Ի դեպ, հիշեցի, թե ինչու էի այդքան ուզում հենց Մեն գնալ։

Պատճառը «Բացահայտիր Ամերիկան» գիրքն էր։ Այնտեղ յուրաքանչյուր նահանգի մասին հսկայական հետաքրքիր տեղեկություններ կային, նկարագրված էին մի քանի խոշոր քաղաքներ, եւ այնպիսի զգացողություն էր ստեղծվում, որ տեղը պարզապես չի բավականացնում, թեեւ կարելի էր պատմել ու պատմել։

Իսկ Մեն նահանգին հատկացվել էր ընդամենը մեկուկես էջ։ Փաստերն էլ հաշված էին։ Ինչ-որ բան խնձոր հավաքելու մասին, եւ ափի երկայնքով ձգվող հսկայական անմարդաբնակ տարածքներ։ Ահա եւ այն ամենը, ինչ մնացել էր գլխումս այդ մեկուկես էջից, բայց հենց այստեղ ինձ մոտ իսկապես հետաքրքրություն առաջացավ։

Տեսեք, ես չհավատացի։ Ատլանտյան օվկիանոսի մոտ, Կանադայի հարեւանությամբ գտնվող հողը չէր կարող այնքան ձանձրալի լինել, որ գրեին միայն խնձոր հավաքելու մասին։ Այնտեղ, երեւի, պարզապես չէին հասել։ Սանկտ Պետերբուրգից հրաշալի Կիրիլը չէր հասել, 1935 թվականին Իլֆն ու Պետրովը չէին հասել, եւ նույնիսկ Գենիսն ու Վայլը իրենց սպառիչ «Ամերիկանա»-ում սահմանափակվել էին Նոր Անգլիայի մասին ընդհանուր բառերով։

Դե ինչ, ցավալի է։ Չէ՞ որ մյուսները, ովքեր հասել են, այստեղ էլ մնացել են։ Նախընտրելով Մենը ամենահայտնի եւ պոպուլյար նահանգներից, մեղմ կլիմայից, ամբողջ տարի տաք արեւից եւ նույնիսկ հին բարի Եվրոպայից։ Եվ ձեր խոնարհ ծառան ամբողջ սրտով, ամբողջ հոգով կապվեց Մենին, ճիշտն ասած, ես պարզապես սարսափելի սիրահարվեցի եւ չգիտեմ՝ ինչ անել։

Հետաքրքիր կլիներ իմանալ, թե ինչու է այդպես ստացվում, այնպես չէ՞։

Խստորեն ասած, իմ սերը դատապարտված է հենց սկզբից։ Որովհետեւ Մենի բնակիչ դառնալ հնարավոր չէ։ Նրանք կարող են միայն ծնվել։ Դուք կարող եք այստեղ երեխաներ ունենալ (եւ նրանք կլինեն Մենի բնակիչներ, իսկ դուք՝ ոչ), ապրել շատ տարիներ եւ տասնամյակներ, եւ նույնիսկ դառնալ քաղաքային հասարակական խորհրդի անդամ։ Ձեզ կընդունեն։ Բայց ահա դուք խոսք եք վերցնում. հազում եք եւ ներկայանում. ես այսինչն եմ, ...-ից։ Այնուհետեւ պետք է նշել ծննդավայրը, այսինքն՝ մեր դեպքում՝ from away։ Անպայման։ Հակառակ դեպքում կմտածեն, թե դուք հավակնում եք Մենի բնակչի կոչմանը, իսկ դա ավելի վտանգավոր է։ Այսպիսով, դուք ասում եք «From away» - եւ, ըստ էության, վերջ։ Վերջ։ Ոչ, շարունակեք խոսել, միայն թե ձեզ արդեն ոչ ոք չի լսում...

Ցանկացած եկվոր՝ լինի այլ երկրից, թե նույնիսկ այլ նահանգից, ընկալվում է որպես զավթիչ։ Իսկ «չարիքի» գլխավոր աղբյուրը Բոստոնն է։ Մեգապոլիսը իսկապես կարող է կործանարար լինել փոքր գավառական քաղաքների համար, որոնցից, ըստ էության, կազմված է նահանգը։ Նրա ամբողջ բնակչությունը մեկ միլիոն երեք հարյուր հազար մարդ է, ինչպես իմ հարազատ Սամարան։ Թվաքանակը 19-րդ դարից գրեթե չի փոխվել, կարծես ի հաստատումն այն բանի, թե որքան համառորեն եւ հաջողությամբ է պաշտպանվում այս մեկ միլիոնից ավելի բնակչությունը ցանկացած ներխուժումից։

Մենը շատ պահպանողական նահանգ է։ Նրանք չեն սիրում փոփոխություններ կյանքի ոչ մի ոլորտում, ինչպես նաեւ շրջակա աշխարհում։ Նահանգը արտաքնապես գրեթե չի փոխվում։ Եթե նայեք իմ Յարմութի ցելյուլոզային գործարանի լուսանկարներին, ապա դրա նախկին ուրվագծերը, ինչպես նաեւ հարակից փողոցների ուրվագծերը հեշտությամբ կարելի է ճանաչել քաղաքի ժամանակակից տեսքի մեջ։ Այնուամենայնիվ, այստեղ դժվար է եզրակացություններ անել, քանի որ համեմատելու բան չկա։ Եվրոպան եւ մեզ պատերազմները եւ հեղափոխությունները խիստ վերափոխել են, եւ չի կարելի խոսել բարի կամքի մասին. եթե այն լիներ, գուցե մենք էլ պահպանեինք, այնպես չէ՞։

Բայց պետք է խոստովանել, որ Մենի բնակիչները պաշտպանելու բան ունեն։

Ասենք, նորանգլիական ճարտարապետական ոճը։ Պատկերացրեք, ես քայլում եմ անծանոթ քաղաքում՝ փնտրելով ի՞նչ, ի՞նչ եք կարծում։ - McDonald's։ Այո, թիթեռը այդպես է ձգվում դեպի կրակը, իսկ կեսգիշերը՝ դեպի լուսաբացը։ Այդպես ցանկացած օտար վայրում՝ քաղաքում, օդանավակայանում, ես բնազդաբար ձգվում եմ դեպի փոքրիկ ծանոթ կղզյակը, որտեղ երբեք չեմ ուտում, բայց միշտ գիտեմ, թե ինչ սպասել։ Այսպիսով, իմ ուղին համապատասխանում է բոլոր քարտեզներին եւ անցորդների հրահանգներին, իսկ ոսկե կամարները չեն երեւում։ Ես կանգնած եմ նշված խաչմերուկում՝ էլեգանտ առանձնատան դիմաց, մինչեւ հասկանում եմ, որ առանձնատունը հենց McDonald's-ն է։ Տեղական օրենքը սահմանափակում է արտաքին գովազդը այնպես, որ այն իրավունք չունի լինել «արտաքին»։ Այսինքն՝ ռեստորանի ներսում ցուցանակը՝ խնդրեմ, որքան ուզում եք, բայց ոչ փողոցում, որպեսզի չփոխվի դրա ընդհանուր տեսքը։ Եվ այդ տեսքը՝ էլեգանտ եւ մաքուր եվրոպական քաղաքի, իսկապես տպավորիչ է եւ հանգստացնող։ Նույնը շենքերի գույնի հետ է, որոնք պետք է պահպանվեն բաց պաստելային գամմայով. դե, այս մասին ես արդեն գրել եմ։

Չհեռանալով McDonald's-ից՝ կարելի է օրինակ բերել նաեւ տնտեսության ոլորտից։ Մենը ողջունում է իր արտադրողներին եւ, ընդհակառակը, չափազանց դժկամությամբ է թույլ տալիս խոշոր ընկերություններին։ Հեշտ չէր տեղի բնակիչներին համոզել, որ այստեղի McDonald's-ները պատկանում են ոչ թե կորպորացիային, այլ իրենց հայրենակից-գործարարին, եւ հետեւաբար բոլոր հարկերը գնում են «իրենց» բյուջե։ Իսկ ահա թե ինչ է գրված «Հյուսիսային կանխատեսող» շրջանային թերթում. «Հեշտ չէ համագործակցել տեղական ֆերմաների հետ, երբ ազգային դիստրիբյուտորների մոտ միսը մի քանի անգամ ավելի էժան է, - պատմում է նոր բացված ռեստորանի սեփականատերը։ - Բայց մենք ընդհանուր լեզու գտանք եւ աշխատում ենք մոտակա ֆերմայի հետ»։ Մեր սուպերմարկետում էլ, հիշում եմ, Մենի հողերից ստացված մթերքները դրվում էին առանձին ցուցափեղկերում եւ, ճիշտն ասած, շատ համեղ էին։