Баршаңызға сәлем! Менің атым Тоғжан Аманкелді. Қазір 21 жастамын. Менде студенттер алмасу бағдарламалары туралы қызықты оқиға жоқ, бірақ мектеп бітіргеннен кейін шетелдік жоғары оқу орнына қалай түскенім туралы айтып беремін.
Бала кезімнен шетелде оқып, әртүрлі елдерге саяхаттауды армандадым. 17 жасымда мектепті бітіргеннен кейін, анаммен ақылдасып, шешім қабылдап, Түркиядағы Сакария университетіне түстім. Бастапқыда 17 жасар қыздың ата-анасыз шетелге жалғыз оқуға кетуі өте қорқынышты болды. Бірақ қазір, 21 жасқа толғанымда, шетелде оқуға кету туралы шешім өмірімдегі ең дұрыс және маңызды шешімдердің бірі болғанын түсінемін, ол маған сабырлы болуды үйретті, білім аясын кеңейтуге, әртүрлі мәдениет өкілдерімен танысуға, студенттік өмірде және болашақ ересек өмірде баға жетпес тәжірибе жинақтауға көмектесті.
2018 жыл, қараша айы, менің алғашқы жылым, Түркиядағы алғашқы тәжірибем, бұл Foundation жылы еді. Университетте білім алуым үшін тіл мектебінде түрік тілін үйрендім. Тіл мектебі Tomer деп аталды, онда тек шетелдіктер оқитын. 17 жасар қыз ретінде маған бәрі қызық болды, мен Африка, Еуропа, Орталық Азия, Шығыс Азия елдерінің әртүрлі мәдениеттері мен ұлттары туралы білдім. Сол тіл мектебінде мен өзім де байқамай, маған Американы ашқан адаммен достастым. Оның есімі Әділ, ұлты түрік, бірақ Канадада туып-өскен.
Таныстығымыздың басында Әділ екеуміз қай елден келгенімізді білмедік. Бастапқыда қарапайым қарым-қатынаста болдық, кейін бұл достыққа ұласты. Біздің достық компаниямыз – мен, Қазақстаннан келген қыз және Албания, Ирак және Канададан келген достар. Бізге бірге болу өте қызық болды, өйткені біз күн сайын бір-біріміз туралы жаңа нәрселерді білдік: біздің елдерімізде не жейді, ең оғаш тағамдар, сусындар қандай, қандай ең әдемі жерлерге баруға болады және т.б. Ең өкініштісі, менің таныстарымның 80%-ға жуығы менің елім туралы, тіпті Қазақстанның қай жерде орналасқанын да білмеді. Бұл әрине мені ыңғайсыз жағдайға қалдыратын, бірақ әр жолы қызығушылықпен оларға өз Отаным туралы айтып беретінмін.
Бір күні Әділ кафеде кездесіп, тамақтанып, кофе ішуді ұсынды, мен әрине қуана келістім. Кездесу барысында Әділ ата-анасының оның түрік тілін үйренгенін қаншалықты қалайтыны туралы жиі айтатын. Оның ата-анасы не үшін мұны соншалықты қалайтынын білу маған өте қызық болды. Кейін белгілі болғандай, Әділдің ұлты түрік екенін білдім, бұл мені таң қалдырды, бірақ осы күтпеген фактінің арқасында біз ұзақ сөйлестік, ол Канада, Америкадағы өмір туралы көп айтты, онда қандай қызықты тағамдар мен өнімдер бар екенін, онда қалай өмір сүретінін айтты және мезгіл-мезгіл екі елді салыстырды, кейде мен Қазақстан туралы айтып, елдерді салыстыратынмын. Тіпті бір рет достарымды кешкі асқа шақырып, оларға ұлттық тағамдарымызды – ет тағамы «Ет тамақ», сүт өнімі «құрт», отандық «Қазақстан» шоколадымызды және басқа да отандық өнімдерімізді татып көруге мүмкіндік бердім, әрине, достарым біздің жылқы етін жейтінімізге сәл таң қалды. Эх, бәріміз күлдік. Кез келген жастар сияқты, достарыммен жиі «біздің елде былай, ал Түркияда басқаша» деп сөйлесетінбіз және салыстыруымызға бәріміз күлетінбіз, өйткені кез келген елдің өз менталитеті, салт-дәстүрі, ережелері, артықшылықтары мен кемшіліктері бар екенін түсінетінбіз. Бір сөзбен айтқанда, тіл мектебіндегі 9-10 айлық оқу қас-қағым сәтте өтіп кетті. Біз сертификаттарымызды алдық және қоштасатын уақыт келді. Әділ Канадаға ұшып кетті, ал мен Түркияда бакалавриатта оқуымды жалғастыру үшін қалдым. Оқиғамды еске алып, жаза отырып, біздің қаншалықты ынта мен энергияға толы болғанымызды, жаңалықтарға ұмтылғанымызды және бүкіл достық компаниямызбен армандағанымызды түсінемін.
Мүмкін сіздер неге бұлар туралы өткен шақта айтып жатырмын деп ойлайтын шығарсыздар?! Білесіздер ме, адам есейген сайын, бұрын қарапайым, оңай қол жетімді болып көрінген нәрселердің қазір ерекше екенін түсінеді.
Бірақ бір нәрсені есімде сақтаймын, достарыммен Әділді шығарып салғанда, мен оған кездесетінімізге, бірақ бұл жолы Америкада кездесетінімізге уәде бердім.
Әділ кеткеннен бері 4 жыл өтті және, әрине, оған берген уәдем әлі күнге дейін есімде. Бірақ менің досым Америкаға барғым келуінің жалғыз себебі емес.
Басты себеп – мен әлеміміз туралы, жақынырақ танысуды және достасуды қалайтын мәдениет туралы көбірек білгім келеді, білім аясын кеңейтуді, баға жетпес тәжірибе жинақтауды, ағылшын тілімді жақсартуды және байытуды, сондай-ақ өзім үшін үлгі болуды қалаймын.
Work & Travel бағдарламасына қатысу туралы шешім кенеттен және сенімді болды. Мен көптеген құрбыларымның осы бағдарламаға қатысып, ол жерден шабыттанып қайтқанын көрдім. Олар басқа планетада болып келгендей әсер қалдырды. Құрбыларым Америкада қалай уақыт өткізгендері, онда қалай өмір сүргендері туралы әңгімелерімен бөлісті, әлемнің түкпір-түкпірінен келген жаңа достары, өз көздерімен көрген табиғат сұлулығы туралы айтып берді. Олардың Америка туралы таңғажайып әңгімелері мені де шабыттандырды. Мен бұл бағдарлама туралы ойлана бастадым, бірақ әлі шешім қабылдай алмадым, барлық артықшылықтары мен кемшіліктерін талдадым және ойладым: «17 жасымда өзімнен басқа ешкім жоқ мүлдем бөтен елге көшіп барған мен, Америкаға барудан қорқуым керек пе?! Егер онда үлкен тәжірибе жинақтамасам да, ештеңе жоғалтпаймын».
Содан кейін анама бәрін айтып бердім, көрсеттім және бұл бағдарлама менің дамуымда және болашақ өмірімде маңызды сәт болуы мүмкін екеніне сендірдім. Әрине, анам бір секунд та екіұдай болмады және сол сәтте біз Work and Travel ұйымдастырушыларымен байланысып, барлық қажетті құжаттарға қол қойдық. Сол кезде менде табиғи қорқыныш болды, басымда ойлар шарпысатын: «Дұрыс істеп жатырмын ба, Америкада жағдайым қалай болады, басқа құрлықта жалғыз қала аламын ба?» және миллиондаған басқа сұрақтар мені тыныш қоймайтын. Мүмкін сырттай сабырлы көрінген шығармын, бірақ ішімде төңкеріс болып жатқан еді.
Бағдарламаға қатысу болашақ мансабыма қалай көмектеседі?
Көпшілік үшін құпия емес, Америка – бұл үлгілі ел және тіпті WOW эффектін жаратады. Біз өсіп-өнген көптеген фильмдер мен сериалдар бізді үнемі табанды, қорықпайтын, өзіне сенімді және қажет болғанда қарсы тұра алатын болуға шақырған. Тіпті әлемдегі ең үздік, ең жақсы университеттердің көпшілігі Америкада орналасқан. Америкада бір апта демалу үшін емес, WORK AND TRAVEL бағдарламасы бойынша болғаныңыздың өзі мансабыңыз үшін үлкен плюс, өйткені бұл сіздің жаңа нәрселерді үйренуге ұмтылысыңызды көрсетеді. Бұл басқа елде өмір сүру қорқынышын жеңіп, өз мақсаты мен арманы үшін бүкіл мұхитты кесіп өтуге қол жеткізген адамның батылдығы мен қызығушылығынан хабар береді.
Иә, біз бұл бағдарлама болашақ мансабымызда ақылға сыймайтын мүмкіндіктер беретіні туралы шексіз айта аламыз, бірақ мұны іс жүзінде дәлелдеу және көрсету басқа нәрсе.
Осы бағдарламадан және өзімнен ең жақсысын күтемін. Біздің менталитетіміз қаншалықты ерекшеленетінін, менімен жасты адамдар қалай өмір сүретінін, қандай жағдайлар менің одан да жақсырақ, ақылдырақ және тәжірибелірек болуыма көмектесетінін көргім келеді. Әлемдік телеарналар айтатын, әлемнің көптеген ғалымдары сөз ететін, барлық балалар, жасөспірімдер мен ересектер білетін елде өмір сүрудің қандай екенін сезінгім келеді. Болашақ технологиялары жасалатын, сән мен стиль туатын елді көргім келеді. Ең танымал ғалымдар, президенттер мен жұлдыздар шыққан елді көруді қалаймын. Америка маған не үйрете алатынын түсінгім келеді, сонда болашаққа қосқан үлесім өшпес із қалдырады. Америка мен естіген, мен үшін өте тартымды болған сол ел екеніне көз жеткізгім келеді.