Wstęp

Kiedy jesteś w wielkim, zimnym mieście, trudno wyobrazić sobie inne życie. Nie myślisz o tym, że gdzieś, 8000 km od ciebie za oceanem, na południu kontynentu północnoamerykańskiego, w stanie Karolina Południowa, w mieście Myrtle Beach znajduje się Broadway at the beach, a tam na zapleczu sklepu Coastal Outfitters David sprawdza koszulki z długim rękawem, a Sam tłumaczy studentom J-1, czym różnią się wieszaki. Miejsce, gdzie pieszy to rzadkość, a jeśli jesteś jeszcze biały i do tego dziewczyną, to spodziewaj się przestrachu od klaksonów samochodów i okrzyków. Miejsce, gdzie twoi afroamerykańscy sąsiedzi codziennie odprowadzają i witają cię z pracy spojrzeniem. Miejsce, gdzie jest ciepło nie tylko od słońca, gdzie niby wszystko jest tak samo, ale zupełnie inaczej.

Część 1 Droga do miasta M

Dotarcie do Nowego Jorku, miasta marzeń wielu tancerzy, programistów, muzyków, biznesmenów, turystów, podróżników i innych mieszkańców naszej planety, było łatwiejsze, niż oczekiwano. Dziwne, ale to nie jest miasto moich marzeń. Nigdy nie marzyłam o NYC ani o USA w ogóle. Na program zgłosiłam się zupełnie spontanicznie i ostatniego dnia. Aby dotrzeć do NY, trzeba było tylko zostawić wszystko, wejść na lotnisko, odebrać karty pokładowe, przejść kontrolę, spotkać tam pierwszy raz w życiu swoje towarzyszki podróży – przynajmniej na najbliższe 24 godziny – i wsiąść do samolotu Mińsk-Frankfurt. Tam trochę odetchnąć i zadzwonić do mamy, usłyszeć płacz w słuchawce i znowu trochę się zdenerwować. Ale potem poznać sąsiada w samolocie i przez 2 godziny lotu słuchać opowieści o lekarzach. Jego pytania o moją podróż wcale mnie nie uspokajały, raczej przeciwnie – dawały świadomość tego, że robię coś szalonego, przynajmniej dla siebie. – „Oho, lecicie do Nowego Jorku, tak daleko. Zostajecie tam? Ktoś was odbierze? Jak sobie poradzicie same? Oho, wy potem do Myrtle Beach, autobusem! Tam przecież dużo Meksykanów i jest niebezpiecznie. Na 2,5 miesiąca? Dobrze znacie dziewczyny, z którymi lecicie? Poznałyście się godzinę temu? Och, jesteś odważną dziewczyną, Luba”. W głowie myślałam: „co ja robię? Dokąd ja w ogóle jadę? Po co mi to wszystko?” Szczęśliwie dotarłszy do Frankfurtu, pozostawało przesiąść się na inny lot i sprawa nr 1 była prawie załatwiona. Prawda, jeszcze trzeba było przejść milion kontroli, zwłaszcza mnie. Postanowili wysłać mnie na dodatkową kontrolę, gdzie do pełni szczęścia brakowało im tylko poświecenia mi latarką w usta.

Wsiąść do ogromnego Boeinga do NY było już ulgą, wiedząc, że przez najbliższe 8 godzin można zapomnieć o panice, nigdzie się nie spieszyć i nigdzie nie błądzić. Ale w rzeczywistości w spokojnie siedzącym ciele było tyle myśli; biegały, skakały i miałam wrażenie, że rywalizują ze sobą o tytuł najbardziej panicznej myśli. Przylecieliśmy we wtorek i wyszło nam ich aż dwa. Przeszliśmy wszystkie kontrole i od razu zderzyliśmy się z amerykańskim optymizmem. „Dlaczego takie smutne? Lecicie do Myrtle Beach, ja sam bym tam teraz pojechał. Uśmiechnijcie się, zrobimy wam zdjęcie”. Potem było 30 minut zawrotnego czekania na walizkę przy taśmie. I alleluja, my i nasz bagaż jesteśmy na terytorium USA, na słynnym lotnisku JFK. W głowach czarna dziura, a przed nami wielka droga, wielka historia, całe życie w kraju za oceanem. Kilka godzin w AirTrain na różnych terminalach i metrem, i byliśmy gdzieś wewnątrz miasta o nazwie Nowy Jork. Według mapy znaleźliśmy nasz przystanek autobusowy i ruszyliśmy tam z walizkami. Po drodze odkryliśmy, że jesteśmy w chińskiej dzielnicy, gdzie pachniało rybą, każdy napotkany był Chińczykiem i nie było ani jednego szyldu po angielsku. Na sekundę wydawało się, że wsiedliśmy nie do tego samolotu i przylecieliśmy do Pekinu. Mimo wszystko dotarliśmy do tak zwanego przystanku autobusowego, wypełnionego Afroamerykanami. Podałam swój telefon z biletami elektronicznymi Chińczykowi, odpowiedział coś po angielsko-chińsku i oczywiście żadnych kart pokładowych nie zobaczyliśmy. Mieliśmy jeszcze 2 godziny do autobusu i ruszyliśmy na poszukiwanie wody i w idealnym przypadku jedzenia. Ale wszystko, co czekało na nas w chińskiej dzielnicy, to owoce na straganach, budki ze świeżą rybą i sklepiki z niebotycznymi cenami za wodę. Obraz olejny, jak wchodziliśmy do tego miniaturowego sklepiku z 3 walizkami. Myślę, że ostatni raz jedliśmy tylko w samolocie, ale wtedy nawet o tym nie myśleliśmy. Ale to, czego naprawdę chciałyśmy, to woda, no, z najpotrzebniejszych rzeczy, a tak, chciałyśmy stabilności i spokoju. I nie wsiadać do tego autobusu, do którego, kiedy przyszliśmy, stała ogromna kolejka, gdzie biali byliśmy tylko my. Szczerze, to było takie dziwne i niezwykłe. W środku NY stoi autobus, wsiadają tam zmęczeni Afroamerykanie z torbami, jadący do domu. I dla nich to wszystko jest tak samo naturalne, jak dla nas stanie na dworcu, czekanie na nasz autobus Ecolines do Moskwy czy Wilna. A dla nas – siedzieć w tym autobusie i patrzeć na NY z okna pierwszy raz w życiu, i wiedzieć, że jedziesz gdzieś tam, gdzie mieszkają wszyscy ci ludzie. Czekała nas 10-godzinna podróż w kierunku gdzieś na południe do nieznanego nam stanu i miasteczka, słynącego ze swojej kolorowej populacji, dużej liczby Meksykanów i dość wysokiego poziomu przestępczości, no, powiedzmy, nie to miasto, które budzi zaufanie i słynie z wysokiego poziomu życia i bezpieczeństwa.

Myśli w głowie kłębiły się jak dymne chmury, nie rozumiałam, jak się tu znalazłam, po co i dlaczego. Nie byłam na to gotowa i ta decyzja na pewno nie była ostatecznie podjęta w mojej głowie. Jedyne, co prawdopodobnie wiedziałam, to to, że najprawdopodobniej musiałam tu być, i właśnie tak, nie do końca świadomie.

Pomimo tego, że straszono nas tymi autobusami, wszystko było całkiem przyzwoicie, i nawet to, że byliśmy jedynymi białymi, szczególnie nie peszyło, i dojechałybyśmy tak spokojnie, obalając wszystkie te historie, gdyby tuż za naszymi siedzeniami nie siedzieli ci sami bezczelni czarni chłopcy.

Chłopcy rapowali i całą noc niesamowicie głośno rozmawiali, co zmuszało mnie do budzenia się prawie co 8 minut. Przystanki w środku nocy, bardzo zimno, głowa w ogóle nie myśli racjonalnie, a pasażerowie i ci bezczelni czarni chłopcy chodzą obok, palą, śmieją się i głośno mówią po angielsku, którego nawet nie rozumiesz. W rzeczywistości było nieswojo. Uczucie, że trafiłeś do filmu i według scenariusza ukrywasz się i jesteś w ucieczce. W rzeczywistości takie uczucie odwiedzało mnie nie raz. I na jednym z przystanków zobaczyłam, że pod nogami w autobusie coś jest rozlane. I wtedy z przerażeniem odkryłam, że plecak, który leżał pod siedzeniem, jest cały mokry i lepki. Ci sami chłopcy rzucili pod nogi puszki z niedopitym napojem energetycznym. Całą resztę drogi jechałam z dokumentami w rękach, zsuwały się, ciągle drgałam i budziłam się. To była, być może, najbardziej obrzydliwa noc. Jesteś cały zmęczony, rozbity, na drugim końcu ziemi, samotny, po dobie podróży i wciąż nie rozumiesz, gdzie jesteś.