ Չի բախտավորվի նրան, ով անտառում կհանդիպի այս հիանալի կենդանուն, նույնիսկ եթե ունես ականջակալներով գլխարկ, բալալայկա եւ օղի՝ քեզ լավ բան չի սպասվում։

Ամերիկայում, սակայն, շատ վայրի կենդանիներ գոյակցում են մարդկանց հետ, եւ նրանց բազմազանությունը ապշեցուցիչ է։ Այստեղ կարելի է հանդիպել «Անտառային եղբայրություն» մանկական մուլտֆիլմի բոլոր հերոսներին՝ սկունսներ, կրիաներ, խելագար սկյուռներ եւ ջրարջեր։ Ահա եւ այո, արջ հանդիպելը նույնպես հնարավոր է։ Ինձ այդպիսի հաջողություն չվիճակվեց, բայց ընկերներիս ավելի շատ բախտ բերեց։

Իմ պատմվածքում ես չեմ հիշատակի նապաստակների հետ մշտական, ամենօրյա հանդիպումների մասին, դրա համար էջերը չեն հերիքի։ Եթե առավոտյան նապաստակ տեսար՝ օրդ հաջող կանցնի։ Հաջողությունը մեզ ուղեկցում էր ամեն քայլափոխի։

Սեւ կատու։

Ես առավոտյան արթնացա եւ գնացի աշխատանքի՝ անցնելով իմ սիրելի անտեսված այգու կողքով, որտեղ կարելի էր գտնել ամենատարբեր գույների դաշտային ծաղիկներ՝ նարնջագույն, մանուշակագույն, կարմիր։ Իսկ ամենակարեւորը՝ այս վայրը հեռվից հիշեցնում էր ինձ տունը, կարծես հայտնվել էիր տատիկի բանջարանոցում, բայց այստեղ կարելի էր հանդիպել նապաստակ կամ ափի չափ թիթեռ։ Ինչպես միշտ, այգու մոտ ուշանալով՝ վազեցի աշխատանքի, եւ ոչինչ հետաքրքիր հանդիպում չէր կանխագուշակում։

Բացելով խանութը՝ սկսեցի կախել իրերը, կամաց-կամաց սկսեցին մոտենալ գնորդները։ Հանկարծ այցելուներից մեկը քաշեց ինձ եւ ցույց տվեց խանութում գտնվող սեւ կատվին։ Ես սիրում եմ կենդանիներին եւ բաց չեմ թողնում նրանց շոյելու հնարավորությունը։ Մոտենալով՝ մտածեցի. «Հմմ... տարօրինակ կատու է, չափազանց վախկոտ, փոքր ականջներ եւ մարմին, մեծ սպիտակ շերտ մեջքին։ Ի՞նչ կենդանի է սա»։

Բայց այն այնքան քաղցր էր, որ ես եւս մեկ փորձ արեցի մոտենալու, եւ այդ հրաշքը վազեց դեպի փողոց։ Տարօրինակ է, այստեղ կենդանիների հետ մեծ հարգանքով են վերաբերվում, ինչո՞ւ նա փախավ։ Ես շրջվեցի եւ տեսա, որ գնորդները շոկի մեջ գտնվող դեմքերով հետ են քաշվում։ Սա ինձ մի փոքր շփոթեցրեց, բայց ես դրան նշանակություն չտվեցի։

Փոքրիկ կենդանին վազեց հարեւան խանութ։ Պիտերը՝ այնտեղ աշխատող տղան, կլորացած աչքերով գոռաց. «SKUNK!» - եւ նույնպես վազեց փողոց։ Այս փափկամազիկը վախից նետվեց մեկ այլ հաստատություն, իսկ մենք՝ նրա հետեւից։ Մեր հիանալի եռյակը հայտնվեց ոսկերչական խանութում։ Պիտերը նորից գոռաց. «It's a skunk!»

• What are you doing? Put it on a leash. - խիստ ասաց մեզ վաճառողուհին։ Նա մտածեց, որ դա մեր կենդանին է։

• Ի՞նչ է նշանակում leash, ո՞վ է skunk-ը։ - պտտվում էր գլխումս։

Կենդանին, հոտոտելով դարակները, փախչում է խանութից դեպի այգի։

Ահա եւ ժամանակն է պարզելու, թե ինչ կենդանի է սա։ SKUNK?

Վերջապես, ես մտնում եմ ինտերնետ.

• ՍԿՈՒՆՍ՞։ Ոչ, դա չի կարող լինել։

Պարզվեց, որ այս փոքրիկ արարածը կարող էր փչացնել օդը մի քանի մղոն հեռավորության վրա, եւ մեր խանութների բոլոր իրերը պետք է պարզապես նետեինք աղբարկղը։ Ես կարող եմ միայն հրաշք անվանել այն, որ ամեն ինչ այդքան լավ ավարտվեց։

Անսովոր ընտանիք։

Մեկ շաբաթ անց ինձ սպասում էր ոչ պակաս հետաքրքիր հանդիպում։ Գիշերվա ժամը տասնմեկին ես մոտենում եմ տանս պատշգամբին։ Այնտեղ լույս է վառվում, երաժշտություն է հնչում, եւ հանկարծ ես լսում եմ խշշոց։

Հետեւում, առջեւում - «ոչ-ոք»։

Մեզ պատմել էին կոյոտների մասին, եւ սկունսի հետ կապված վերջին իրավիճակը ստիպում է ավելի զգույշ լինել։ Աղմուկը շարունակվում է, բայց շուրջը դատարկ է։ Ես լապտերով լուսավորում եմ մոտակա տարածքը, բայց ոչինչ չեմ տեսնում։

Աչքերս բարձրացնում եմ տանիքին - իսկ ինձ արդեն հետեւում են։ Այնտեղից ինձ է նայում ջրարջը, նա վախեցած չէ, իմ ներկայությունը նրան բնավ չի շփոթեցնում, իսկ ինձ մի փոքր լարում է։ Բայց աղմուկը դրսից չէր, այլ տան մեջ։ Ես դեռ չեմ տեսնում աղմուկի աղբյուրը եւ պատշգամբի աստիճաններից նայում եմ ջրարջին։ Անհայտ որտեղից, դռնից (այն երկաթե ցանցից էր) կախված է եւս մեկ ջրարջ։ Եվ աչքերում վախի նշույլ անգամ չկա։ Նրանք տնօրինում են այնպես, կարծես դա իրենց տունն է, ոչ թե իմը։

Դե լավ, ժամանակն է ներս մտնելու։ Սպասում եմ, մինչեւ ջրարջը իջնի, բացում եմ դուռը եւ բաց թողնում նրան փողոց։ Նա վերջապես վախենում է եւ փախչում անտառ, իսկ նրա հետեւից՝ եւս երեք փոքրիկ ձագեր, որոնք ամբողջ ընթացքում թաքնված էին աստիճանների տակ։ Այստեղ ես հասկանում եմ, որ դա մի ամբողջ ընտանիք էր։

Այդպես այդ ընտանիքը համատեղ ապրում էր մեզ հետ ամբողջ ամառ, թալանում մեր աղբամանները, ցրում աղբը եւ փորձում գողանալ մեր կատվին։

Այո-այո, նույնիսկ մեր մարտական կատուն տուժեց այդ ավազակներից։

Կատու, կատու անունով։

Կենդանիների մասին իմ պատմությունը կցանկանայի ավարտել իմ սիրելի Kitty-cat-ով, որին մեր ամերիկացի տանտիրուհին սկսեց անվանել Koshka։

Թեեւ Koshka-ն ընտելացված էր, բայց բնավորությունը հստակ վայրի էր, ինչի մասին վկայում էր նրա պատռված ականջը։ Նա մշտապես անհետանում էր փողոցում, ցանկացած եղանակին, բայց երբեմն գալիս էր մեզ մոտ՝ գուրգուրանքի։ Մեր կատուն ամենից շատ ընդունում էր Յանային՝ իմ հարեւանուհուն, եւ մշտապես փորձում էր քնել նրա բարձի վրա։ Եվ այնուամենայնիվ, դա չէր խանգարում մեզ բոլորիս սիրել նրան, եւ հուսով եմ, որ նա էլ էր զգում ոչ պակաս ուժեղ փոխադարձ զգացմունքներ։

Մի անգամ, ի նշան իր նվիրվածության, նա մեզ նվեր բերեց՝ մուկ, եւ փաթաթեց այն գորգի մեջ։ Ես վստահ եմ, որ այս արարքը թելադրված էր միայն ամենալավ մտադրություններով, եւ կատվի աչքերում այն երեւում էր որպես փաթեթավորված անակնկալ։

Մեր մեծ թեթեւացմանը՝ Koshka-ն այլեւս մեզ նվերներ չէր անում, այլ պարզապես ուրախացնում էր մեզ իր ներկայությամբ։

Այդպես, ամբողջ ամառվա ընթացքում ես սովորեցի ապրել վայրի կենդանիների հետ ներդաշնակության մեջ։ Մեր ճամփորդության ընթացքում մենք ոչ մեկ անգամ հանդիպեցինք եղջերուների, պայտաձեւ խեցգետինների (horseshoe crab), սկյուռների եւ անհավանական չափերի գիշատիչ թռչունների։

Հուսով եմ՝ հաջորդ տարի ինձ կբախտավորվի կրկին հանդիպել այս կենդանիներին, կամ գուցե ծանոթանալ ուրիշների հետ Ամերիկայի անտառներում։